YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1089
KARAR NO : 2023/7717
KARAR TARİHİ : 26.12.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/485 Esas, 2022/559 Karar
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Kısmen kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen itirazın iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin … taşımacılığı yaptığını, davalı şirket ile 23.05.2014 tarihli navlun sözleşmesi akdettiğini, buna göre donatanı olduğu gemi ile … Limanından Cidde Limanına yükleme ve taşıma yapmak üzere, 28.05.2014 tarihinde … Limanına ulaştığını, yüklemeye hazır olduğunun bildirilmesine rağmen gemiye yük verilmediğini, bekleme süresi sonunda limandan ayrıldığını, müvekkilinin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğinden tam navluna hak kazandığını, navlun alacağının tahsili için başlattığı takibe davalının itiraz ederek takibi durdurduğunu belirterek, itirazın iptalini, takibin devamını ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında gemi kiralama sözleşmesi bulunmadığını, 23.05.2014 tarihli BOOKİNG NOT (rezervasyon notu) olduğunu, daha sonra e-maillerle taşıma işleminin gerçekleşmeyeceğinin davacıya bildirildiğini, navlun sözleşmesinin icap ve kabul aşamasında kaldığını, davacının donatanı olduğu geminin 28.05.2014 tarihinde … Limanına gelmediği gibi, yüklemeye hazır olduğunu bildirir herhangi bir ihbarının da bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 20.09.2017 tarihli ve 2015/124 E. 2017/833 K. sayılı kararıyla; davanın navlun alacağına dayalı yapılan takibe itirazın iptali davası olduğu, taraflar arasında yapılmış olan 23.05.2014 tarihli BOOKING NOTE’un bir yolculuk charterı sözleşmesi olduğu, tarafların karşılıklı iradesiyle taşıma sözleşmesinin oluştuğu ancak somut olayda taşımayı yapacak geminin taşıtanın yüklerini almak için … limanına gelmediği, limana gelmeksizin geminin İtalya’nın Venice limanından 24 Mayıs 2015 tarihinde ayrılarak 31 Mayıs 2014 tarihinde Mısır’ın Port … limanına gittiği, böylece sözleşmenin feshedilmesinden dolayı uğradığı bir zararın bulunmadığı gibi, yoksun kalınan kâra ilişkin delil ibraz edemediği, somut olayda davacının zararı olduğunu ispatlayamadığı gerekçesi ile davanın ve icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 12.09.2019 tarihli ve 2018/545 E. 2019/1582 K. sayılı kararıyla; gemi jurnal kayıtlarına göre 28.05.2014 tarihi ve sonrasında 07.06.2014 tarihine kadar geminin Marghera Limanı ile Sohar Limanı arasında başka bir limana uğramadığı, geminin herhangi bir yük almadığı, Booking Note ‘un rezervasyon anlaşması niteliği taşıdığı, taraflar arasında yapılan sözleşme ile yolculuk charter’ı sözleşmesinin yapıldığı, 27.05.2014 tarihinde kaptana iptal keyfiyetinin bildirildiği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) 1158 … maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine göre anlaşmanın fesih edildiği, geminin rotasının dışına çıkmadığı, herhangi bir zaman kaybının bulunmadığı, 6102 sayılı Kanun’un 1158 maddesinin ikinci fıkrasına göre taşıtanın anlaşmayı fesih etmesinden dolayı davacının kazanç kaybının ve alacağının bulunmadığı ve bu durumda mahkemenin kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin 17.06.2021 tarih, 2019/5178 E. ve 2021/5171 K. sayılı kararıyla 6102 sayılı Kanun’un 1158 maddesinin ikinci fıkrası dikkate alınarak davacı lehine tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının yoksun kılınan kazancın 6102 sayılı Kanun’un 1158 maddesinin ikinci fıkrasına göre maktu olarak %30 olduğu ancak sözleşmenin infazı için gereken süre içerisinde … bir navlun sözleşmesi yapamadığı ve bilirkişi raporunda 28.05.2014 ve 08.06.2014 tarihleri arasında geminin Mısır’ın Port Said limanına geçiş yaparak doğrudan Süveyş Kanalı vasıtasıyla Aden Körfezine doğru gittiği ve bu tarihler arasında herhangi bir yük almadığı, böylece uğranılan zararın hafifleticek bir gelir elde etmediği, bozma kararı kapsamında davacının 6102 sayılı Kanun’un 1158 maddesinin ikinci fıkrasına göre uğradığı belirlenen zararın 133.000,00 USD navlun bedelinin %30′ u olan 39.900,00 USD olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı şirketin faaliyetini sonlandırmış olduğundan dava ehliyetinin kalmadığını, davacı şirketin zararının bulunmadığını, başkaca yük taşıyıp rotasından çıkmadan gelir elde ettiğinin tespit edilmiş olmasına rağmen tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, yolculuk çarter sözleşmesinin feshi sebebiyle uğranılan kazanç kaybının tazmini için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 … maddeleri, 6102 sayılı Kanun’un 1158 … maddesinin ikinci fıkrası
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 … maddesinde yer … sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.