YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2011/8567
KARAR NO : 2013/255
KARAR TARİHİ : 08.01.2013

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi
Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık2005 yılı Temmuz Ağustos ayları (sanık …hakkında)
27.04.2007 ile 26.10.2007 tarihleri arası (tüm sanıklarhakkında)
Hüküm : 1) Sanıklar …, …, … ve …’nun 27/04/2007-26/10/2007 tarihleri arasında, sanık …’ınayrıca 2003 yılı son aylarında gerçekleştirdikleri iddiaolunan izinsiz kazı yapmak suçu yönünden beraatlerine
2) Sanıklar …, …,ve …’nin 27/04/2007-26/10/2007 tarihleri arasında, gerçekleştirdikleri iddia olunan izinsiz tarihi eser ticareti suçu yönünden beraatlerine
3) Sanıklar …, …, …, … ve …’ün 27/04/2007-26/10/2007 tarihleri arasında izinsiz kazı yapmak suçundan 2863 sayılı Kanunun 74/1-2. cümle, 5237 sayılı TCK’nın 62, 51/1, 53 maddeleri uyarınca mahkumiyetlerine ve hapis cezasının ertelenmesine
4) Sanık …’ün 2005 yılı Temmuz ayında gerçekleştirdiği izinsiz kazı yapmak suçundan 2863 sayılı Kanunun 74/1-2. cümle, 5237 sayılı TCK’nın 35, 62, 51 maddeleri uyarınca mahkumiyetine ve hapis cezasının ertelenmesine
5) Sanık …’in bildirim yükümlülüğüne aykırılık suçundan 2863 sayılı Kanunun 67/1, 5237 sayılı TCK’nın 62, 51 maddeleri uyarınca mahkumiyetine ve hapis cezasının ertelenmesine Sanıklar …, …, … ve …’nun izinsiz kazı yapmak, sanıklar …, …, … ve …’nin

kültür varlığı ticareti suçlarından beraatlarına, sanıklar …, …, …, …, …’ün izinsiz kazı yapmak, sanık …’in bildirim yükümlülüğüne aykırılık suçlarından mahkumiyetlerine ilişkin hükümler katılan vekili ile sanık … müdafii, sanık … müdafii ve sanık … tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:
A- Sanıklar …, …, …’nun izinsiz kazı yapmak, sanıklar …, …, … ve …’nin kültür varlığı ticareti suçlarından beraatlarına ilişkin hükümlere yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;
Kolluk kuvvetlerine, Pazaryeri ilçesinde sanıklar … ve … ile kimlikleri bilinmeyen kişilerin katılımları sonucu çeşitli mevkilerde kazılar yapıldığının ihbarı üzerine, 5271 sayılı CMK’un 135. maddesi uyarınca Pazaryeri Sulh Ceza Mahkemesinin izinsiz kazı ve tarihi eser ticareti yapma suçlarından iletişimin tespitine ilişkin kararına istinaden yapılan dinleme sonucunda, sanıklar … ve …’un izinsiz define araştırması yaptıklarına ilişkin görüşme detayları mevcut ise de, adı geçen sanıkların izinsiz olarak kazı veya araştırma yaptıklarına dair kesin bir mevkii ve kazı unsuru tespit edilemediği, inkara yönelik savunmalarının aksine, mahkumiyetlerine yeterli kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı, yine sanık … Akkoyun’un, Arapdere mevkiinde gerçekleştirilen kazı eylemine iştirak ettiğine dair delil mevcut olmadığı, sanıklar …, …, …, …’e atılı tarihi eser ticareti suçu yönünden söz konusu iletişimin tespiti tutanakları incelendiğinde herhangi bir pazarlık eyleminin gerçekleşmediği, sadece sanıkların tarihi eser ticareti yapma konusunda anlaşmalarının bulunduğu, fakat bu anlaşmaların dinleme süresince icrai harekete dönüştüğüne dair bir belirlemenin yapılamadığı, anılan suç yönünden sanıkların eylemlerinin hazırlık hareketleri kapsamında bulunduğu, kaldı ki tarihi eser ticareti suçunun 5271 sayılı CMK’un 135. maddesinde sayılan ve iletişimin tespitine karar verilebilecek katalog suçlardan olmadığı bu itibarla, anılan suç yönünden görüşme detaylarının hukuka uygun delil olarak kabul edilemeyeceği gibi sanıkların evlerinde yapılan aralamalarda herhangi bir tarihi eserin ele geçirilemediği, bu itibarla sanıkların atılı suçu inkara yönelik savunmalarının aksine delil bulunmadığı anlaşılmış olup, sanık …’in üzerine atılı kültür varlığı ticareti suçunun sabit olmaması ve aksine delil bulunmayan savunması karşısında eylemin 2863 sayılı Kanunun 67/1 maddesinde düzenlenen bildirim yükümlülüğüne aykırılık suçunu oluşturduğu, bu hususta açılmış iki ayrı dava bulunmadığı gözetilmeksizin, eylem ikiye bölünerek kültür varlığı ticareti suçundan ayrıca beraat kararı verilmesi sonuca etkili görülmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.
Yapılan yargılama sonunda yüklenen suçların sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmadığı, sanıkları cezalandırmaya yeterli kesin bir delil bulunmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin, eksik ve yetersiz inceleme ile beraat kararı verildiğine ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, beraate ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA,
B- Sanık … tarafından 2005 yılı Temmuz ayı içerisinde, sanıklar …, …, …, …, … tarafından 2007 yılı Haziran ayı içerisinde gerçekleştirilen izinsiz kazı eylemleri nedeniyle mahkumiyetlerine, sanık …’in ise bildirim yükümlülüğüne aykırılık suçundan mahkumiyetine, izinsiz kazı yapmak suçundan beraatine ilişkin hükümlere yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde ise;
Pazaryeri Sulh Ceza Mahkemesi’nin iletişimin tespitine ilişkin kararlarına istinaden yapılan dinlemeler sonucunda elde edilen görüşme içerikleri, sanıkların soruşturma ve yargılama aşamasında, özellikle keşif sırasında alınan ikrara yönelik savunmaları dikkate alındığında, sanıklar …, …, …, … ve …’ün, 2007 yılı Haziran Temmuz ayları içerisinde, Arapdere mevkiinde 400×200 cm çapında ve 280 cm derinliğinde, elips şeklinde kazı yaptıkları, bu kazı sırasında …’in de yanlarında bulunduğu, sanıkların
savunmalarında atılı suçu işlediklerini tevil yollu ikrar ettikleri, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün cevabi yazıları ile kazı yapılan alanın sit alanı olmadığının belirlendiği,
Ayrıca sanık …’ün ikrara yönelik savunmaları ile 2005 yılı temmuz ayı içerisinde Günyurdu köyünde izinsiz olarak 20-30 cm derinliğinde izinsiz kazı yaptığı, gerçekleştirilen kazının boyutları nazara alındığında eylemin teşebbüs aşamasında kaldığının sübuta erdiği, 16/11/2007 tarihinde sanık …’in evinde yapılan aramada, tarafsız bilirkişi kurulu raporu ile 2863 sayılı Kanun kapsamında tasnif ve tescile tabi, müzede korunması gerekli taşınır kültür varlığı niteliğini haiz iki adet Geç Roma dönemine ait, pişmiş topraktan yapılma kandilin ele geçirildiği, sanığın savunmasında, suça konu eserleri yıllar önce Pazaryeri ilçesi, Günyurdu köyünde bulunan ve kullanılmayan metruk evden bulduğunu, kültür varlığı ticareti yapmadığını beyan ettiği, bu itibarla sübuta eren eylemin 2863 sayılı Kanunun 67/1 maddesine temas eden haber verme yükümlülüğüne aykırılık suçunu oluşturduğu anlaşılmakla,
Yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;
1-Sanık …’in soruşturma ve yargılama aşamasında alınan Arapdere mevkiinde gerçekleştirilen kazı eylemi sırasında diğer sanıkların yanlarında bulunduğuna dair tevil yollu ikrara yönelik savunması, yine sanık …’nin, Arapdede köyüne ilk gün piknik amaçlı gittiklerine, orada kazı yapılmış bir yer gördüklerine, ertesi gün sanıklar …, …, …, … ve … ile birlikte kazı yaptıklarına ilişkin beyanları nazara alındığında, sanık …’in belirtilen kazı eylemine 5237 sayılı TCK’nın 37. maddesi uyarınca “müşterek fail” sıfatıyla katıldığının sübuta erdiği gözetilmeksizin, beraatine karar verilmesi,
2) Sanıklar …, …, …, … ve … tarafından 2007 yılı Haziran ayı içerisinde, ayrıca sanık … tarafından 2005 yılı Temmuz ayı içerisinde kazı yapılan Arapdere ve Günyurdu mevkilerinin sit alanı olarak tespit ve tescil edildiklerine dair kayıt bulunmadığı belirlenmiş ise de, 2863 sayılı Kanunun 5728 sayılı Kanun ile değişik 74/1-1. cümlesi ile, değişiklik öncesi 74/1. cümlesinin, sadece sit alanlarında değil, sözü edilen Kanunun 6. maddesine göre korunması gerekli diğer taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarında izinsiz olarak gerçekleştirilen kazı eylemlerini yaptırım altına aldığı, zira maddenin konuluş amacının bu yerlerde mevcut tarihi ve doğal değerleri korumaya ve izinsiz olarak yapılan kazılar ile bu değerlere zarar verilmesini önlemeye matuf olduğu, bir kısım sanıkların savunmalarında kazı sırasında horasan harca benzer tuğlalar gördüklerini beyan ettikleri nazara alındığında, mahkemece tarafsız arkeolog bilirkişi eşliğinde keşif icra edilerek dava konusu kazı yapılan yerlerin 2863 sayılı Kanunun 6. maddesi kapsamında korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlığı niteliğini haiz olup olmadığı tespit edilerek sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayini gerektiği gözetilmeksizin eksik kovuşturma ile yazılı şekilde karar verilmesi,
b) Sanıklar …, …, …, … ve … haklarında Arapdere mevkiinde gerçekleştirilen izinsiz kazı suçu yönünden kurulan hükümde, 5237 sayılı TCK’nın 53/1-c maddesinde belirtilen güvenlik tedbirinin, aynı maddenin 3. fıkrası uyarınca cezası ertelenen sanıklar hakkında sadece kendi alt soyları üzerindeki yetkileri bakımından uygulanamayacağı gözetilmeksizin, bu hak yoksunluğunun tamamen uygulama dışı bırakılması kanuna aykırı,
c) Hükümden sonra, 08.02.2008 günlü Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanunun 562. maddesiyle değişik CMK’nın 231. maddesindeki “hükmün açıklanmasının geri bırakılması”na ilişkin düzenleme ve 5728 sayılı Kanun ile 2863 sayılı Kanunda getirilen değişiklikler karşısında, suçun niteliği, hükmolunan cezanın tür ve miktarı gözetilip dosyada bulunan adli sicil kayıtları da değerlendirilerek sanıklar …, …, …, … ve …’nin izinsiz kazı yapmak, sanık …’in ise bildirim yükümlülüğüne aykırılık suçlarından hukuki durumlarının yeniden tayin ve takdirinde zorunluluk bulunması,
Bozmayı gerektirmiş olup, katılan vekili ile sanık …, sanık … müdafii ve sanık … müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereğince sanık … Değermen’in beraatine ilişkin hüküm yönünden yönünden isteme aykırı, diğer hükümler yönünden isteme uygun olarak BOZULMASINA, 08/01/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.