YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2020/4198
KARAR NO : 2022/7783
KARAR TARİHİ : 01.11.2022

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi
Suç : Taksirle öldürme

Taksirle öldürme suçundan sanıklar …, … ile … hakkında verilen mahkumiyet hükümlerinin, sanıklar müdafileri ve katılanlar vekili tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:
Katılanlar vekilinin temyizinin haklarında mahkumiyet kararı verilen sanıklar ile hakkında takipsizlik kararı verilen … sahibi …a ile asıl işveren … Elektrik Üretim A.Ş.ne yönelik olduğu, beraat eden sanıklara yönelik temyiz talebinin bulunmadığı anlaşılarak yapılan temyiz incelemesinde;
… barajı ve HES yapım işinin, … Elektrik Üretim ve Dağıtım A.Ş. Tarafından, Ak-eli-Hitit adi ortaklığı şirketine 2010 yılında imzalanan “… Barajı ve Hidroelektrik Santrali İnşaatı Yapım Sözleşmesi” ile verildiği, HES tünel inşaatında yaklaşık 650 işçinin çalıştığı, 13.071 metre tünel, 4 adet tünel yaklaşımı (tünel giriş çıkışı yapılan yer) bulunduğu,
Ölen …’ın, … barajı ve HES tünel inşaatında, taşeron şirket Ak-eli-Hitit adi ortaklığı tarafından “… kira sözleşmesi” ile kiralanan kamyonun şoförü olarak çalıştığı, HES şantiyesinde hafriyat yükleme ve boşaltma işinde çalışan kamyonların, Yaklaşım Tüneli bölgesinde sıra bekledikleri, olay tarihinde, saat 08:30 sıralarında, “E” sınıfı kamyon sürücü belgesi olmayan, “B” sınıfı sürücü belgesi olan 22 yaşındaki ölenin, “Yaklaşım 3 Tüneli” mevkiinde, 4.20 metre genişliğindeki iki yönlü köy yolunda seyri sırasında, gece vardiyasından dönen idaresindeki kamyonu, tanık işçilerin ifadelerine göre karşıdan gelen araca yol vermek veya park etmek amacı ile geri manevra yaptığı sırada aracın arka tekerinin yoldan çıkması sonucu, kamyonun 100 metre yüksekliğindeki uçurumdan aşağıya Harşit çayına düştüğü ve şoförü …’ın öldüğü olayda;
Taşeron şirketin 14.08.2011 tarihli “… kira sözleşmesi” ile kaza yapan 1994 model mercedes-benz damperli kamyonu, hakkında beraat kararı verilen sanık …’dan (kamyon eşi …a adına kayıtlı) kiraladığı, kamyonun çalıştırılması, bakımı ve tüm işleriyle sanık … ve kayınpederi olan aynı zamanda tünel şantiyesinde güvenlik şefi olarak çalışan hakkında beraat kararı verilen sanık … ’in ilgilendikleri, “… kira sözleşmesi” ne göre “aracı kullanan kişinin tüm yetki ve sorumluluklarının kiraya verene ait olduğu, personel değişikliği halinde durumun işverene bildirilmesi gerektiği, işyerinde SGK girişi olmadan personel çalıştırılmayacağı, SGK girişi yapılmayan personellerin inşaat sahasına sokulmayacağı” hükmüne yer verildiği, (sözkonusu kamyonun şoförlüğünü ise yeterli ehliyeti bulunan … ile …’nun yaptığı) ölenin işyerine kayıtsız ve sigortasız olarak yaklaşık 20 gündür şantiyede kaza yapan kamyonun şoförü olarak çalıştığı, tanık …’ün mahkemede verdiği ifadesine göre ölen …’nın şantiyeye gelerek güvenlik şefi ve kamyonu işleten … ile görüştüğü, bahsi geçen kamyonda şoför olarak çalışmaya başladığının anlaşıldığı;
1-Sanıklar … ve … hakkındaki mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
İnşaat mühendisi olan sanık …’nin taşeron şirket Ak-eli-Hitit adi ortaklığında, şantiye şefi ve proje müdürü, sanık Alaettin Esen’in ise şantiye şef yardımcısı ve proje müdür yardımcısı olarak çalıştığı, olay tarihinde dosya içinde yer alan yıllık izin belgesinden anlaşıldığı üzere, şantiye şefi …’nin yıllık izine ayrıldığı, yerine sanık …’in baktığı,
Soruşturma aşamasında, inşaat mühendisi A sınıfı … güvenliği uzmanı tek bilirkişiden alınan raporda; ölen kamyon sürücüsünün asli kusurlu, kamyonu işleten ve kiraya veren sanıklar … ve …ın yetersiz sürücü belgesine sahip şoför çalıştırmaları nedeni ile asli kusurlu oldukları, taşeron şirketin şantiye şefi … ve şantiye şef yardımcısı …’in ise; tünele girip çıkan araçların manevralarını güvenli bir şekilde yapmalarını sağlayıcı trafik ve yol düzenlemelerinin yapılmasını talep etmedikleri, yetersiz sürücü belgesine sahip öleni yaklaşık 20 gündür şoför olarak çalıştırdıkları, ölen işçiye mesleki riskler ve alınması gerekli tedbirler hakkında … sağlığı ve güvenliği yönünden eğitim verilmemesi, etkin bir kontrol ve denetim mekanizmasının kurulamaması nedeni ile tali kusurlu oldukları, tüneller şefi …’nun, kamyon şoförünü gördüğü, kontrol ve denetim mekanizmasındaki eksikliğe bağlı olarak yetersiz sürücü belgesi olan kişinin çalıştırıldığını üstlerine bildirmemesi, tünele giren araçların manevralarını güvenli bir şekilde yapmalarını sağlayıcı trafik ve yol düzenlemelerinin yapılmasını talep etmemesi nedeni ile tali kusurlu olduğu;
Hükme esas alınan, 18/12/2015 tarihli bilirkişiler kurulu raporunda özetle; kazanın nedeninin sadece yetersiz sürücü belgeli halde ölenin kamyonu kullanmış olması değil, kazanın nedeninin hafriyatın ve pasanın taşındığı 420 cm genişlikteki yolla ilgili güvenlik tedbirlerinin alınmamış olması, tünelden çıkan hafriyatın ve pasanın taşındığı dokuzkonak köy yolunun uçuruma bakan tarafında taşıtların yuvarlanmasını engelleyecek bariyer, parate, korkuluk, set, toprak dolgu vs tedbirlerin alınmaması, tünele giren araçların manevralarını güvenli bir şekilde yapmalarını sağlayıcı trafik ve yol düzenlemelerinin yapılmasını talep etmemeleri, bu tedbirlerin alınmamasından şantiye şefi … ve şantiye şef yardımcısı … ve tüneller şefi …’nun sorumlu olduğu, şantiyede gece çalışması yapılmasına, hafriyat ve pasaların damperli kamyonlarla taşınmasına rağmen taşıma yolunun güvenlikli hale getirilmediği, sanık …’nin olay günü izinli olmasının kusurunu ortadan kaldırmayacağı, görev yaptığı süre içerisinde güvenlik önlemlerini alması gerektiği, kazanın meydana geldiği yolda ışıklı veya ışıksız trafik işaret ve levhalarının olmadığı, hafriyatın ve pasanın taşındığı yolların güvenlikli olmamasının sorumluluğunun şantiye sorumluluğuna ait olduğu, bu nedenle sanıklar …, … ve …’in (2.) derecede tali kusurlu oldukları, …a’ya ait kamyonun bakım ve çalışmasıyla şantiyede çalışan … ve …’nın ilgilendiği, yetersiz sürücü belgeli ölenin şantiyede damperli kamyon kullanmasına engel olunmaması sorumluluğunun şantiye şefi ve şantiye şef yardımcısında olduğundan dolayı damperli kamyonun bakım ve çalıştırılmasıyla ilgilenen sanıklar … ve …’ya kusur izafe edilemeyeceği, ölen …’ın ise (1.) derecede asli kusurlu olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Soruşturma ve kovuşturma aşamasında alınan bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere, şantiye şefi olan sanık …’ün ve yıllık izinde bulunduğu sırada şantiye şefliğine bakan şantiye şefi yardımcısı sanık Alaettin Esen’in ; olayın meydana geldiği köy yolunda, hafriyat yüklü damperli kamyonların geçmesi nedeni ile köy yolunu, ağır yüklü kamyonların geçişine uygun bir şekilde güvenlikli hale getirmek için gereken tedbirleri almak veya aldırtmak konusunda hiçbir girişimde bulunmadıkları, kamyonlara bekleme veya park alanı açılması, geri manevra yapan kamyonlar için “hop hopçu” olarak tabir edilen gözcü çalıştırılması, köy yolunun uçuruma bakan tarafında taşıtların yuvarlanmasını engelleyecek bariyer, korkuluk, set, toprak dolgu vs. tedbirlerin alınması, tünele giren araçların manevralarını güvenli bir şekilde yapmalarını sağlayıcı trafik ve yol düzenlemelerinin yapılması konularında talep ve girişimlerinin bulunmadığı, kazanın meydana geldiği yolda ışıklı veya ışıksız trafik işaret ve levhalarının olmadığı, dışarıdan … kiralama yolu ile temin edilen kamyon ve şoförlerin denetiminin yapılmaması ve gerekli eğitimlerinin verilmemesi nedenleri ile sanıkların kusurlu oldukları anlaşılmakla;
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık … müdafiinin; sanık …’nin şirketteki hiyerarşi silsilesinde üst kademede yer aldığı, … sürücülerinin yetkilendirilmesi için görevli daha alt kademede görevli çalışanlar olması sebebiyle görevlendirmeleri bilmesinin mümkün olmadığı, taşeron ortaklık şirketinde proje müdürü olduğu; sanığın konumu itibariyle üst kademede yer alması nedeni ile şirketin çalışan sayısı ve yapısı bakımından, somut davada olduğu gibi damperli kamyonları fiilen kullananları bilmesinin mümkün olmadığı, sanığın sadece işlerin genel koordinasyonu ile görevli ve yetkili olması nedeni ile kusursuz olduğuna, kazanın meydana geldiği yerin şantiye sahası dışında bulunduğuna, sanığın olayın meydana geldiği sırada yıllık izinli olduğu, ölen ile kamyonu kiralayan … ve …’nın asli kusurlu olduklarına, dışarıdan kiralanan kamyonda şoför olarak görev yapan şahısların kamyonun sahibi tarafından denetlenmesi gerektiğine, şantiye sahası içerisindeki gerekli uyarıcı … ve işçi güvenliğine ilişkin levhalar ve işaretlerin konulmuş olduğuna, işçilere gereken … güvenliğiyle ilgili eğitimlerin eksiksiz verildiğine, kısmi zamanlı … güvenliği uzmanı mühendis Heybet …’ın işyerinde istihdam edildiğine, sanık …’nin yetkisiz kişinin damperli kamyonu kullanmasına göz yumduğuna ilişkin kesin ve her türlü şüpheden uzak dosya kapsamında en ufak bir delil bulunmaması nedeni ile beraatine karar verilmesi gerektiğine; sanık … müdafiinin ise sanığın şantiye şefi yardımcısı olmadığına, proje müdürü yardımcısı olduğuna, asıl yetkilinin izine ayrılması sonucu geçici olarak baktığı bir işten dolayı bilirkişi raporunda tali kusurlu olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğuna, kazanın şantiye dışında genel kullanıma açık Dokuzkonak köy yolunda meydana gelmesi nedeni ile yolun İl özel idaresinin bakım ve kontrolünde olduğuna, sanığın yola bariyer yapma görevinin bulunmadığına, … kiralama sözleşmesine göre, işyerinde SGK girişi olmayan kişilerin çalışamayacağı, çalıştırılan personelin tüm sorumluğunun kiraya veren … sahibine ait olduğu, personel değişikliği olduğu takdirde işverene bildirilmesi gerektiğinin belirtilmesi nedeni ile asıl sorumlu kişilerin haklarında beraat kararı verilen aracı işleten sanıklar … ve …’a ait olduğuna, bir günde yaklaşık 60-70 aracın çalıştığı ve toplamda 600-650 kişinin çalıştığı bir işyerinde bu işlerin takip edilebilmesinin çok zor olduğuna, sanığın aracın kullanıldığından dahi haberi olmadığına, kusursuz olan sanığın beraatine karar verilmesi gerektiğine, katılanlar vekilinin ise; kamyonun ruhsat sahibi …a ve asıl işveren … Elektrik Üretim ve Dağıtım A.Ş.i hakkında dava açılması gerektiğine, ölenin yeterli sınıfa haiz ehliyeti olmamasına rağmen kayıt dışı istihdam edilmesi nedeni ile taşeron şirket ve bunu denetlemeyen asıl işverenin sorumlu olduğuna, ölenin kaza anına kadar çok yoğun ve yorgun şekilde çalıştırıldığına, şantiye alanında kamyonların park sahası ve manevra alanının mevcut olmadığına , şantiye yoluna bariyer kurulmadığına, kazaya karışan aracın periyodik bakım ve onarımının yapılmadığına ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, ihükümlerin isteme uygun olarak ONANMASINA,
2- Sanık …’nun mahkumiyetine ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;
Jeoloji mühendisi olan sanığın, taşeron şirket Ak-eli-Hitit adi ortaklığında tüneller şefi olarak çalıştığı, tünellerde kazı çalışması bittiğinde, betonlama yapılmaya başladığında, tünel şefi tarafından kamyon sahiplerine haber verilerek, taşıma ve boşaltma işlemleri için yönlendirme görevinin bulunduğu; sanığın şantiye sahası içinde ve olayın meydana geldiği köy yolu üzerinde güvenlik önlemleri alma, kamyon şoförlerini denetleme, … kiralama, işçilere eğitim verilmesi gibi görevlerinin bulunmadığı anlaşılmakla; olayın meydana gelmesinde kusuru bulunmayan sanığın beraati yerine, hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak mahkumiyetine karar verilmesi;
Kanuna aykırı olup, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 01.11.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.