YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/5586
KARAR NO : 2023/1361
KARAR TARİHİ : 02.05.2023
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 01.06.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının … Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/3915 soruşturma sayılı dosyasında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 03.11.2016 – 07.11.2016 tarihleri arasında gözaltında tutulduğunu, müvekkilinin … E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda çalışan gardiyan olduğunu, gözaltında kaldığı süreçte avukat tutttuğu için maddi anlamda zarara uğradığını, müvekkili hakkında 02.05.2017 tarihli Ek Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair karar verildiğini, gözaltında bulunduğu sürede yaşadığı elem ve ızdırap ile hürriyetinin kısıtlandığını buna binaen maruz kaldığı psikolojik depresyonlar sebebiyle manevi olarak zarara uğradığı gerekçesiyle 100.000,00 TL manevi ve 3.000,00 TL maddi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
2. Davalı vekili 15.06.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının zarara uğramasının söz konusu olmadığını, davacının talep etmiş olduğu tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
3. … 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 05.10.2017 tarihli ve 2017/186 Esas, 2017/194 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
4. … Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 17.07.2018 tarihli ve 2018/680 Esas, 2018/1042 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.
5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 15.09.2021 tarih, 2018/82885 sayılı tebliğnamesi ile hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olması nedeniyle hükmün bozulması talep edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi, davacının soruşturma sebebiyle ödediği serbest meslek makbuzu ile ispat edilen avukatlık ücreti olan 3.000,00 TL’nin maddi tazminat kapsamında ödenmesi gerektiğine ve hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğuna ilişkindir.
III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Mahkeme gerekçesinde “Davacı … hakkında … Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2016/3915 soruşturma sayılı dosyasında “Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma” suçundan soruşturma neticesinde davacı hakkında 02/05/2017 tarihinde Ek Kovuşturmaya Yer Olmadığına karar verilmiş, karar 16.05.2017 tarihinde davacıya tebliğ edilmiş ve 31.05.2017 tarihinde kesinleşmiştir. Davacının yapılan işbu soruşturma sürecinde dosya arasına alınan gözaltına alma evrak formları dikkate alındığında 02.11.2016 – 07.11.2016 tarihleri arasında 5 gün gözaltında kaldığı, soruşturma neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır. Davacının gözaltında kaldığı süre içerisinde çalışamamaktan doğan maddi kaybın, duyduğu acı ve elemin tazminat ödenerek giderilmesi gerektiği, …. mahkememizin 21.09.2017 tarihli celsesinde dosya arasına sunulan serbest meslek makbuzu incelendiğinde davacının soruşturma aşamasında avukat tutarak maddi zarara uğradığı ve ödediği avukatlık ücreti tutarı olan 3.000,00 TL’yi serbest meslek makbuzu sunarak ispatladığı anlaşılmakla davacıya serbest meslek makbuzu tutarı olan 3.000,00 TL ‘nin maddi tazminat olarak verilmesine, bu tazminata da davacının dilekçesinde talep ettiği üzere gözaltı tarihi olan 02/11/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun kararında manevi tazminatın tutuklanan kişinin sosyal çevresinde itibarının sarsılması, özgürlüğünden yoksun kalınması nedeniyle duyulan elem, ızdırap ve ruhsal sıkıntıların bir ölçüde de olsa giderilmesi amacına yönelik olduğu, uğranılan manevi zararın tümüyle giderilmesinin olanaksız olduğu, bununla birlikte tayin edilecek manevi tazminatın kişinin acı ve ızdıraplarının dindirilmesinde sıkıntılarının azaltılmasında etken olduğu ve bu nedenle tazminata hükmedilirken kişinin gözaltında kaldığı süre, sosyal ve ekonomik durumu, toplumsal konumu, atılı suçun niteliği, gözaltında kalmanın şahsın üzerinde bıraktığı olumsuz etkiler nazara alınarak zenginleşme sonucu doğurmayacak bir miktar da olmasına özen gösterilerek davacıya 500,00 TL manevi tazminat verilmesine, bu tazminata da davacının dilekçesinde talep ettiği üzere gözaltı tarihi olan 02.11.2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar vermek gerekmiş…” denilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
Bölge Adliye Mahkemesince 02.05.2017 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair karardan sonra 19.05.2017 tarihli serbest meslek makbuzu ile ödenen 3.000.00 TL’nin maddi tazminat olarak kabul edilemeyeceği gerekçesiyle maddi tazminat talebinin reddine ve hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olması sebebiyle manevi tazminat miktarının 350,00 TL’ye indirilmek suretiyle istinaf taleplerinin düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE
Tazminat davasının dayanağını oluşturan … Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/3915 sayılı soruşturma dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 02.11.2016-07.11.2016 tarihleri arasında 5 gün gözaltında kaldığı, yapılan soruşturma sonunda davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın 31.05.2017 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu, süresinde açıldığı ve kanunda ön görülen yasal koşulların gerçekleştiği anlaşılmıştır.
1.Avukatlık ücretinin davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayanması nedeniyle davacı tarafça sunulan avukatlık sözleşme gereği tayin edilen miktar maddi zarar miktarının tayininde esas alınamayacak ise de, tazminat talebinin dayanağı olan soruşturma dosyasında davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği dikkate alınarak, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde ceza soruşturması evresinde takip edilen işler için belirlenen vekalet ücreti olan 600,00 TL’nin maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde maddi tazminat talebinin reddedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.
2.Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin edildiği anlaşıldığından davacı vekilinin hükmedilen tazminat miktarının yetersiz olduğuna yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiş, aynı nedenle tebliğnamedeki bozma öneren görüşe iştirak edilmemiştir.
V. KARAR
Gerekçe bölümünün (1) numaralı paragrafında açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden … Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 17.07.2018 tarihli ve 2018/680 Esas, 2018/1042 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 303 üncü maddesi gereği hüküm fıkrasına; “600,00 TL maddi tazminatın 02.05.2017 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine” ibaresinin eklenmesi suretiyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca … 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise … Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
02.05.2023 tarihinde karar verildi.