YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/5714
KARAR NO : 2023/123
KARAR TARİHİ : 16.01.2023

B O Z M A Ü Z E R İ N E
D İ R E N M E

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

… 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.07.2019 tarihli ve 2019/112 Esas, 2019/427 Karar sayılı kararı ile Yargıtay 12. Ceza Dairesinin, 05.10.2020 tarihli ve 2020/132 Esas, 2020/4751 Karar sayılı bozma kararına karşı direnme kararı verildiği anlaşılmakla, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 6763 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesiyle değişik 307 nci maddesinin dördüncü fıkrası ile 6763 sayılı Kanun’un 38 inci maddesiyle 5320 sayılı Kanun’a eklenen geçici 10 uncu maddesi uyarınca yapılan incelemede;

Mahkemece verilen direnme kararının; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, davacı vekiline, davalı vekilinin temyiz dilekçesinin tebliği üzerine 15…..2021 tarihinde verdiği dilekçesinde hükme ilişkin temyiz sebeplerini bildirerek katılma yoluyla temyiz isteminde bulunduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin direnme kararını temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 21.08.2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; emekli orgeneral olan davacının … Cumhuriyeti icra vekilleri heyetini cebren ıskat veya vazife görmekten cebren men etmeye teşebbüs suçundan 11.02.2011 tarihinde tutuklandığı, 19…..2014 tarihinde tahliye edildiği, yapılan yargılamada beraat ettiği, haksız tutuklama nedeniyle 500.000,00 TL maddi ve 2.000.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.
2. Davalı vekili 19.10.2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin açık olmayıp reddi gerektiğine, davacının yetki, süre ve benzeri dava açma koşullarının araştırılması gerektiğini, bu nedenle öncelikle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı hakkında yapılan işlemlerin yasal mevzuata uygun olduğunu, derdest dosya araştırması yapılması gerektiğini, davacının zararını belgelendirmesi gerektiğini, talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının fazla olduğunu, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücretinin maddi tazminat olarak davacıya verilmemesi gerektiğini, faiz ve faiz başlangıç tarihini kabul etmediğini öne sürmüştür.
3. … 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 25.02.2016 tarihli ve 2015/353 Esas, 2016/80 Karar sayılı kararı ile; maddi tazminatın reddine, manevi tazminatın kısmen kabulü ile 900.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
4…. 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 25.02.2016 tarihli ve 2015/353 Esas, 2016/80 Karar sayılı kararının davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 25.02.2019 tarihli ve 2018/8530 Esas, 2019/2557 Karar sayılı kararı ile; davacı hakkında hükmedilen tazminat miktarının çok fazla olduğundan bahisle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile bozulmasına karar verilmiştir.
5. … 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.07.2019 tarihli ve 2019/112 Esas, 2019/427 Karar sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 350.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
6…. 3. Ağır Ceza Mahkemesinin,18.07.2019 tarihli ve 2019/112 Esas, 2019/427 Karar sayılı kararının davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 05.10.2020 tarihli ve 2020/132 Esas, 2020/4751 Karar sayılı kararı ile; davacı hakkında hükmedilen tazminat miktarının fazla olduğundan bahisle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile bozulmasına karar verilmiştir.
7…. 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 03.03.2021 tarihli ve 2020/337 Esas, 2021/80 Karar sayılı kararı ile bozma ilamına direnilerek maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 350.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
8.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığın 16.09.2021 tarihli tebliğnamesi ile davalı vekilinin ve davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A. Davacı vekilinin temyiz istemi;
Hükmedilen vekalet ücretinin nispi hesaplanması gerektiğine ilişkindir.
B. Davalı vekilinin temyiz istemi;
Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;
İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Tazminat talebinin esasını oluşturan … … 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/188 Esas, 2015/143 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının … Cumhuriyeti icra vekilleri heyetini cebren ıskat veya vazife görmekten cebren men etmeye teşebbüs suçundan 22.02.2010-25.02.2010 tarihleri arasında gözaltında, 11.02.2011 – 19…..2014 tarihleri arasında tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 08…..2015 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, davacının tazminat dosyasında ödediği vekalet ücretinin, vekilinin … konaklama masraflarının, yakınlarının … masraflarının, cezaevi harcamasının 5271 sayılı kanun kapsamında maddi tazminata dahil edilemeyeceği gerekçesi ile maddi tazminatın reddine ve davacının konumu, rütbesi, görevi, kamuoyunda tanınırlığı, terör örgütü yöneticiliği şeklindeki üzerine atılı suçun nitelik farkı gözetildiğinde hak ve nesafet kuralları gereğince direnme kararı verilerek 350.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin esasını oluşturan … … 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/188 Esas, 2015/143 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının … Cumhuriyeti icra vekilleri heyetini cebren ıskat veya vazife görmekten cebren men etmeye teşebbüs suçundan 22.02.2010-25.02.2010 tarihleri arasında gözaltında, 11.02.2011 – 19…..2014 tarihleri arasında toplam 1227 gün gözaltı ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama üzerine beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 08…..2015 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.
A. Davacı vekilinin temyiz sebepleri
Ceza Muhakemeleri Kanununun 142 inci maddesinin 9 uncu maddesindeki “Tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödenir. Ancak, ödenecek miktar Tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamaz ” hükmü gereğince davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 8.200,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
B. Davalı vekilinin temyiz sebepleri
Yargıtayın görevi ülke genelinde uygulama birliğinin sağlanması ve benzer olaylarda aynı … tarzının oluşturulmasıdır. Bu görev yerine getirilirken hukukun genel ilkeleri, ülkedeki pozitif hukuk normları ve uluslararası temel insan haklarına ilişkin kural ve kabullere uygun bir yorum ve uygulama benimsenmelidir.
Bu ilke yalnızca denetim mahkemeleri için değil, hüküm mahkemeleri için de geçerlidir. Hukuk devletinin en belirgin özelliği hiçbir kurum ve makam ayrımı gözetilmeden herkesin hukuk kurallarına uymasıdır.
Dairemizin yerleşik kararlarında da vurguladığı üzere, nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da üzerinde olacak şekilde fazla manevi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuş, mahkemenin direnme kararı yerinde görülmemiş ve bu nedenle tebliğnamede onama isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle … 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 03.03.2021 tarihli ve 2020/337 Esas, 2021/80 Karar sayılı direnme kararı yerinde görülmediğinden, Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 05.10.2020 tarihli ve 2020/132 Esas, 2020/4751 Karar sayılı bozma kararının, oy birliğiyle DÜZELTİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 307 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince direnme kararını incelemek üzere Yargıtay Ceza Genel Kuruluna GÖNDERİLMESİNE,

16.01.2023 tarihinde karar verildi.