YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/6161
KARAR NO : 2023/137
KARAR TARİHİ : 17.01.2023
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 03.02.2016 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma ve sağlama suçundan 08.07.2015 tarihinde gözaltına alındığını, 09.07.2015 tarihinde tutuklandığını, yapılan yargılama neticesinde beraat ettiğini, davacının … Belediyesinde sözleşmeli işçi iken haksız tutuklama nedeni ile … sözleşmesinin feshedildiğini, tutuklanmadan önce aylık net 1.450,00 TL, brüt 2.028,23 TL maaş aldığını, … sözleşmesinin feshi nedeniyle 4.500,00 TL kıdem tazminatı ve 2.390,00 TL ihbar tazminatının ödenmediğini, tutuklu kalınan süre ile tekrar … bulmak için geçecek makul süre olan 6 ay için 8.700,00 TL kazanç kaybının bulunduğunu ve ceza yargılamasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı 10.000,00 TL vekalet ücreti ödediğini belirtmiş, bu zararların karşılığı olarak 25.590,00 TL maddi tazminatın ve davacının cezaevinde bulunmasından dolayı kendisi ve ailesinin çektiği üzüntü nedeniyle 50.000,00 TL manevi tazminatın dava terihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ödenmesini talep etmiştir.
2. Davalı vekilinin cevap dilekçesi vermediği ancak 20.04.2016 tarihli duruşmada davanın reddini talep ettiği görülmüştür.
3. … 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 26.05.2017 tarihli ve 2016/28 Esas, 2017/103 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
4. … Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 28.09.2017 tarihli ve 2017/1722 Esas, 2018/1275 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 26.09.2021 tarihli tebliğnamesi ile hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğu gerekçesi ile davacı vekilin temyiz talebi kabul edilerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; ihbar tazminatının ve avukatlık ücretinin tazminat hesabına dahil edilmesi gerektiğine, davacının yeniden … bulması için geçecek süre için hükmedilen meblağın çok düşük olduğuna, manevi tazminat miktarının düşük olduğuna ilişkindir.
III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Davacının yüklenen uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçu nedeni ile 08.07.2015 tarihinde gözaltına alındığı, 09.07.2015 tarihinde tutuklanarak 15.09.2015 tarihinde tahliye edildiği, yapılan yargılama sonucunda beraatine karar verildiği, mahkeme kararının 25.11.2015 tarihinde kesinleştiği, kesinleşmiş beraat kararının sanığa 28.12.2015 tarihinde tebliğ edildiği, uyaptan yapılan sorguda dosya içerisinde herhangi bir mahsup kararına rastlanılmadığı, 03.02.2016 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu, mahkemenin görevli ve yetkili olduğu kabul edilmiştir.
Maddi tazminat bakımından; davacının tutuklanmadan önce … Belediyesi İşletme Müdürlüğünde işçilik hizmet alım ihalesi ile asgari ücretli işçi olarak çalıştığı, 08.07.2015 tarihinden itibaren 3 gün süre ile mazeretsiz olarak işe gitmediğinden tutulan tutanaklarla … akdinin 13.07.2015 tarihinden itibaren fesih edildiği göz önünde bulundurularak, bilirkişi raporu doğrultusunda davcının tutuklulukta kaldığı sürede mahrum kaldığı kazanç kaybı için belirlenen 3.187,11 TL, kıdem tazminatı için 4.200,23 TL ve yeniden … bulması için makul kabul edilen bir aylık süre için 1.385,70 TL olmak üzere toplam 8.773,04 TL maddi tazminatın ödenmesine hükmedilmiştir. Tazminat talebinin dayanağı olan beraat hükmü ile birlikte davacı lehine 3.000,00 TL vekalet ücretine hükmolunması ve davacı tarafça sunulan serbest meslek makbuzunun beraat kararı tarihinden sonra düzenlenmiş olması nedeniyle avukata ödenen vekalet ücreti ile işçinin gözaltına alınması ve tutukluluk hallerinde işverinin ihbar öneli verme zorunluluğu olmadığından ihbar tazminatının maddi zararın hesabında dikkate alınamayacağı kabul edilerek bu talepler tazminata dahil edilmemiştir.
Manevi tazminat bakımından; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun kararında da belirtildiği üzere manevi tazminatın tutuklanan kişinin sosyal çevresinde itibarının sarsılması, özgürlüğünden yoksun kalınması nedeniyle duyulan elem, ızdırap ve ruhsal sıkıntıların bir ölçüde de olsa giderilmesi amacına yönelik olduğu, uğranılan manevi zararın tümüyle giderilmesinin olanaksız olduğu, bununla birlikte tayin edilecek manevi tazminatın kişinin acı ve ızdıraplarının dindirilmesinde sıkıntılarının azaltılmasında etken olduğu ve bu nedenle tazminata hükmedilirken kişinin cezaevinde kaldığı süre, sosyal ve ekonomik durumu, toplumsal konumu, atılı suçun niteliği, tutuklamanın şahsın üzerinde bıraktığı olumsuz etkiler nazara alınarak zenginleşme sonucu doğurmayacak bir miktar da olmasına özen gösterilerek davacıya 3.500,00 TL manevi tazminat verilmesine karar verilmiştir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 23.11.2004 tarih ve 2004/1-177 E. 2004/203 K. sayılı 20.09.2005 tarihli kararlarındaki gerekçeler doğrultusunda maddi ve manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine hükmedilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.
IV. GEREKÇE
1. Tazminat talebinin dayanağı olan … Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/44 Esas – 2015/208 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan 08.07.2015 – 15.09.2015 tarihleri arasında 69 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 25.11.2015 tarihinde kesinleştiği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.
2. Dairemiz yerleşik uygulamalarına göre, kıdem tazminatının ve davacının yeniden … bulması için gereken makul süre için hesaplanan miktarın maddi tazminat hesabına dahil edilemeyeceği dikkate alınmadan yazılı şekilde davacı lehine fazla maddi tazminata hükmolunması temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.
3. Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespit yapıldığından tebliğnamedeki manevi tazminat miktarının eksik olduğuna ilişkin bozma isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.
4. Tazminata esas ceza davası kapsamında davacı ile vekili arasındaki vekalet ilişkisinden doğan avukatlık ücretinin serbest piyasa koşullarında belirlendiği, bu miktarın her vekalet ilişkisinde farklı belirlenebileceği, kaldı ki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen maktu vekalet ücretinin de ceza davası kapsamında ödenmesi gerektiği göz önünde bulundurulduğunda, davacının ceza davası kapsamında ödediği avukatlık ücreti maddi tazminat kapsamına dahil edilemeyeceğinden ve ihbar tazminatı maddi tazminat kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, bu kalemlerin maddi tazminat kapsamına dahil edilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle … Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 28.09.2017 tarihli ve 2017/1722 Esas, 2018/1275 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca … 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise … Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
17.01.2023 tarihinde karar verildi.