YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/6511
KARAR NO : 2023/28
KARAR TARİHİ : 10.01.2023
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, davalı vekilinin, yokluğunda verilen kararın ve davacı vekilinin temyiz dilekçesinin 24.04.2019 tarihinde tebliği üzerine 25.04.2019 tarihinde verdiği dilekçesinde hükme ilişkin itirazlarını bildirerek verdiği temyiz dilekçesinin katılma yoluyla temyiz olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü: kabul edilerek yapılan incelemede;
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 22.06.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının 20.01.2011 tarihinde gözaltına
alınıp, 23.01.2011 tarihinde tutuklandığını, 06.12.2011 tarihinde tahliye edildiğini … 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/129 E -2013/131 sayılı kararıyla beraat ettiğini belirterek davacının haksız şekilde gözaltında ve tutuklu kalması nedeniyle 100.000,00 TL manevi tazminatın 20.01.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini talep etmiştir.
2. Davalı vekili 31.07.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemeye süresinde açılmadığından, tazminat isteme koşullarının gerçekleşmediğinden, davacının talebini ispatlar nitelikte belge sunmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
3. … 11. Ağır Ceza Mahkemesinin, 31.01.2018 tarihli ve 2017/266 Esas, 2018/16 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
4. … Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin, 03.04.2019 tarihli ve 2018/1107 Esas, 2019/1018 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.
5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 27.09.2021 tarih 2019/49522 sayılı tebliğnamesi ile kararın onanması talep edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
1.Davacı vekilinin temyiz sebepleri hükmedilen tazminat miktarının yetersiz olduğuna ve hükmedilen vekalet ücretinin yanlış olduğuna ilişkindir.
2.Davalı vekilinin temyiz sebepleri davanın yetkili mahkemede, süresinde açılmadığına, ceza davasında görevli mahkeme ile tazminat istemini karara bağlayan mahkemenin aynı olduğuna, tazminat isteme koşullarının oluşmadığına ve davalı lehine de vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir.
III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Tazminat talebinin dayanağı olan … 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/129 Esas – 2013/131 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 20.01.2011-06.12.2011 tarihleri arasında 321 gün gözaltında ve tutuklu kalan davacı hakkında haksız soruşturma başlatılması, tutuklanması, akabinde aleyhinde iddianame düzenlenmesi ve haksız olarak yargılanması hususları birlikte düşünüldüğünde; sonuçta beraat etmesi nedeniyle tazminat talep edebilme hakkı olduğu kanaatine ulaşılmış, haksız işlemin niteliği ve davacının ekonomik ve sosyal durumuna göre sebepsiz zenginleşmeye neden olmayacak ölçüde manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 25.000,00 TL manevi tazminatın 20.01.2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
Bölge Adliye Mahkemesince manevi tazminat miktarının 12.000,00 TL ve vekalet ücretinin 1.440,00 TL şeklinde düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan … 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/129 Esas – 2013/131 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 20.01.2011-06.12.2011 tarihleri arasında 320 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama üzerine beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 21.02.2017 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.
A. Davacı vekilinin temyiz sebeplerine yönelik olarak;
1.5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 142 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasındaki düzenlenmeye göre karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hükmedilen nisbi vekalet ücretinde yanlışlık bulunmadığı anlaşılmıştır.
2.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuştur.
B. Davalı vekilinin temyiz sebeplerine yönelik olarak;
1.Tazminata esas ceza davasına konu beraat hükmünün 21.02.2017 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nın 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşıldığından kararda bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.
2.İlk derece Mahkemesi hakimlerinin tazminat konusu işlemle ilişkili olmadıkları anlaşıldığından 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 142 inci maddesinin ikinci fıkrasına aykırılık görülmemiştir.
3.Davacı vekili tarafından davacının gözaltına alınma tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulduğu ve mahkemece de taleple bağlılık ilkesi gereği bu tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
4. Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13/03/2007 gün ve 2 – 63 sayılı kararında açıklandığı üzere; koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davalarında, ancak davanın tamamen reddi halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmolunabileceğinden davanın kısmen kabulü halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi hukuka aykırı bulunmamıştır.
5. Davacının hangi suçtan gözaltında kaldığının tespiti amacıyla davacı hakkında düzenlenen yakalama, olay, gözaltı ve sevk – serbest bırakma tutanaklarının Yargıtay denetimine elverişli olacak
şekilde aslının veya onaylı örneğinin dosya arasına alınması gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde (A.2) ve (B.5) paragraflarında açıklanan nedenlerle davacı vekilinin ve davalı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden … Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin, 03.04.2019 tarihli ve 2018/1107 Esas, 2019/1018 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca … Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise, … 11. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
10.01.2023 tarihinde karar verildi.