YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/7823
KARAR NO : 2023/1527
KARAR TARİHİ : 08.05.2023
MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.
Davanın niteliğine göre, davacı vekilinin duruşmalı inceleme isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 299 uncu maddesi gereğince reddine karar verilerek yapılan incelemede gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 07.06.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; “Davacının 02.04.2016 tarihinde gözaltına
alındığını, 04.04.2016 tarihinde ise tutuklandığını, 14.07.2016 tarihinde tahliye edildiğini, yapılan yargılama neticesinde tutukluluğu infaz gören görevi yaptırmamak için direnme ve örgüt propagandası yapma suçlarından hakkında beraat kararı verildiğini, bu kararın kesinleştiğini, bu nedenlerle 70.000 TL maddi ve 80.000 TL manevi olmak üzere toplam 150.000 TL tazminatın haksız gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden tahsilini ” talep etmiştir.
2. Davalı vekili 26.07.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; “davanın süresinde, görevli ve yetkili mahkemede açılmadığını, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, talep edilen tazminat miktarlarının yüksek olduğunu, davanın reddi gerektiğini” beyan etmiştir.
3. … 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 22.10.2018 tarihli ve 2018/329 Esas 2018/435 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
4. … Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 30.09.2019 tarihli ve 2018/3830 Esas 2019/2156 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükmün kaldırılmasına, davacının maddi ve manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 25.10.2021 tarihli, davacıvekilinin temyiz isteminin esastan reddi görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının görevi yaptırmamak için direnme ve örgüt propagandası yapma suçlarından gözaltında ve tutuklu kaldığını ve yapılan yargılama neticesinde … bu suçlardan hakkında beraat kararı verildiğini, ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen suçlar yönünden açılmış bir tazminat davası bulunmadığını, davanın reddi kararının hukuka aykırı olduğunu,davanın reddi nedeniyle davacı aleyhine yargılama giderlerine ve davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.
III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince; Davacının 02.04.2016 tarihinde saat 05:45’te gözaltına alındığı, silahlı terör örgütüne üye olma, terör örgütü propagandası yapma, görevi yaptırmamak için direnme suçlarından mevcutlu olarak sevki ile … 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 04.04.2016 tarih ve 2016/235 sorgu sayılı kararı ile silahlı terör örgütüne üye olma ve terör örgütü propagandası yapma suçlarından ayrı ayrı tutuklanmasına karar verildiği, … Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/22094 soruşturma sayılı iddianamesi ile … 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/260 E. sırasına kayden kamu davası açıldığı, davacının her iki suçtan da 09.05.2016 tarihinde tahliyesine karar verildiği, açılan kamu davasının yapılan yargılaması neticesinde 28.11.2017 tarihinde davacı …’ın üzerine atılı görevi yaptırmamak için direnme, terör örgütü propagandası yapmak, toplantı ve yürüyüşlere silah veya 23. maddede belirtilen aletlerle katılma, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçlarından beraatine; silahlı terör örgütüne üye olma suçundan hakkında ceza verilmesine yer olmadığına; toplantı ve gösteri yürüyüşüne katılarak ihtara ve zor kullanmaya rağmen dağılmamakta ısrar etmek suçundan ise neticeten hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, … bu beraat kararlarının istinaf edilmeksizin 18.04.2018 tarihinde, ceza verilmesine yer olmadığı kararının ise … Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin 18.04.2018 tarih ve 2018/491 E. – 2018/866 K. sayılı ilamı ile onanmak suretiyle 18.04.2018 tarihinde kesinleştiği, kesinleşmiş mahkeme kararının davacıya tebliğ edildiğine dair dosyada herhangi bir evraka rastlanılamadığı, davacı vekili tarafından 07.06.2018 tarihinde … bu davanın açıldığı, kesinleşme tarihi itibariyle mahkememizde açılan … bu davanın CMK’nın 142/1 maddesinde yazılı üç ay içinde ve süresinde açıldığı, gelen yazı cevaplar ve UYAP üzerinde yapılan araştırmalara göre davacı tarafından … bu davaya konu gözaltı ve tutukluluk sebebiyle başka mahkemelerde açılmış bir tazminat davası kaydının olmadığı, gelen yazı cevaplar ve UYAP üzerinde yapılan araştırmaya göre … bu davaya konu gözaltı ve tutukluluk sebebiyle mahsup kaydının bulunmadığı,
Her ne kadar … E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün 19.10.2018 tarihli cevabi yazısı ile davacının tutuklu kaldığı 04.04.2016 – 09.05.2016 tarihleri arasındaki sürede hakkında ayrı ayrı çıkarılan tutuklama müzekkerelerinden silahlı terör örgütüne üye olma suçunun infaz gördüğü, terör örgütü propagandası yapmak suçundan sırada bekleyen müzekkerenin ise hiç infaz görmediği bildirilmiş ise de; davacı hakkında sulh ceza hakimliği tarafından ayrı ayrı tutuklama müzekkeresi düzenlendiği, infaz edilecek tutuklama müzekkeresinin ceza infaz kurumu müdürlüğü tarafından sıraya konulduğu, davacının tutuklama müzekkeresi infaz gören silahlı terör örgütüne üye olma suçundan hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi sebebiyle tazminata hak kazanamayacağı düşünülecek olsa dahi sırada bekleyen tutuklama müzekkeresine konu suç sebebiyle hakkında beraat kararı verildiği, şayet Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünce bu tutuklama müzekkeresinin infazına başlansa idi tazminat koşullarının oluşması noktasında herhangi bir tereddütün yaşanmayacağı, bu haliyle hakkında cezaya da hükmedilmeyen davacı lehine salt sıraya alınan müzekkerenin infaz görmemesi sebebiyle tazminata hükmedilmemesinin adil olmayıp hak kaybına sebebiyet vereceği sonucuna varılmakla; davacının tazminat isteminin kısmen kabulü ile 1.647,92 TL maddi tazminat ve 2.450 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihi olan 02.04.2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
Bölge Adliye Mahkemesince; tazminat talebinin dayanağını oluşturan … 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/260 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı …’ın “Terör Örgütü Propagandası Yapmak” ve “Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma” suçlarından gözaltına alınıp, bu suçlardan ayrı ayrı tutuklanarak 02.04.2016 ile 09.05.2016 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklulukta kaldığı, hakkında … 2. Ağır Ceza Mahkemesine iddianame ile “Görevi Yaptırmamak İçin Direnme, Terör Örgütü Propagandası Yapmak, Kanuna Aykırı Toplantı ve Yürüyüşlere Silahsız Katılarak İhtara Rağmen Kendiliğinden Dağılmama, Toplantı ve Yürüyüşlere Silah veya 23. Maddede Belirtilen Aletlerle Katılma, Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma, Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma” suçlarından dava açıldığı, yargılama sonunda da Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçu dışında ki suçlardan beraatine karar verildiği, gözaltı ve tutuklu kaldığı “Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma” suçundan ise “Ceza Verilmesine Yer Olmadığına” karar verildiği, kararın … Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin 2018/491 Esas, 2018/866 Karar saylılı ilamı ile 18.04.2018 tarihinde kesinleştiğinin anlaşıldığı, 5271 sayılı CMK’nın 141/1-e maddesinde düzenlenen kanuna uygun olarak tutuklandıktan sonra hakkında beraat ya da kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilenlerin tazminat talebinde bulunabileceği hükmü karşısında, hakkında beraat kararı verilmeyen davacının tazminat talebinin reddi yerine yazılı şekilde kısmen kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE
1. Tazminat talebinin dayanağı olan … 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/260 Esas 2017/358 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, 02.04.2016 ile 09.05.2016 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kaldığı
yapılan yargılama neticesinde silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ceza verilmesine yer olmadığına,
görevi yaptırmamak için direnme, terör örgütü propagandası yapmak, toplantı ve yürüyüşlere silah veya 23. mad. belirtilen aletlerle katılma, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçlarından beraatine, toplantı ve gösteri yürüyüşüne katılarak ihtara ve zor kullanmaya rağmen dağılmamakta ısrar etmek suçundan ise neticeten hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, beraat hükümlerinin istinaf edilmeksizin 18.01.2018 tarihinde, ceza verilmesine yer olmadığı kararının ise istinaf incelemesi sonucu onanmak suretiyle 18.04.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı/tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK’nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.
2. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
a. Davacı vekilince davacının görevi yaptırmamak için direnme ve örgüt propagandası yapma suçlarından gözaltında ve tutuklu kaldığını ve yapılan yargılama neticesinde … bu suçlardan hakkında beraat kararı verildiğini belirterek maddi ve manevi tazminat davası açılmıştır.
Dosya kapsamına göre; davacının 02.04.2016 tarihinde gözaltına alındığı, … 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 04.04.2016 tarih ve 2016/235 sorgu sayılı kararı ile silahlı terör örgütüne üye olma ve terör örgütü propagandası yapma suçlarından ayrı ayrı tutuklanmasına karar verildiği, … E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün 19.10.2018 tarihli cevabi yazısına göre davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen tutuklama kararının 04.04.2016 ile 09.05.2016 infaz edildiği, terör örgütü propagandası yapmak suçundan verilen tutuklama kararının sırada beklemekte iken davacının tahliyesine karar verilmesi nedeniyle hiç infaz göremeden davacının tahliye edildiği, yapılan yargılama neticesinde tutuklama kararının infaz gördüğü silahlı terör örgütüne üye olma suçundan davacı hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verildiği,terör örgütü propagandası yapmak suçundan beraat kararı verilmiş ise de bu suç yönünden verilen tutuklama kararının hiç infaz görmeden davacının tahliye edildiği, bu itibarla CMK’nın 141 – 144 maddeleri gereğince tazminat şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla;
Bölge Adliye Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
b. Davanın tümüyle reddedilmesi karşısında, yapılan yargılama giderlerinin davacıdan tahsil edilmesine ve yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiren davalı kurum lehine, yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekalet ücreti takdir edilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle … Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 30.09.2019 tarihli ve 2018/3830 Esas 2019/2156 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca … 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise … Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza
Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
08.05.2023 tarihinde karar verildi.