YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2022/2022
KARAR NO : 2023/307
KARAR TARİHİ : 07.02.2023

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

… Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 10.02.2022 tarihli ve 2021/675 Esas, 2022/72 Karar sayılı kararı ile Yargıtay 12. Ceza Dairesinin, 08.11.2021 tarihli ve 2021/1820 Esas, 2021/7685 Karar sayılı bozma kararına karşı direnme kararı verildiği anlaşılmakla, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 6763 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesiyle değişik 307 nci maddesinin dördüncü fıkrası ile 6763 sayılı Kanun’un 38 inci maddesiyle 5320 sayılı Kanun’a eklenen geçici 10 uncu maddesi uyarınca yapılan incelemede;
Mahkemece verilen direnme kararının; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin direnme kararını temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 31.08.2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; Deniz Kuvvetlerinde Kurmay Albay Rütbesi ile görev yapan davacının 28.08.2011 tarihinde tutuklandığını, yapılan yargılama neticesinde beraatine karar verildiğini, 28.08.2011 – 19.06.2014 tarihleri arasında tutuklu ve hükümlü olarak kalınması nedeniyle 114.291.21 TL maddi, 850.000 Manevi Tazminatın yakalama tutuklama tarihi olan 26.08.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı hazineden tahsiline karar verilmesini istemiştir.
2. Davalı vekili 15.09.2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın mükerrer olup olmadığının ve yetkili mahkemede açılıp açılmadığın araştırılması gerektiğini, davanın süresinde açılmadığını, davaya esas kararın kesinleşmediğini, maddi ve manevi tazminat talebinin hukuki dayanağının bulunmadığını, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, dosyanın bilirkişiye tevdi edilmesi gerektiğini, davanın kısmen kabul kısmen ret edilmesi halinde reddedilen kısım bakımından davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ve davanın reddine hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.
3. … Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 24.03.2016 tarihli ve 2015/367 Esas, 2016/100 Karar sayılı kararı ile; 17.331,41 TL maddi ve 400.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
4. … Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 24.03.2016 tarihli ve 2015/367 Esas, 2016/100 Karar sayılı kararının davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 02.06.2020 tarihli ve 2019/1606 Esas, 2020/2832 Karar sayılı kararı ile; maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiği, davacı hakkında hükmedilen tazminat miktarının çok fazla olduğu ve faiz başlangıcının gözaltı tarihi olarak uygulanması gerektiği gerekçeleri ile davacı vekili ve davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
5. … Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 12/10/2020 tarihli ve 2020/320 Esas, 2020/282 Karar sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 320.000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
6. … Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 12/10/2020 tarihli ve 2020/320 Esas, 2020/282 Karar sayılı kararının davalı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 08.11.2021 tarihli ve 2021/1820 Esas, 2021/7685 Karar sayılı kararı ile; davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla olduğundan bahisle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile bozulmasına karar verilmiştir.
7. … Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 10.02.2022 tarihli ve 2021/675 Esas, 2022/72 Karar sayılı kararı ile bozma ilamına direnilerek maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 320.000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihinden faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
8. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığın 13.04.2022 tarihli tebliğnamesi ile direnme kararı yerinde görülürse davalı vekilinin temyiz isteminin reddi ile hükmün onanmasını, yerinde görülmezse dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesini talep edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davalı vekilinin temyiz istemi hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğuna, tazminat isteme koşullarının oluşmadığına, davacının zararını ispat etmediğine ve davanın reddedilen kısmı için davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir.
III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;
İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Davacının Deniz Kuvvetleri Komutanlığında Kurmay Albay olarak görev yapmakta iken Türkiye Cumhuriyeti İcra Vekilleri Heyetinin Cebren İskat veya Vazife görmekten Cebren men etmeye teşebbüs suçundan 26.08.2011 – 19.06.2014 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kaldığı, tutuklama müzekkeresinin fiilen infaz edildiği, davacının yapılan yargılama sonunda beraat ettiği, mükerrer dava bulunmadığı tespit edilmiştir.
Tutuklandığı tarihte ve halen deniz kuvvetleri komutanlığında görev yapan davacının rütbe, maaş farkları, eksik ödenen maaş miktarları, Oyak Nema kaydının koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceğinden davacının maddi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Davacının tutuklu kaldığı süre, yargılama süreci, üzerine atılı suçun niteliği, sosyal ve ekonomik durumu, toplumsal konumu, uyulan bozma ilamı paranın satın alma gücü dikkate alınarak lehine 320.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin somut olaya, yasal düzenlemelere, adalete ve hakkaniyete uygun düşeceği kabul edilerek Yargıtay 12. Ceza Dairesi Başkanlığının bozma ilamına uyulmayarak belirtilen sebeplerle direnilmesine dair karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE
1. Tazminat talebinin dayanağı olan … Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/188 Esas – 2015/143 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının Türkiye Cumhuriyeti hükümetini cebren iskat veya vazife görmekten menetmeye teşebbüs suçundan 26.08.2011 – 19.06.2014 tarihleri arasında 1028 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 08.06.2015 tarihinde kesinleştiği, davanın gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye açıldığı ve dava için kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.
2. Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13.03.2007 gün ve 2 Esas, 63 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere; koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davalarında, ancak davanın tamamen reddi halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmolunabileceğinden, davanın kısmen kabulü halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi hukuka aykırı bulunmamıştır.
3. Yargıtayın görevi ülke genelinde uygulama birliğinin sağlanması ve benzer olaylarda aynı çözüm tarzının oluşturulmasıdır. Bu görev yerine getirilirken hukukun genel ilkeleri, ülkedeki pozitif hukuk normları ve uluslararası temel insan haklarına ilişkin kural ve kabullere uygun bir yorum ve uygulama benimsenmelidir.
Bu ilke yalnızca denetim mahkemeleri için değil, hüküm mahkemeleri için de geçerlidir. Hukuk devletinin en belirgin özelliği hiçbir kurum ve makam ayrımı gözetilmeden herkesin hukuk kurallarına uymasıdır.
Dairemizin yerleşik kararlarında da vurguladığı üzere, nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da üzerinde olacak şekilde fazla manevi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuş, mahkemenin direnme kararı yerinde görülmemiş ve bu nedenle tebliğnamede onama isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle … Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 10.02.2022 tarihli ve 2021/675 Esas, 2022/72 Karar sayılı direnme kararı yerinde görülmediğinden, Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 08.11.2021 tarihli ve 2021/1820 Esas, 2021/7685 Karar sayılı bozma kararının, oy birliğiyle DÜZELTİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 307 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince direnme kararını incelemek üzere Yargıtay Ceza Genel Kuruluna GÖNDERİLMESİNE,
07.02.2023 tarihinde karar verildi.