YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2022/2728
KARAR NO : 2023/1025
KARAR TARİHİ : 29.03.2023

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Yalvaç Ağır Ceza Mahkemesinin, 07.02.2020 tarihli ve 2019/121 Esas, 2020/27 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında taksirle öldürme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 85 inci maddesinin ikinci fıkrası, 22 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca neticeten 5 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

2. … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 28.12.2020 tarihli ve 2020/1857 Esas, 2020/4156 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik katılanlar ve sanık müdafiinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

3. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 04.05.2022 tarihli ve 2021/28797
sayılı, temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A. Sanık Müdafiinin Temyiz Sebepleri
1. Eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna,

2. Uzlaşmaya,

3. Bilinçli taksirin koşullarının oluşmadığına,

4. Gerekçesiz hüküm kurulduğuna,

5. Diğer temyiz sebeplerine,

ilişkindir.

B. Katılan …’ın Temyiz Sebepleri
1. Eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna,

2. Eksik ceza tayin edildiğine,

3. Diğer temyiz sebeplerine,

ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
1. Yalvaç Ağır Ceza Ceza Mahkemesinin gerekçesinde “…Katılan … aşamalarda alınan ifadesinde özetle; olay günü işyeri sahibi sanık …’in kendisini ve maktul …’ı yanına çağırdığını ve kendilerine hitaben “kompresörün arka kapağı hava kaçırıyor, tamir edin” dediğini, kendisinin kompresörün içine girerek kontrol ettiğini, sanık …’in talimatı üzerine kompresörün lastik aksamını yaptıklarını, sonra çalıştırdıklarını fakat kompresörün hava kaçırdığını gördüklerini, kompresörü bir kez daha sökerek ikinci kez montajını yapıp çalıştırdıklarını ancak sanık …’in tekrar yanına çağırarak “İçeriye bir daha girin, bir daha tamir edin hala hava kaçırıyor” dediğini, odaya … ile beraber girerek sanığın hava kompresörünü kapattığını ve bir keçe bırakarak kompresörü tekrar kapatıp sıktıktan sonra kompresörü tekrar çalıştırdıklarını fakat yine hava kaçırınca …’in kompresör çalışır halde iken o ara yine bize “hadi bir daha yüklenin, bir daha sıkın” demesi üzerine hava kompresörünü sıkarken patlama olduğunu, katılan ile maktulün ip serme-sıkma işçisi olarak … yerinde çalıştığı, daha öncesinde kompresör tamiri yapmadıkları ve bu konuda herhangi bir eğitim almadıkları şeklindeki beyanları ve sanık …’in alınan beyanında “Hatırladığım kadarıyla … 6 – 7 aydır, … da 6 – 7 aydır fabrikada çalışırdı. O dönem ekonomik sıkıntı içinde olduğumuzdan 13 – 14 çalışan kalmıştı. Bu nedenle ben dahil personelimiz temizlik, indirme/bindirme, imalat ya da teknik ihtiyaç olan her bölümde çalışıyordu. … Bu iki personelin teknik anlamda çalışabilmesi için özellikle aldıkları bir eğitim, kurs, bir sertifikaları yoktu. Zaten bu personellerin yaptığı işler civata sıkmak gibi basit işlerdi. Ben 30 yıldır sanayiciyim, bu nedenle fabrikada ben de zaman zaman teknik işlerle ilgili tamirat vs yapıyordum hatta daha öncesinde bundan başka 2 … kazam daha olmuştu.” şeklindeki beyanları karşısında sanık …’in uzun yıllardır sanayi işletmeciliği yaptığı ve somut olay dışında daha önceden de iki tane … kazasının başından geçmiş olması nazara alındığında hava kompresör bakım ve tamirat işlemlerinin yetkili servis aracılığı ile yapılması gerektiğini ve işçi sıfatı ile çalışan ve makine tamir-bakımı konusunda herhangi bir eğitim almayan işçilere risk değerlendirme raporunda önemli risk sınıfında belirtilen işlemlerin yaptırılmaması gerektiğini bilebileceği anlaşılmış olup 19/08/2019 tarihli bilirkişi raporunda işveren sanığın birinci derecede sorumlu olduğu dikkate alındığında taksir ve bilinçli taksir konusunda yapılan açıklamalar irdelendiğinde sanığın eylemini neticenin gerçekleşmesini istememesine ancak deneyimlerinden yola çıkarak hukuka aykırı bir sonuca neden olabileceğini öngörmesine rağmen hareketine devam ettiği sonucuna varılarak sanığın bilinçli taksir ile hareket ettiği kanaatine ulaşılmış ve Sanık …’in katılan … ve maktül …’a karşı işlediği sabit görülen taksirle bir veya birden fazla kişinin ölümü ile birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma suçundan eylemine uyan TCK’nın 85/2. maddesi uyarınca suçun işleniş şekli, sanığın taksire dayalı kusurunun yoğunluğu, meydana gelen sonucun ağırlığı, sanığın asli kusurlu olarak bir kişinin ölümüne ve bir kişinin basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaralanmalarına neden olması nazara alınarak takdiren ve teşdiden 4 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, Sanığın eylemini bilinçli taksirle gerçekleştirdiği anlaşıldığından sanığa verilen cezadan 5237 sayılı TCK’nın 22/3. maddesi gereğince takdiren 1/3 oranında artırım yapılarak sanığın 5 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, Sanığın yargılama sürecindeki tutum ve davranışları, işyerinde daha önce de patlamaların meydana geldiğini beyan etmesi dikkate alınarak yeniden suç işlemeyeceği konusunda mahkemesizce olumlu kanaat oluşmadığından sanık hakkında TCK’nın 62. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına, Sanık hakkında yasal şartları oluşmadığından cezasında başkaca artırım ve indirim uygulanmasına yer olmadığına, sanığın neticeten 5 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
” denilmiştir.

2. Sanığın, alınan savunmasında ”… BYS Alpaca Carpet isimli firmanın sahibi ve yetkilisiyim. Olay günü işyerindeydim. Çalışanlarım … ve … ile beraber kompresör odasında temizlik yaptık. Hava tankının contasında 1-2 gündür bir hava kaçağı olduğunu fark etmiştik. Önce kompresörü kapattık, tank içindeki havayı tahliye ettik, sonra kapağı söktük, atölye kısmında … ve … kapağın contasını değiştirdi. Yanıma gelip tamam abi değiştirdik deyince ellerinde değiştirdikleri kapakla gelince ben de tamam takın dedim. Onlar kapağı takarken ben de aynı oda içinde temizlik yapmaya devam ettim. Kapağı taktıklarını söyleyince ben de kompresöre start verdim, yani düğmeye bastım. Ben starta basınca hava dolmaya başladı. Normalde sistem 6 bara ulaştığında otomatik olarak durur. Daha 2 – 3 bar arasındaki iken ne olduysa olmuş. Ben herhangi bir patlama sesi duymadım. Olay anında ben de … ve … ile aynı odadaydık. O an ne olup bittiğini hatırlamıyorum, gözümü açtığımda kendimi hastanede buldum. Ben patlamayı da hatırlamıyorum,… Hatırladığım kadarıyla … 6 – 7 aydır, … da 6 – 7 aydır fabrikada çalışırdı. O dönem ekonomik sıkıntı içinde olduğumuzdan 13 – 14 çalışan kalmıştı. Bu nedenle ben dahil personelimiz temizlik, indirme/bindirme, imalat ya da teknik ihtiyaç olan her bölümde çalışıyordu. Maktul … daha önce sanayide çalışmış, eli bu tür tamirat işlerine yatkındı. Bir şey olduğu zaman abi ben yapayım derdi. Bu nedenle tamirat işlerini de ihtiyaç olursa hem … hem … yapardı. Bu iki personelin teknik anlamda çalışabilmesi için özellikle aldıkları bir eğitim, kurs, bir sertifikaları yoktu. Zaten bu personellerin yaptığı işler civata sıkmak gibi basit işlerdi. Ben 30 yıldır sanayiciyim, bu nedenle fabrikada ben de zaman zaman teknik işlerle ilgili tamirat vs yapıyordum hatta daha öncesinde bundan başka 2 … kazam daha olmuştu… ” şeklinde savunmada bulunmuştur.

3. Kaza sebebiyle ölen …’ın yasal mirasçısı … ile kaza sebebiyle yaralanan …’ın ise aşamalarda şikayetçi oldukları ve katılma talebinde bulundukları görülmüştür.

4. Ölenin kesin ölüm sebebini belirleyen, 28.07.2018 tarihli Ölü Muayene Tutanağına göre; “…maktulün ölümünün … kazası ile (basınçlı kompresör) husulü mümkün genel beden travması, iç organ hasarı, büyük damar kopmasından gelişen iç kanama neticesinde meydana geldiğinin, ölüme etkili başkaca travmatik ve patolojik özellik bulunmadığının..,” belirtildiği, katılan … hakkında Yalvaç Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 29/07/2018 tarihli adli muayene raporuna göre basit tıbbi müdahale ile giderilir şekilde yaralandığı anlaşılmıştır.

5. Soruşturma aşamasında tek kişilik makine mühendisi … güvenliği uzmanı tarafından düzenlenen 06.09.2018 tarihli Bilirkişi Raporu ile 19.08.2019 tarihli Ek Bilirkişi Raporuna göre, … yerinde yapılan tespitlere göre patlayan hava tankının orijinal kapak testinde kullanılan bağlantı parçaları yerine U profil demirlerinden işletmenin kendi imkanları ile yapılmış bağlantı parçalarının kullanıldığının, orijinal lastik conta yerine işletmenin kendi imkanları ile yapılmış, çalışma ortamına uygun olmayan lastik conta kullanıldığı, hava tankının kapağının montajında yine rondelalar ve silindirik bir parça ile besleme yapıldığı, kapak için yapılan bağlantıda hava tankına uygun olmayan ve orijinal olmayan parçalar kullanıldığı, hava tankının onarımının yetkili servis tarafından yapılmadığı, ehil olmayan işçilere yaptırıldığı zira ölen ve yaralanan işçilerin iplik eğirme operatörü oldukları, hava tankının periyodik kontrolünün yapıldığı, üzerindeki manometre ve emniyet ventillerinin çalıştığı, CE belgeli ve TSE li imalat olduğu, en son yetkili servis tarafından periyodik kontrolünün 02.05.2018 tarihinde yapıldığı, ölen …’a … sağlığı ve güvenliği eğitimi verildiği ancak … kazasının meydana geldiği hava tankının bulunduğu ortamda çalışma/tamir ve bakım konusunda eğitim verilmediği, basınçla kap tamir konusunda yetkili olduğuna dair bir belge bulunmadığı, kişisel koruyucu donanımlarının çalışanlara verilmediğinin görüldüğü, basınçlı kapların bakım ve onarımı sırasında hava tankının içindeki basınçlı havanın boşaltıldıktan sonra bakım ve onarımının yapılması gerekirken, söz konusu … kazasında basınçlı hava tankının havası boşaltılmadan müdahale edildiğinin anlaşıldığı, … yerinde bulunan risk analizi raporunda basınçlı tankların bulunduğu ortamdaki riskler konusunda değerlendirme yapılmadığı, bu husustaki bir risk analizinin kaza sonrası yapıldığının görüldüğü, bu kapsamda olay yerinde ve dosya kapsamında yapılan incelemelere göre sanığın işçilerin … sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınıp alınmadığını denetlemediği, kendi gözetimi altında bakım/onarım işi yaptırdığı sırada yaralanan ve ölen işçilerin sorumluluk alanı dışında çalışmalarına engel olmadığı, çalışanlara çalışma konularında gerekli bilgilendirme ve eğitimi vermediği, tamir ve bakım işini yetkili servise yaptırmadığı ve sorunları kendi deneyimleri doğrultusunda çözmek istediği, açıklanan sebeplerle olayda asli oranda kusurlu olduğu, işyeri … güvenliği uzmanı olan ve temyize gelmeyen sanık … ‘ın tali oranda kusurlu olduğu, olay sebebiyle yaralanan ve ölen işçilerın kusursuz olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

6. Tanıklar … Y., … K., … C., … A. ve … Y Beyanları dosya kapsamında bulunmaktadır.
…7. Sanığın güncel adlî sicil kaydı dava dosyasına eklenmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE
A. Sanıık Müdafiinin Temyiz Sebepleri
1. Eksik İnceleme ile Hüküm Kurulduğu Yönünden;
Oluş, dosya kapsamı, tespit olunan kolluk tutanakları ve bilirkişi raporu, sanığın tevil yollu ikrarı, katılan ile tanık beyanları bir arada değerlendirildiğinde, Mahkemece, dava dosyası tekemmül ettirilerek karar verildiği belirlendiğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Uzlaşma Yönünden;
5271 sayılı CMK’nın 253. ve 254. maddesinde düzenlenen uzlaşma kurumu şikayet kurumundan farklı olup şikayet bir soruşturma ve kovuşturma şartı iken, uzlaşma taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılama faaliyeti dışında çözümünün sağlandığı alternatif bir uyuşmazlıklık yöntemi olmakla birlikte, TCK’nın 85/1. fıkrasındaki taksirle öldürme suçu ile bu suçun nitelikli halinin düzenlendiği TCK’nın 85/2. fıkrasındaki suçun uzlaşmaya tabi olmayıp, TCK’nın 85/2. maddesindeki suçun bölünmesi de mümkün olmaması dikkate alındığında, yaralanan katılan … ile sanık arasında uzlaşma gerçekleşmesi durumunda suçun bölünerek sanık hakkında taksirle yaralama suçundan uzlaşma hükümlerinin uygulanmasına, taksirle öldürme suçundan ise sorumlu tutulması mümkün olmayacağından, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3. Bilinçli Taksirin Koşullarının Oluşmadığı Yönünden;
Mahkemenin “sanık …’in uzun yıllardır sanayi işletmeciliği yaptığı ve somut olay dışında daha önceden de iki tane … kazasının başından geçmiş olması nazara alındığında hava kompresör bakım ve tamirat işlemlerinin yetkili servis aracılığı ile yapılması gerektiğini ve işçi sıfatı ile çalışan ve makine tamir-bakımı konusunda herhangi bir eğitim almayan işçilere risk değerlendirme raporunda önemli risk sınıfında belirtilen işlemlerin yaptırılmaması gerektiğini bilebileceği anlaşılmış…, sanığın eylemini neticenin gerçekleşmesini istememesine ancak deneyimlerinden yola çıkarak hukuka aykırı bir sonuca neden olabileceğini öngörmesine rağmen hareketine devam ettiği sonucuna varılarak sanığın bilinçli taksir ile hareket ettiği kanaatine ulaşılmış…” şeklindeki bilinçli taksire ilişkin kabulü dosya kapsamına uygun görülmekle, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

4. Gerekçesiz Hüküm KurulduğuYönünden;
… Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 28.12.2020 tarihli ve 2020/1857 Esas, 2020/4156 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda isabetsizlik görülmediği ve istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği, kabule göre gösterilen gerekçenin yeterli olduğu görülmekle, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

5. Diğer Temyiz Sebepleri Yönünden;
Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfının doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

B. Katılanın Temyiz Sebepleri
1. Eksik İnceleme ile Hüküm Kurulduğu Yönünden;
Oluş, dosya kapsamı, tespit olunan kolluk tutanakları ve bilirkişi raporu, sanığın tevil yollu ikrarı, katılan ile tanık beyanları bir arada değerlendirildiğinde, Mahkemece, dava dosyası tekemmül ettirilerek karar verildiği belirlendiğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Eksik Ceza Tayin Edildiği Yönünden;
Sanığın dosyada bulunan deliller kapsamında tayin olunan eylemi bakımından, 5237 sayılı Kanun’un 61 inci maddesinde yer verilen, suçun işleniş biçimi, sanığın taksirinin yoğunluğu, meydana gelen zararın ağırlığı gibi ölçütler ile aynı Kanun’un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına belirtilen cezada orantılılık ilkesi dikkate alınarak sanık hakkında belirlenen temel cezanın sonuca etkili olacak şekilde alt sınırdan uzaklaşılarak tayin edildiği görülmekle, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3. Diğer Temyiz Sebepleri Yönünden;
Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfının doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, katılanın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 28.12.2020 tarihli ve 2020/1857 Esas, 2020/4156 Karar sayılı sayılı kararında sanık müdafii ve katılan tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Yalvaç Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

29.03.2023 tarihinde karar verildi.