YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2022/9548
KARAR NO : 2023/1522
KARAR TARİHİ : 08.05.2023
MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 22.07.2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; “davacının uyuşturucu madde ticareti suçundan 25.09.2014 tarihinde gözaltına alındığı, 26.09.2014 tarihinde tutuklandığı, 07.06.2018 tarihinde tahliye edildiğini, yapılan yargılama neticesinde beraat ettiğini, hükmün kesinleştiğini belirterek haksız koruma tedbiri uygulanması nedeniyle 135.100,00 TL maddi ve 300.000,00 TL manevi tazminatın göz altı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini” talep etmiştir.
2. Davalı vekili 18.08.2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; “davanın süresinde açılıp açılmadığının, dersdest dava bulunup bulunmadığının, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, talep edilen tazminat miktarlarının yüksek olduğunu, faiz başlangıcının dava tarihi olması gerektiğini” beyan etmiştir.
3. … 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.11.2020 tarihli ve 2020/185 Esas 2020/226 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
4. … Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 18.05.2022 tarihli ve 2021/140 Esas 2022/1891 Karar sayılı kararı ile düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 14.11.2022 tarihli, davalı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davalı vekilinin temyiz istemi; davacının maddi zararını ispatlayacak somut delillerin dosyaya sunulmadığından lehine maddi tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu,hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğu, faiz başlangıcının hatalı olduğuna ilişkindir.
III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince; davacının, tazminata konu edilen Uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan 25.09.2014 tarihinde göz altına alındığı, 26.09.2014 tarihinde tutuklandığı, 07.06.2018 tarihinde tahliye edildiği, hakkında 05.03.2019 tarihinde beraat kararı verildiği, Beraat kararının 25.06.2020 tarihinde kesinleştiği, kesinleşmiş kararın davacıya tebliğ edilmediği, dava tarihi itibariyle, tazminat davasının yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacının maddi kaybının belirlenmesi için gelir araştırması yaptırılmıştır. Davacının tutuklu kaldığı süreçte asgari ücretten daha fazla gelir elde ettiğine ilişkin dosya kapsamında yapılan araştırmada herhangi bir tespit yapılamamış, bu hususta davacı tarafından da mahkememize herhangi bir belge sunulamamıştır.
Davacının kazanç miktarının belirlenmesi için UYAP’tan SGK kayıtları ile bu kayıtlara ilişkin dökümler çıkartılmış, kayıtların incelenmesinde, gözaltına altına alındığı tarihte davacının SGK’ya tabi kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir.Tüm bu hususlar dikkate alınarak davacının taleplerinin kısmen kabulü ile; 55.369,5 TL maddi tazminat ile 65.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 25.09.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
Bölge Adliye Mahkemesince; davacı lehine belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle bu aykırılığın CMK’nın 280/1-a ve HMK’nın 353/1.b.2-3 maddeleri uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, İlk derece mahkemesi hükmündeki; manevi tazminat miktarına ilişkin “65.000,00 TL” ibaresinin hükümden çıkarılması ve yerine “95.000,00 TL” ibaresinin eklenmesi ve hükümdeki diğer hususların aynen bırakılması suretiyle, sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün düzeltilerek istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan … Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/289 Esas – 2019/63 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 25.09.2014-07.06.2018 tarihleri arasında 3 yıl 8 ay 12 gün gözaltı/tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 25.06.2020 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK’nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.
1- Davalı vekilinin maddi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
a. Tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 141 ve devamı maddelerine göre, maddi ve manevi tazminat hakkı bulunduğundan, davalı vekilinin, davacının tazminat talebinin reddi gerektiğine yönelik temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.
b. Tutuklandığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacıya tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan miktarın maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
c. Davacının talebi de gözetilerek hükmedilen tazminat miktarlarına zarar doğum tarihi olan gözaltı tarihinden itibaren faiz işletilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
2- Davalı vekilinin manevi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuş olup temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle … Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 18.05.2022 tarihli ve 2021/140 Esas 2022/1891 Karar sayılı kararında davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca … 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise … Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
08.05.2023 tarihinde karar verildi.