YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2022/9751
KARAR NO : 2023/1104
KARAR TARİHİ : 05.04.2023
MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi
Yargıtay 12. Ceza Dairesinin, 05.10.2022 tarihli ve 2021/8746 Esas, 2022/6217 Karar sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.12.2022 tarihli ve KD-2021/94930 sayılı itirazı üzerine yapılan inceleme neticesinde;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun’un) 308 inci maddesinin birinci fıkrasına göre yapılan sanığın lehine itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, aynı Kanun’un 308 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İTİRAZ SEBEPLERİ
1. … 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 26.11.2020 tarihli ve 2020/598 esas, 2020/784 sayılı kararı ile sanık … ‘ün 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 179 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 58 inci ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 250 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince 6 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, sanığın karara itiraz etmesi üzerine mercii … 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 08.12.2020 tarihli ve 2020/1179 değişik … sayılı kararı ile itirazın reddine karar verilmiştir.
2.Sanığın 02.03.2021 tarihli yargılamanın yenilenmesi ve infazın durdurulması talebi üzerine … 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.03.2021 tarihli ve 2020/598 esas, 2020/784 sayılı ek kararı ile sanığın yargılamanın ve infazın durdurulması talebinin reddine karar verilmiştir. Sanığın anılan ek karara karşı itiraz etmesi üzerine mercii … 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.03.2021 tarihli ve 2021/250 değişik … sayılı kararı ile hükümlünün talebinin yargılamanın yenilenmesi sebeplerine dayanmadığı, itiraza konu ek kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.
3…. Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 13.07.2021 tarihli kanun yararına bozma talebine atfen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 23.09.2021 gün ve 2021/94930 sayılı ihbarnamesi ile; 5271 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrası ile aynı Kanunun 318 inci maddelerindeki düzenlemeler gereğince, yargılamanın yenilenmesi talebini farklı bir hakimin incelemesi gerektiği gözetilmeden, somut olayda ilk yargılamada görev alan hakimin, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair kararda da görev almış olduğu, bu nedenle itirazın mercii tarafından kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle kanun yararına bozma talep edilmiştir.
4.Yargıtay 12. Ceza Dairesinin, 05.10.2022 tarihli ve 2021/8746 Esas, 2022/6217 Karar sayılı kararı ile, “Yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz.” şeklindeki 5271 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasındaki düzenlemenin, yargılamanın yenilenmesine karar verilmesi halinde sonuç doğuracağı, bu konudaki istemin reddine karar verilmesinde sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmaması nedeniyle yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair 08.03.2021 tarihli ek karara karşı yapılan itirazın mercii … 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.03.2021 tarihli kararı ile reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediğinden kanun yararına bozma talebinin reddine karar verilmiştir.
5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.12.2022 tarihli ve KD-2021/94930 sayılı itirazı, mahkumiyet hükmünü veren hakimin, yargılamanın yenilenmesi talebini inceleyemeyeceği, adil yargılanma hakkının bir uzantısı olarak farklı bir hakimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği, somut olayda mahkumiyet hükmünü veren hakimin yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine de karar verdiği nazara alındığında, kanun yararına bozma talebinin reddine dair ilamın kaldırılmasına ve kanun yararına bozma kararı verilmesi talebine ilişkindir.
II. GEREKÇE
1.5271 sayılı Kanunun “Yenileme isteminin kabule değer olup olmadığı kararı ve mercii” başlıklı 318 inci maddesinin birinci fıkrası;
“(1) Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir.” biçiminde düzenlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanunun “Yargılamaya katılamayacak hâkim” başlıklı 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrası ise;
“(3) Yargılamanın yenilenmesi hâlinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz.” şeklinde düzenlenmiştir.
3.Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 21.06.2022 gün ve 2020/14-405 esas, 2022/43954 sayılı kararında;
“CMK’nın 23. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz.” düzenlemesinde, kesinleşen bir hükümle sonuçlanan davada görev alan hâkimin, yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığının değerlendirilmesi aşamasında mı yoksa talebin kabul edilerek yargılamanın yenilenmesi hâlinde mi davaya bakmaktan yasaklı olduğu net bir biçimde düzenlenmemiştir. Kanun metninde “yargılamanın yenilenmesi hâli” ifadesine yer verildiği hâlde anılan maddeye ilişkin komisyon değişiklik gerekçesinde ise; “Yargılamanın yenilenmesi talebi hâli” ifadesine yer verilerek talep hâlinde de önceki yargılamada görev yapan hâkimin aynı işte görev alamayacağı şeklinde maddeye üçüncü fıkra eklendiği belirtilmiştir. Böylece, aynı uyuşmazlık hakkında daha önce kanaatini belirtmiş olan hâkimin daha sonra yargılamanın yenilenmesi sürecinde görev yapması önlenerek, hâkim tarafsızlığı bu yönüyle de sağlanmak istendiği vurgulanmıştır.”
…
“…CMK’nın 23. maddesinin üçüncü fıkrasında kabul edilen hâkimin yargılamaya katılamayacağına yönelik yasağın, yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığına ilişkin değerlendirme aşaması dahil olmak üzere tüm evreleri kapsadığı, ilk yargılamaya katılan hâkimin hiçbir şekilde yargılamanın yenilenmesi aşamalarına katılmaması gerektiği anlaşıldığından, kesinleşen bir hükümle sonuçlanan davada görev alan hâkimlerin, bu davaya yönelik yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığının değerlendirilmesi aşamasında da görev yapamayacağı kabul edilmelidir.” şeklindeki tespitlerine yer verilmiştir.
4. Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında, kesinleşen bir hükümle sonuçlanan davada görev alan hâkimlerin, bu davaya yönelik yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığının değerlendirilmesi aşamasında da görev yapamayacağının kabul edilmesi gerektiği anlaşıldığından, incelenen dosyada ilk yargılamada görev alan hakimin, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair karar da da görev almış olmasında isabet görülmemiş olup Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
III. KARAR
1. Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ KABULÜNE,
2. 5271 sayılı Kanun’un 308 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği Yargıtay 12. Ceza Dairesinin, 05.10.2022 tarihli ve 2021/8746 Esas, 2022/6217 Karar sayılı kanun yararına bozma talebinin reddine dair ilâmının KALDIRILMASINA,
3.Kanun yararına bozma talebine dayanılarak düzenlenen ihbarnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına nazaran yerinde görüldüğünden, … 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.03.2021 tarihli ve 2021/250 değişik … sayılı kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca isteme uygun olarak BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yerine getirilmesine, dosyanın gereği için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
05.04.2023 tarihinde karar verildi.