YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2015/29032
KARAR NO : 2015/31145
KARAR TARİHİ : 10.12.2015
MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
Taşınmaz malikinin, hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi istenen ipotekli taşınmazın ihalesinin feshine karar verilmesi istemi ile icra mahkemesine başvurduğu; mahkemece şikayetin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
İİK’nun 126. maddesinde; “Açık artırmaya elektronik ortamda teklif verme yoluyla başlanır. Elektronik ortamda teklif verme, birinci ihale tarihinden yirmi gün önce başlar, ihalenin tamamlanacağı günden önceki gün sonunda sona erer; ikinci ihalede ise elektronik ortamda teklif verme birinci ihaleden sonraki beşinci gün başlar, en az yirmi gün sonrası için belirlenecek ikinci ihalenin tamamlanacağı günden önceki gün sonunda sona erer. Elektronik ortamda verilecek teklifler haczedilen malın tahmin edilen kıymetinin yüzde ellisinden az olamaz; teklif vermeden önce, haczedilen malın tahmin edilen kıymetinin yüzde yirmisi nispetinde teminat gösterilmesi zorunludur. Satışa çıkarılan taşınmaz üzerinde hakkı olan alacaklının alacağı yukarıdaki fıkrada yazılı oranda ise artırmaya iştiraki halinde ayrıca pey akçesi teminat aranmaz. 114 üncü maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları taşınmazın satış ilanı hakkında da uygulanır” hükmüne yer verilmiştir. 02/07/2012 tarih ve 6352 sayılı Kanun’un 24. maddesi ile değişik İİK’nun 114/3. maddesinde; “…Satış ilanı elektronik ortamda da yapılır” düzenlemesi yer almaktadır.
Diğer taraftan, aynı Yasanın İİK’nun 124/3. maddesinde, “Şartnameye,…elektronik ortamda teklif vererek artırmaya katılacakların teminat göstermeleri gerektiği ve elektronik ortamda teklif vermeye ilişkin hususlar yazılır” hükmüne yer verilmiştir. 02/07/2012 tarih ve 6352 sayılı Kanun’un 31. maddesi ile değişik İİK’nun 129/1. maddesinde de; “Birinci ve ikinci ihale icra memuru tarafından, ilanda belirlenen yer, gün ve saatte elektronik ortamda verilen en yüksek teklif üzerinden başlatılır. Taşınmaz üç defa bağırıldıktan sonra, elektronik ortamda verilen en yüksek teklif de değerlendirilerek, en çok artırana ihale edilir” düzenlemesi mevcuttur.
Somut olayda; takip dosyası içinde bulunan satış ilanı ve şartnamede elektronik ortamda teklif vermeye ilişkin hususlar düzenlendiği ve ilk artırma tarihi 27.06.2014 olduğu halde; e-satış ihale yayın bilgisi raporuna göre elektronik ortamda ilk ilan tarihinin 23.06.2014 olduğu, elekronik ortamda belirtilen ilan başlangıç tarihi ile ilk ihale günü arasında sadece 4 gün olup, bu sürenin elekronik ortamda teklif vermek isteyenler için yasada öngörülen 20 günlük süreden az olduğu görülmektedir. 23.07.2014 günü yapılan 2. artırmada ihalenin gerçekleştirildiği anlaşılıyor ise de; 1. ve 2. artırma birbirine sıkı sıkıya bağlı olup,
ilkinin usulsüzlüğü, ikinci artırmanın da usulsüzlüğü sonucunu doğurur. Bu durumda elektronik ortamda usulüne uygun ilan yapılmadığı açıktır. İİK’nun 114/3. maddesinde yer alan satış ilanının elektronik ortamda yapılması ilkesi kanunun emredici hükmü olup; bu husus başlı başına ihalenin feshi sebebi olduğundan mahkemece re’sen dikkate alınmalıdır.
Ayrıca İİK’nun 106-144. maddelerinde paraya çevirme ile ilgili hükümler yer almış olup, aynı Kanun’un 129/1. maddesine göre, artırma bedelinin taşınmaz için tahmin edilmiş olan kıymetin en az %50’sini bulması ve bundan başka paraya çevirme ve paylaştırma masraflarını karşılaması zorunlu kılınmıştır. Bu durumda satış bedelinin, tüm icra masraflarını değil, paraya çevirme ve paylaştırma giderlerini geçmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı görülmekte, satış talebinden ihale tarihine kadarki paraya çevirme ve paylaştırma giderlerinin hesaplamada dikkate alınması gerekmektedir. Satışı istenen taşınmazın kıymetinin takdiri hakkındaki İİK’nun 128. maddesi paraya çevirme başlığını taşıyan III. bölümde bulunmaktadır. Bu nedenle taşınmazın kıymetinin belirlenmesi için yapılan keşif ve bilirkişi masraflarının da tıpkı ilan giderleri gibi paraya çevirme masrafı olarak kabulü gerekir.
Somut olayda, muhammen bedeli 120.000 TL olan 885 ada 15 parsel nolu taşınmaz, ikinci artırmada 62.000.TL’ye ihale edilmiştir. Şikayete konu bu taşınmaz ile birlikte ihaleye çıkarılan diğer beş taşınmaz ve bu taşınmazın muhammen bedellerinin toplamı 302.500 TL olup, bu yedi taşınmazın ihalesi için 4.322,34 TL ilan, 1.9218,61 TL kıymet takdiri gideri ve tebligat gideri olmak üzere 5.630.95 TL satış masrafı yapılmıştır. Oranlama sureti ile bulunan ve şikayete konu 15 parsel 7 bağımsız bölüm no’lu taşınmaz için yapılan satış masrafları toplamı 2.233,38 TL’dir. Taşınmazın muhammen bedeli 120.000 TL olmakla, bu bedelin %50’si olan 60.000 TL’ye taşınmaz için yapılan masrafların da eklenmesi ile bulunan 62.233.TL’nin ihale bedeli ile (62.000 TL) karşılanmadığı anlaşılmaktadır.
O halde mahkemece, kamu düzenine ilişkin olan İİK’nun 129/1. maddesi gereğince satış bedelinin satış masraflarını karşılamadığı ve İİK’nun 126/4. maddesi uyarınca usulüne uygun elekronik ilan yapılmadığı hususları re’sen gözönünde bulundurularak ihalenin feshine karar verilmesi gerekirken, şikayetin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.
SONUÇ : Şikayetçinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK’nun 366. ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10/12/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.