YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2015/3222
KARAR NO : 2015/5247
KARAR TARİHİ : 10.03.2015
MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 8. İcra Hukuk Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 20/03/2014 tarih, 2014/5093-8161 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki davacılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan takibe karşı borçluların, borca itirazda bulunarak takibin iptali istemi ile icra mahkemesine başvurdukları, mahkemece, davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
TTK’nun 778. maddesi (eski TTK.nun 690/1) göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken TTK.nun 714 ve 730. maddeleri (eski TTK 626 ve 642/2) uyarınca, muayyen bir günde veya keşide gününden veya görüldükten muayyen bir müddet sonra ödenmesi şartını havi bir bonoya dayanarak hamilin lehtara müracaat edebilmesi, ödeme gününü takip eden iki iş günü içinde senet keşidecisinin protesto edilmesine bağlıdır.
Alacaklı hamil, anılan madde koşullarında protesto keşide etmeksizin, lehtar ve cirantayı takip edemez. Bir başka ifade ile senedi düzenleyen protesto edilmediği için hamil, lehtar ve cirantaya karşı müracaat hakkını kaybeder. İİK.nun 170/a-2. maddesi gereğince, icra mahkemesince alacaklının kambiyo hukuku mucibince takip hakkının bulunup bulunmadığı re’sen araştırılmak zorundadır.
Somut olayda, takibe konu bonoda itiraz eden borçlulardan … lehtar ciranta,… da ciranta olduğu görülmektedir. Bu durumda, yetkili hamil olan alacaklının, cirantalar hakkında takip yapabilmesi için, bonoyu düzenleyene ödememe protestosu göndermesi zorunludur. Ancak, alacaklı vekili tarihsiz dilekçesinde protesto keşide edilmediğini belirtmiş olup, buna göre alacaklının, itiraz eden cirantaları takip hakkının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
O halde, mahkemece, bu husus re’sen gözetilerek İİK’nun 170/a maddesi uyarınca itiraz eden borçlular … yönünden takibin iptaline karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile istemin tümden reddi isabetsiz olup hükmün bu nedenle bozulması gerekirken onandığı anlaşılmakla borçluların karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.
SONUÇ: Borçluların karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 20.03.2014 tarih ve 2014/5093 E., 2014/8161 K. Sayılı onama ilamının kaldırılmasına, mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 10.03.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.