YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/11029
KARAR NO : 2023/3396
KARAR TARİHİ : 16.05.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/501 E., 2022/1263 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adıyaman İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/107 E., 2021/272 K.
Taraflar arasındaki menkul haczinin kaldırılması talepli şikayet nedeni ile yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir.
Kararın şikayetçi borçlu vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince şikayetçi borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlu vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. ŞİKAYET
Şikayetçi borçlu vekili şikayet dilekçesinde, icra takibi sonucunda 31.05.2021 tarihinde iş yerinde yapılan haciz esnasında mesleğini idame ettirmesi için vazgeçilmesi mümkün olmayan iş aletlerinin haczedildiğini,borçlunun haczin yapılmış olduğu iş yerinde oto tamirciliği yaptığını,borçlunun ekonomik faaliyetini sermayesinden ziyade bedenî çalışmasına dayanarak sürdürdüğü, mesleğini sürdürebilmesi için gerekli olan her türlü eşya hali hazırda haczedildiğini, iş esnasında kullanılan krikolar, yağ boşaltma pompaları, takviye kabloları, motor sehpaları fren balataları …vs birden fazla alet haczedildiğinden hali hazırda hayatını idame ettiremez duruma getirildiğini, borçlunun günlük mesleki faaliyetlerini sürdürmesini engelleyecek bir fiili hacizle İcra İflas Kanunu Madde 82/2 açıkça sayılmış olan haczi mümkün olmayan eşyaları haczederek hukuka aykırı işlem yapıldığı iddiaları ile haczin kaldırılmasını talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı alacaklı vekili yargılamada davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, bir ticari işletme dolayısıyla teşebbüs olan sanayi sitesindeki oto tamirhanesinde haczedilen eşyaların, sermaye ağırlıklı olduklarından borçlunun tamircilik mesleğini yürütmesi için zorunlu alet ve edevattan kabul edilemeyeceği, borçlunun ekonomik faaliyeti, bedeni çalışmasından ziyade sermayesine dayandığından mahcuz malların haczedilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Şikayetçi borçlu vekilince, borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli olan tüm eşyaların haczedildiğini, tek ekonomik getirisinin, ilgili iş yerinden el de ettiği günlük geliri olduğunu ve buradan elde ettiği gelir ile ailesini geçindirdiğini, hacze konu iş yerinde keşif dahi yapılmadan iş yerinin teşebbüs sınıflandırmasına konulmasının hukuka aykırı olduğu, keşif yapılıp bilirkişiden rapor alınarak haczedilen aletlerin borçlunun emeğini ortaya koymasına yarayan aletler olup olmadığı tespit edilmeden eksik inceleme ile karar verildiği iddiaları ile kararın kaldırılması talep edilmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, İİK’nın 82/2 maddesinde, ekonomik faaliyeti, sermayesinden ziyade bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli olan her türlü eşyanın haczedilemeyeceği hükmünün yer aldığı, takip sürecinde icra dosyasından 31.05.2021 tarihinde borçlunun iş yeri adresinde haciz uygulandığı, haciz esnasında borçluya ait işyerinde bulunan ve haczedilen malların sermaye ağırlıklı olmaları nedeniyle, borçlunun su arıtma cihazları satış işini yürütmesi için zorunlu alet ve edevattan kabul edilemeyeceği, davacı borçlunun ekonomik faaliyetinin bedeni çalışmasına dayanmadığı, haczedilen kroki, yağ boşaltma pompaları, motor sehpası ve fren balatalarının, emek gerektiren işler olmayıp, sermaye niteliğinde bulunduğu gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Şikayetçi borçlu vekilince, istinaf dilekçesi içeriğindeki iddialarını tekrarla kararın bozulması talep edilmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık menkullere ilişkin haczin kaldırılması talepli şikayet başvurusuna ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İİK’nın 82/ 2 ve sair maddeleri
3.Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayetçi borçlu vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.05.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
(M)
İHÖ/AK
Üye Dr. …’in KArşı Oy Yazısı;
İİK’nın 82. maddesinin birinci fıkrasının ikinci bendinde borçlu mesleği için gerekli olan her türlü eşyayı haczedilebileceğini, maddede sözü edilen meslek için gerekli olan eşyaların daha ziyade el becerisine dayalı aletler olduğu, sermaye değeri yüksek olan alet ve edevatı kapsamadığı düzenlenmektedir.
Borçlunun mesleki eşyasının” neler olduğu yani bu kavrama hangi eşyaların girdiği İİK 82 maddesinin birinci fıkrasının 6352 sayılı Kanunla değişik 2. bendine göre “ekonomik faaliyeti sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli olan her türlü eşya” nın haczedilemeyeceği düzenlenmiştir.
İİK’nın 82. maddesinin birinci fıkrasında 4. bendinde ise borçlunun “sanat ve mesleki için lüzumlu olan alet ve edevat ve kitapların” haczedilemeyeceği hükmü bulunmaktadır.
6352 sayılı Kanunla İİK’nın 82. maddesine eklenen üçüncü fıkrasında birinci fıkranın (2), (4), (7) ve (12) numaralı bentlerinde sayılan malların kıymetinin fazla olması durumunda bedelinden haline münasip bir kısmı karşılayabilmesi amacıyla borçluya bırakılmak üzere haczedilerek satılır.” şeklinde yeni bir hüküm konulmuştur.
Borçlunun mesleki uğraşısında emeğin değerinin, sermayenin değerinden üstün olduğu görülür ise bir mesleğin yürütülmesinden, aksi takdirde bir teşebbüsün varlığından söz edilebilir. Bu kıstasa göre bir terzi veya ayakkabı tamircisinin “dikiş makinesi, elbise ve gömlek temizleyicisinin “kurutma makinesi” dişçinin dişçilik aletlerinin mesleki eşya sayılması gerekir. Teknolojinin hızlı geliştiği günümüz koşullarında sermaye unsurunun ağır bastığı değerlendirilmesinden hareketle işlerin süratli, emniyetli ve verimlilik kıstaslarına uygun olarak sonlandırılması gerektiğinden ekonomik hayatın sürekliliği, borçların bir an önce ödenmesi amacına yönelik olmak üzere, borçlunun kendisinin ve ailesinin sağlıkla yaşamlarını sürdürebilmesi, mesleğin devamı için zorunlu, vazgeçilmez, çağın gereklerine uygun alet edevat makine ve benzer vasıfların makul kıstaslar dahilinde haczedilmezlik kuralına tabi olması gerekir.
Somut olayda, borçlunun iş yerinde oto tamirciliği yaptığı, iş esnasında kullanılan krokiler, yağ boşaltma pompaları, takviye kabloları, motor sehpaları, fren balataları gibi aletlerin haczedildiği, borçlunun haczi dolayısıyla günlük mesleki faaliyetlerini sürdüremez duruma geldiği, geçimini sağlayamadığı bu nedenle hacizlerin kaldırılmasını talep etmiştir.
Mahkemece haczedilen menkuller üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak, haczedilen menkullerin sermaye ağırlık olup olmadığı, borçlunun bedeni çalışmasına dayalı olarak mesleğini sürdürmesi için gerekli aletlerin bilirkişi marifeti ile tespit edilerek, İİK’nın son maddesinin 3. fıkrasınında dikkate alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu konuda bir bilirkişi incelemesi yapılmaksızın borçlunun iş yerinde haczedilen menkullerin sermaye ağırlıklı olduğu, ekonomik faaliyetlerinin bedeni çalışmasına dayanmadığı, haczedilen kroki, yağ boşaltma pompaları, motor sehpası ve fren balatalarının emek gerektiren işler olmayıp, sermaye niteliğinde olduğu gerekçesi ile şikayetin reddine karar verilmesi isabetsiz olup İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf isteminin esastan reddine yönelik kararın kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması görüşünde olduğumdan kararın onanması yönündeki çoğunluk görüşüne katılamıyorum.