YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/12108
KARAR NO : 2023/4120
KARAR TARİHİ : 08.06.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1279 E., 2022/1316 K.
HÜKÜM/KARAR : Ret/Kısmen kabul/İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması/Yeniden hüküm
İLK DERECE MAHKEMESİ : Şarkışla İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/46 E., 2022/25 K.
Taraflar arasındaki yetkiye, imzaya ve borca itirazı ve kambiyo şikayeti nedeni ile yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulüne, usulsüz tebligat şikayetinin kabulü ile, şikayetçi borçluya gönderilen ödeme emri tebliğ tarihinin 26.11.2021 tarihi olarak düzeltilmesine, yetki itirazının reddine, takibin iptaline ilişkin talebin reddine, İİK’nın 58 ve 61. maddelere aykırılığa ilişkin şikayetin reddine, takibin şikayetçi borçlu yönünden durdurulmasına, asıl alacağın %20’si oranında kötüniyet tazminatının davalı alacaklıdan alınarak şikayetçi borçluya ödenmesine karar verilmiştir.
Kararın şikayetçi borçlu ve davalı alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı alacaklının istinaf başvurusunun esastan reddine, şikayetçi borçlunun istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, şikayetçi borçlunun usulsüz tebligat şikayetinin kabulü ile, şikayetçi borçluya gönderilen ödeme emri tebliğ tarihinin 26.11.2021 tarihi olarak düzeltilmesine, şikayetçi borçlu yönünden İİK’nın 170/a maddesi uyarınca takibin iptaline, takibe dayanak senedin kambiyo vasfı taşımaması nedeniyle takibin iptaline karar verildiğinden şikayetçi borçlu lehine tazminat verilmesine yer olmadığına, şikayetçi borçlunun icra dairesinin yetkisi ile İİK’nın 58 ve 61 maddelerine yönelik şikayetlerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Borçlu keşideci şikayet dilekçesinde; davalı alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte, itiraz ve şikayetleri ile birlikte takibe dayanak senedin yırtılmış ve bant ile yapıştırılmış halde olduğunu, sonradan doldurulduğunu, yazıların yırtılma yerlerinin üzerinde olduğunu, senedin kambiyo vasfını haiz olmadığını ileri sürerek takibin iptali ile davalı alacaklı aleyhine tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı alacaklı cevap dilekçesinde; şikayetçi borçlunun kardeşi olduğunu, takibe dayanak senedin şikayetçi borçlu tarafından eşine teslim edildiğini, senedin eşinin elinden alınırken çekildiğinde yırtıldığını, senet 2018 yılında düzenlendiğinden katlama yerlerinde yıpranma olduğunu, senetten kaynaklanan borcun ödeyeneceğine inandığı için senedi bir süre takibe koymadığını, takibin 3 yıllık zaman aşımı süresinden önce başlatıldığını, senetteki yazı ve imzanın kime ait olduğunu bilmediğini savunarak imza incelemesi yapılması ile itirazın reddine, muteriz borçlu aleyhine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; şikayetçi borçlu adına gönderilen ödeme emrinde haber verilen komşu / kapıcı / yöneticiye haber verilmediği, yapılan tebligatın Tebligat Kanunu’nun 21/1. maddesine uygun olarak yapılmadığından usulsüz olduğu, İİK’nın 50. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken, HMK’nın 6. maddesi uyarınca bonoya dayalı takibin borçlunun ikametgahının bulunduğu yerdeki genel yetkili icra dairesinde, bonoda öngörülen ödeme yerinde, TTK’nın 777/3. maddesine göre ödeme yeri gösterilmeyen bonoda tanzim yerinin ödeme yeri olduğunun kabulü gerekeceğinden, bononun tanzim yerinde icra takibi yapılabileceği, muteriz borçlu hakkında başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibinin dayanağı bononun tanzim yerinin Şarkışla olduğu, bu nedenle Şarkışla İcra Müdürlüğünün yetkili olduğu, muteriz borçlu tarafından ödeme emri tebligatına takibe dayanak belgenin onaylı suretinin eklenmediği iddiasını ispata yarar bir delil bildirilmediği, dosyada mevcut mazbatadan tebligatın senet bilgisini içerdiği, TTK’nın 778. maddesinin yollamasıyla bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanunun 749. maddesi uyarınca takibe konu bononun, vade tarihinden itibaren üç yıllık zamanaşımı süresine tâbi olduğu, davalı alacaklı tarafından 05.03.2017 düzenleme, 17.11.2018 vade tarihli senede dayalı olarak 16.11.2021 tarihinde muteriz borçlu hakkında takip başlatıldığı, bu haliyle vade tarihinden itibaren senedin zamanaşımına uğramadığı, dayanak senedin yan tarafından yırtık olduğu, senedin arka ve ön yüzü incelendiğinde tüm yazı ve unsurların okunabildiği, davalı alacaklı tarafından takibe dayanak senedin yıprandığı için yırtıldığının ve bant ile yapıştırıldığının kabul edilmesi nedeniyle bu hususun dar yetkili icra mahkemesinde tartışılamayacağı, senedin kimin tarafından ve hangi sebeple yırtıldığı hususunun icra mahkemesinde değerlendirilemeyeceği, alacağın tahsilinin yargılamayı gerektirdiği, senedin yırtılması ödendiğine karine olduğu, davalı alacaklı tarafından işbu yırtık senede dayanılarak takip yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, davalı alacaklının lehdar olduğu ve yırtık senetle takip yapmakta kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğu gerekçesi ile şikayetin kabulü ile, usulsüz tebligat şikayetinin kabulü ile, şikayetçi borçluya gönderilen ödeme emri tebliğ tarihinin 26.11.2021 tarihi olarak düzeltilmesine, yetki itirazının reddine, takibin iptaline ilişkin talebin reddine, İİK’nın 58 ve 61. maddelere aykırılığa ilişkin şikayetin reddine, takibin şikayetçi borçlu yönünden durdurulmasına, asıl alacak üzerinden %20 oranında kötüniyet tazminatının davalı alacaklıdan alınarak şikayetçi borçluya ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde muteriz borçlu ve davalı alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Şikayetçi borçlu istinaf dilekçesinde; mahkemenin kısmen ret kararının hatalı olduğunu, takibe dayanak senedin yırtık olması nedeniyle kambiyo vasfında olmadığından bahisle İİK’nın 170/a maddesi uyarınca takibin iptaline karar verilmesi gerekirken takibin durdurulmasına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, takip konusu senedin zaman aşımına uğradığını, ödeme emri ile birlikte dayanak belgelerin tebliğ edilmediğini ileri sürerek mahkeme kararının davanın reddine dair kısımların tümden kaldırılmasına ve takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı alacaklı istinaf dilekçesinde; şikayetçi borçluya çıkarılan ödeme emri tebliğinin usulüne uygun olduğunu, takibe dayanak senedin düzenleme tarihinin üzerinden uzun süre geçmesi nedeniyle katlama yerlerinin yıprandığını, ödemeye karine teşkil etmeyeceğini, ödemenin şikayetçi borçlu tarafından ispatlanması gerektiğini, senedin yırtılan ve bantlanan kısmının boşta kalan kısım olduğunu, bilirkişi incelemesi yaptırılarak karar verilmesi gerektiğini, kötü niyetli veya ağır kusurlu olmadığını ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılmasına ve itirazların reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı alacaklı tarafından şikayetçi borçlu aleyhine kambiyo senetlerine mahsus ilamsız icra takibi başlatıldığı, şikayetçi borçluya ödeme emrinin tebliğ edildiği, şikayetçi borçlunun istinaf sebeplerinin incelenmesinde; takibe dayanak senedin yırtıldığı ve bantla yapıştırıldığının tespit edildiği, takibe dayanak senedin bu haliyle kambiyo senedi vasfını kaybettiği, senedin yırtılmasının ödendiğine karine teşkil ettiğini, alacağın tahsilinin yargılamayı gerektirdiği ve davalı alacaklı tarafından yırtık senede dayanılarak kambiyo takibi yapılamayacağı, mahkemece İİK’nın 170/a maddesi uyarınca takibin iptaline karar vermesi gerekirken şikayetçi borçlu yönünden takibin durdurulmasına karar verilmesinin yerinde olmadığı, bu nedenle şikayetçi borçlunun takibin iptaline yönelik istinaf sebeplerinin yerinde olduğu, takibe dayanak bononun tanzim yerinin Şarkışla olması nedeniyle İİK’nın 50. maddesi uyarınca yetkili icra dairesinde takip başlatıldığı, icra dairesinin yetkisizliğine ilişkin itirazın yerinde olmadığı, şikayetçi borçluya gönderilen tebliğ mazbatasında, “bu zarfta ödeme icra emri senet bilgisinin girilmesi vardır” ibaresinin bulunduğu, tebligatın senet bilgilerini içerdiği, davalı alacaklının istinaf sebeplerinin incelenmesinde; şikayetçi borçluya gönderilen tebliğ mazbatasının incelenmesinde, “tevziat esnasında muhatabın adresinin kapalı olması sebebiyle TK’nın 21. maddesi gereğince tebliğ evrakı Gültepe Mahallesi muhtarı … imzasına teslim edildi, 2 no’lu haber kağıdı muhatabın kapısına yapıştırıldı, adreste komşusuna haber verildi” şerhiyle 24.11.2021 tarihinde tebligatın yapıldığı, TK’nın 21/1’e göre, şikayetçi borçlu adına gönderilen ödeme emrinde haber verilen komşu/kapıcı/yöneticiye haber verilmediği ve isim ve soy isminin yazılı bulunmadığı, tebligatın bu haliyle usulsüz olduğu, icra takibinin şikayetçi borçlu tarafından bildirilen tarihten önce öğrenildiğinin davalı alacaklı tarafından ispat edilemediği, davanın süresi içerisinde açıldığı, bu nedenle istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı gerekçesi ile davalı alacaklının istinaf başvurusunun esastan reddi ile, şikayetçi borçlunun istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, şikayetçi borçlunun usulsüz tebligat şikayetinin kabulü ile, şikayetçi borçluya gönderilen ödeme emri tebliğ tarihinin TK’nın 32. maddesi uyarınca öğrenme tarihinin 26.11.2021 tarihi olarak düzeltilmesine, şikayetçi borçlu yönünden İİK’nın 170/a maddesi uyarınca takibin iptaline, takibe dayanak senedin kambiyo vasfı taşımaması nedeniyle takibin iptaline karar verildiğinden şikayetçi borçlu lehine tazminat verilmesine yer olmadığına, şikayetçi borçlunun icra dairesinin yetkisi ile İİK’nın 58 ve 61 maddelerine yönelik şikayetlerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Şikayetçi borçlu temyiz dilekçesinde; davalı alacaklının takibi başlatırken kötüniyetli olduğunu, yargılama sırasında birbiri ile çelişen beyanlarda bulunmasından bu durumun sabit olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesince davalı alacaklı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürerek bölge adliye mahkemesi kararının bu yönüyle düzeltilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte itiraz ve kambiyo şikayetine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 170/a maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile sair yasal mevzuat
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayetçi borçlu tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 2004 sayılı Kanun’un 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.