YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/12263
KARAR NO : 2023/4157
KARAR TARİHİ : 12.06.2023
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/695 E., 2022/1945 K.
HÜKÜM/KARAR : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 4. İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/423 E., 2021/464 K.
Taraflar arasındaki icra memur işlemini şikayetten dolayı yapılan inceleme sonunda, İlk Derece Mahkemesince şikâyetin kabulü ile 28.06.2021 tarihli müdürlük kararının kaldırılmasına, harç tahsilinin %2,27 oranı üzerinden yapılmasına karar verilmiştir.
Kararın Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Şikayetçi alacaklı icra mahkemesine başvurusunda; alacaklı QNB Finansbank A.Ş. tarafından borçlu aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine başlandığı, takibin kesinleşmesi üzerine borçlu şirket adına kayıtlı taşınmazlara haciz konulduğu ve alacağa mahsuben alacaklıya ihale edildiği, alacaklı banka vekilinin icra mahkemesine başvurarak İcra Müdürlüğü harçlar tarifesinin dışına çıkarak müvekkil bankanın aynı zamanda ipotek alacaklısı olmasını sebep göstererek hatalı bir biçimde ihale bedeli olan 10.815.000,00 TL üzerinden %11,38 oranında harç ödemesi gerektiğine hükmettiğini, Yargıtay’ın tüm yerleşik içtihatlarında takip talebi bulunmayan bir alacağa ilişkin ihaleden ödenecek paranın veya alacağa mahsuben alınan taşınmazın %2,27 oranında harca tabi olduğuna hükmedildiğini, ihale bedeli alacaklıya İcra ve İflas Kanunu’ nun 125. maddesinin 3. fıkrası gereğince ödendiğinden ihale bedeli üzerinden alınması gereken harç %2,27 oranında olması gerektiğini belirterek ihale bedeli üzerinden %2.7 tahsil harcı alınması ve ihtirazi kayıtla ödenen bedelin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı … Hazinesi cevap dilekçesinde, alacaklı bankanın aynı borç için hem kambiyo senedi hem de ipotek aldığı, yapılan satışın aynı borcu söndürdüğü, ayrıca tahsil harcından borçlunun sorumlu olduğu, alacaklının davayı açmakta hukuki yararı olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; şikayetçi alacaklı tarafından ipotek alacaklısı sıfatıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılmadığı, takibin kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip olduğu; ipotek borcu için ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapmayan şikayetçi davacı lehine ipotekli bulunan taşınmazın satışından elde edilen bedelden ipotek alacaklısına ödeme yapılırken ihale bedeli alacaklıya İcra ve İflas Kanunu’ nun 125. maddesinin 3. fıkrası gereğince ödendiğinden ihale bedeli üzerinden alınması gereken harcın 492 sayılı Harçlar Kanununun 1. sayılı tarifenin 1/B/e bendi uyarınca %2,27 oranında olması gerektiği belirtilerek. şikayetin kabulüne ile 28.06.2021 tarihli müdürlük kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Hazinesi istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı … Hazinesi istinaf başvurusunda; alacaklı bankanın aynı borç için hem kambiyo senedi hem de ipotek aldığı, yapılan satışın aynı borcu söndürdüğü, ayrıca tahsil harcından borçlunun sorumlu olduğu, alacaklının davayı açmakta hukuki yararı olmadığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ihale bedelinin alacaklıya İcra ve İflas Kanunu’nun 125. maddesinin 3. fıkrası gereğince ödendiğinden ihale bedeli üzerinden alınması gereken harç %2,27 oranında olması gerektiği, her ne kadar harcın sorumlusu borçlu ise de; alacaklının tahsil ettiği alacak miktarının etkilendiği alacaklının dava açmakta aktif husumet ehliyeti ve hukuki yararı bulunduğu belirtilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Hazinesi temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı … Hazinesi istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık tahsil edilecek harç oranının tespitine ilişkin müdürlük kararının iptaline ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İİK’nın 30.12.2013 tarihli ve 28867 sayılı Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlanarak yürürlüğe giren Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin icra harçları kısmının 3. maddesinin e) fıkrasında, takip talebi bulunmayan alacaklılara, İcra ve İflas Kanunu’nun 125. maddesinin 3. fıkrası gereğince ödenen paralardan %2,27 oranında harç alınacağı belirtilmiştir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı … Hazine vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.