YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/12347
KARAR NO : 2023/202
KARAR TARİHİ : 16.01.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki takibin iptali istemli şikayetten dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulüne, takibin iptaline karar verilmiştir.
Kararın davalı-alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle şikayetin reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayet eden-borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; takibe dayanak ilamın kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davası olduğunu, kesinleşmeden takibe konamayacağını, istinaf edildiğinden henüz kararın kesinleşmediğinden bahisle takibin iptalini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde;öncelikle şikayet gerekçesi yapılan 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa eklenen geçici 16. maddesinin Anayasaya aykırı olduğundan iptali için dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesini ve karar verilene kadar davanın geriye bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “Davalı vekilinin Anayasaya aykırılık iddiası yönünden yapılan değerlendirmede, talebin yasal dayanağı T.C. Anayasasının 152/1 maddesi olup ilgili maddede “Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır.” hükmü mevcuttur, aynı yasanın 2. fıkrasında “Mahkeme, Anayasaya aykırılık iddiasını ciddi görmezse bu iddia, temyiz merciince esas hükümle birlikte karara bağlanır.” düzenlemesi mevcuttur.
Takip konusu ilam kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat alacağı olup kararın sonucunda taşınmazın tapu kaydının iptali ile davalı kurum adına tescili gerçekleşeceğinden ilamın aynı zamanda taşınmazın aynına ilişkin olduğu değerlendirilmiştir.
Anayasa Mahkemesince Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle İptaline karar verilen geçici 14. maddesinde düzenlenmediği şekilde davalı vekilince Anayasaya aykırılık iddiasında bulunulan 7327 sayılı yasa ile düzenlenen geçici 16. Maddesinde; açıkça kamulaştırmasız el atma nedeniyle istenen tazminata ilişkin davalarda verilen kararların taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararların icrasına (HMK 367) ilişkin hükümlere göre yerine getirilir hükmünün düzenlenmiş olduğunun anlaşılması karşısında, Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptalibe karar verilen geçici 14. madde ile yürürlükte bulunan geçici 16. madde arasında farklılık bulunduğu değerlendirilmiş ve davacının Anayasaya aykırılık iddiası yerinde görülmemiştir.
7327 sayılı yasanın 21. maddesi ile 18.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren Kamulaştırma Kanunun geçici 16. maddesine göre “Kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 04.11.1983 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiilî el konulması veya hukuki el atılması sebebiyle mülkiyet hakkından doğan taleplere dair bedel ve tazminata ilişkin davalarda verilen kararlar taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararların icrasına ilişkin hükümlere göre yerine getirilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, kesinleşmemiş mahkeme kararlarına dayanılarak başlatılan icra takipleri kesinleşmiş mahkeme kararı ibraz edilinceye kadar durdurulur.” demektedir.
Açıklanan nedenler ile şikayet konusu ilamlı takip dosyasında dayanak ilamın kesinleşmeden icraya konulamayacak ilamlardan olduğunun anlaşılması ve Kamulaştırma Kanunun geçici 16. maddesinin yürürlüğe girmesinden sonra başlatılmış olduğunun anlaşılması” gerekçesi ile şikayetin kabulü ile … Genel İcra Dairesi 2021/203088 E. Sayılı dosyada takibin davacı borçlu yönünden iptaline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı alacaklı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Cevap dilekçesini tekrarla, Yüksek Mahkemenin re’sen tespit edeceği sebeplerle; İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak, 7327 Sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 21. maddesi ile eklenen, 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu Geçici 16. maddesinin iptali için dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesine ve Anayasa Mahkemesinin kararına kadar davanın geri bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “Somut olayda takip konusu ilam, kamulaştırmasız elatma sebebine dayalı tazminat davasından verilmiş olup takip tarihi itibariyle kesinleşmemiş ise de, Anayasa Mahkemesi’nin 30.06.2022 tarihli, 2021/127 Esas ve 2022/85 Karar sayılı kararı ile 2942 Sayılı Kanun’a ekli geçici madde 16 iptal edilmiş olup iptal kararı 31913 sayılı Resmi Gazete’de 04.08.2022 tarihinde yayımlanmıştır. Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı nedeniyle 2942 Sayılı Kanun’a ekli geçici madde 16’nın uygulanırlığı kalmadığından, takip konusu ilamın kesinleşmeden takibe konulması hukuka uygundur. O halde şikayetin reddi gerekmektedir.” gerekçesi ile istinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle şikayetin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayet eden borçlu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1)Takip tarihinde ve dava ve karar tarihinde 2942 s. Kanunun geçici 16. maddesi yürürlükte olup, Anayasa m. 153 gereği AYM iptal kararları geriye yürümeyeceği,
2)Kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davalarının kesinleşmeden takibe konamayacağı, dayanak ilam istinaf edilmiş olup, henüz kesinleşmediği,
3) Davalının anayasaya aykırılık iddası ve iptal isteminde hukuki menfaati bulunmadığını,
4)Dayanak ilamın taşınmazın aynına ilişkin olduğunu,
5)İlamın kesinleşmesi beklenmeden taşınmazın bedelinin ödenmesine rağmen, taşınmazın mülkiyetinin idareye devir ve idare adına tescilinin hükmün infazının kesinleşmesine bağlı olması, idarelerin hak kaybına uğramasına neden olduğundan kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ilamlı takipte takibe dayanak ilamın kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davası olup, kesinleşmeden takibe konamayacağından bahisle icra emrinin iptali istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup borçlu vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.