YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/12505
KARAR NO : 2023/4240
KARAR TARİHİ : 14.06.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2946 E., 2022/2167 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Menemen İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/190 E., 2021/200 K.
Taraflar arasındaki haczedilemezlik şikayeti nedeniyle yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine
karar verilmiştir.
Kararın şikayetçi borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Şikayetçi borçlu Belediye İcra Mahkemesine başvurusunda: borçlu Belediyenin borcu nedeniyle, alacaklı tarafın talebi üzerine, Menemen İcra Müdürlüğünün 2020/2148 E. sayılı dosyası üzerinden, 05.07.2019 tarih 78 karar nolu Menemen Belediyesi Meclis kararı ile Menemen Belediyesinin sahibi bulunduğu, kullanım ve işletme hakkının Belediye şirketi olan MENAŞ’a devredilmiş bulunan … (prina) Fabrikasında bulunan iş makinelerinin üzerine haciz konulduğu, davacı Belediyenin sahibi bulunduğu, kullanım hakkının Meclis kararı ile Belediyeden ayrı tüzel kişiliği bulunan, Menaş Şirketine devredilen Zeytinyağı fabrikasına ait iş makinelerinin davacı Belediyenin borcu nedeniyle haczedilmesinin yasaya aykırılık teşkil ettiği şikayeti ile haczin kaldırılmasını talep etmiştir.
II. CEVAP
Alacaklı cevap dilekçesinde; borçlu Belediyenin borcunun tahsili için haciz mahalline gidildiğinde mahalde haczedilen taşınırların tutanak altına alındığı, haciz tutanaklarının, haciz mahallindeki evraklar ve fotoğraflar incelendiğinde borçlunun hacze gidilen adreste ticari faaliyette bulunduğunun açık olduğu, davacı tarafın Belediyede haczedilen malların kendilerine ait olduğunu kabul ettiği, haczedilen malların kullanım ve işletme hakkının üçüncü bir kişiye verilmiş olmasının, iç ilişkide borçlu Belediye ile üçüncü kişi arasındaki ilişkili olduğu, bu durumun davalı firmayı bağlayıcı bir durum olmadığı beyanı ile davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
A. Gerekçe ve Sonuç
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda, hacze konu zeytinyağı üretimi yapan makinelerin kar ve zarar dengesi içerisinde belli bir ücret karşılığında ilgili işletmeye konulduğu, yani doğrudan bölge halkının kullanımına ücretsiz olarak tahsis edilmediği, Bölge halkının dilerlerse zeytini özel teşebbüslere götürebileceği gibi benzer şekilde Belediyeye ait işletemeye de getirerek belirli bir ücret karşılığında zeytinlerinin işlenmesini sağlayabileceği, borçlu Belediyenin bu şekilde kendi şirketi üzerinden gelir elde etmekte olup bunun ötesinde bölge halkına sağladığı kamusal herhangi bir katkısı bulunmadığı, dolayısı ile Belediyenin, zeytinyağı işlemek gibi bir kamu hizmeti ve görevinin bulunmadığı, Belediye meclisinin aldığı kamu yararına tahsis kararlarının haczedilen malları fiilen kamu hizmetinde kullanılan mal niteliğine çeviremeyeceği gerekçesiyle davacının şikayetinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Şikayetçi borçlu vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesini tekrarla, haciz işlemi yapılan … Fabrikası’nın kar amacı gütmeyen, yöre halkının kullanımına tahsis edilen, köylüye destek vermek amacıyla topladıkları zeytinlerin yağa dönüştürüldüğü ve çok düşük ücret karşılığında hizmet sunulan, küçük çapta ve kamu yararı amacıyla kurulan bir fabrika olması sebebiyle Belediye Kanunu’nun 15. maddesi uyarınca haciz işlemi yapılamayacağı, borçlu idarenin maddi durumu kötü olduğundan haczedilen malların yerine yenisini almasının mümkün olmadığı, ayrıca haciz işleminde malların muhafaza altına alınması sırasında malların zarar gördüğünü belirterek istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
C. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
C.1.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda; bilirkişi raporu doğrultusunda, Belediyenin kendi şirketi üzerinden gelir elde etmekte olup bunun ötesinde bölge halkına sağladığı kamusal herhangi bir katkısının bulunmadığının anlaşıldığı, Belediyelerin teşebbüsler kurarak gelir elde etmesinin yasal olarak mümkün olduğu fakat, bu durumun yapılan işin kamu hizmeti olması sonucunu doğurmayacağı gerekçesiyle davacı borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Şikayetçi borçlu vekili temyiz dilekçesinde; dava ve istinaf dilekçelerini tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, haczedilemezlik şikayetine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İİK’nın İİK 16., 5393 sayılı Belediye Kanunu 15/son maddesi ve sair ilgili mevzuat.
3. Değerlendirme
1-Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2-Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayetçi borçlu vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.