YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/12660
KARAR NO : 2023/19
KARAR TARİHİ : 09.01.2023

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki ihalenin feshine ilişkin şikayet nedeniyle yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine, davacının ihale bedelinin %10’u oranında para cezasına mahkum edilmesine karar verilmiştir.
Kararın şikayetçi/borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, kamu düzeninden yapılan incelemede; İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Fibabanka ve …Tarım şirketi yönünden şikayetin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalı yönünden şikayetin esastan reddine, feshi istenilen ihale bedelinin yüzde onu oranında para cezasının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi/borçlu vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Şikayetçi/borçlu dava dilekçesinde özetle; taraflarına ve diğer ilgililere yapılan tebligatların usulsüz olduğunu, ilgililerin hepsine tebligat yapılmadığını, daha önce kıymet takdirine itiraz edildiğini ancak, kıymet takdirine itirazların yeterince değerlendirilmediğini, satış gününün önce 14.12.2021 olarak belirlendiğini ancak bu karar kaldırılmadan ve yeni bir ihale kararı da alınmadan satış gününün 13.12.2021 olarak değiştirildiğini ve bu şekilde katılımı olumsuz etkiyecek nitelikte ihale yapıldığını, satış şartnamesindeki kiraya ilişkin açıklamalarda kiranın başlangıç tarihi ile ihale tarihi itibariyle kalan kira süresinin belirtilmediğinden bahisle … ili, … ilçesi, Koyuncu mahallesi, 2 ada, 522 parsel, B blok, zemin kat, 26 no lu bağımsız bölüme ilişkin ihalenin feshine ve davacı lehine 20.000,00 TL tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Alacaklı cevap dilekçesinde; işlemlerin usule uygun olduğunu, fesih sebebi bulunmadığını beyan etmiş, şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı temlik eden Fibabanka cevap dilekçesi sunmamıştır.
Diğer davalı …Tarım şirketi cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
… İcra Hukuk Mahkemesinin 23.02.2022 tarihli, 2021/340 Esas 2022/61 Karar
Sayılı kararında; … İcra Müdürlüğünün 2020/493 Talimat sayılı dosyasında 13.12.2021 tarihli satış şartnamesinde taşınmazın niteliklerinin dosya kapsamına ve taşınmaza uygun olarak belirtildiği, satış ilanın gerekli ve yeterli şekilde hem mahalli araçlarla hem de basın ilan kurumu yoluyla ilan edildiği, davacıya yapılan satış ilanı tebliğinin usulüne uygun olduğu, davacının diğer ilgililere yapılan tebligatların usulsüzlüğüne dayanarak ihalenin feshi talebinde bulunamayacağı,ihale tutanağının incelenmesinde usulüne uygun olarak tanzim edildiği, ihalenin satış ilanında belirtilen yerde ve saatte yapıldığı, yeterli oranda katılımın da sağlandığının anlaşıldığı, yine HMK 355 maddesi gereği kamu düzenine ilişkin hususlarda re’sen yapılan incelemede de kamu düzenine aykırı olan ve ihalenin feshini gerektiren bir hususa da rastlanılmadığı gerekçesi ile ihalenin feshi talebinin reddine, davacının ihale bedelinin %10’u oranında para cezasına mahkum edilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı şikayetçi borçlu vekilince süresi içinde süre tutum dilekçesi sunularak ve bu dilekçede her hangi bir istinaf sebebi bildirilmeyerek karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş ancak gerekçeli kararın şikayetçi vekiline e-tebligat vasıtasıyla 09.04.2022 tarihinde usule uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen gerekçeli istinaf dilekçesinin yasal süresinden sonra 20.04.2022 tarihinde ibraz edildiği anlaşılmıştır.
B. İstinaf Sebepleri
Borçlu vekili süresi içerisinde süre tutum dilekçesi sundu, gerekçeli karar tebliği edildi, ayrıntılı istinaf dilekçesi yasal süresinden sonra sunuldu. … bu dilekçede özetle; şikayet dilekçesindeki kıymet takdirine ve satış şartnamesine yönelik iddia ve vakıalar tekrar edilmekle birlikte, gazete ilanının usulsüz olduğunu ve para cezası miktarının da hatalı olduğunu beyan etmiş, kararın kaldırılmasına ve şikayetin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamu düzeni yönünden yapılan incelemede; davalılardan Fibabanka’nın alacağı davalılardan Gelecek Varlık şirketine temlik ettiği, bu durumda Fibabanka’nın alacaklı sıfatının ortadan kalktığı, davalılardan …Tarım şirketi … bu şikayete konu edilmeyen sair taşınmazın ihalesinin alıcısı olduğu bu davalılar yönünden şikayetin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, şikayetin esastan reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğu, husumetin kamu düzenine ilişkin olduğundan resen gözetildiği, ihalenin feshini gerektirir kamu düzenine ilişkin bir aykırılık olmadığı, tüm bu tespitler ve izahatlar ışığında, neticeten davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde değil ise de, kamu düzenine aykırılık gözetilerek, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Fibabanka ve …Tarım Şirketi yönünden şikayetin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalı yönünden şikayetin esastan reddine, feshi istenilen ihale bedelinin yüzde onu oranında para cezasının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Şikayetçi borçlu vekili temyiz dilekçesinde; gerekçeli kararın tebliği talep edilmeden gerekçeli kararın tebliğ edilmesinin hukuka uygun olmadığı, Bölge Adliye Mahkemesi’nin itirazları ile bağlı kalmadan dosyaya sadece kamu düzenini ilgilendiren konularda değil her açıdan değerlendirmesi gerektiği, satış ilanının tirajı düşük gazetede yapıldığı, kıymet takdiri itirazının, yeterince değerlendirilmediği, müvekkil şirketin, ihale bedeli olan 990.000,00 TL nin %10′ u olan 99.000,00 TL yerine 100.000,00 TL para cezasına hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, usul ve yasaya aykırı yapılan ihalenin feshi istemine ilişkindir.
. İlgili Hukuk
İİK 134 üncü ve devamı madde hükümleri
3. Değerlendirme
1-İstinaf aşamasında ileri sürülmeyen hususların, temyiz incelemesinde değerlendirilemeyeceğinin tabii bulunmasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-Davacı aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re’sen yapılan değerlendirmede;
İİK’nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;
” İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.
Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;
1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı
ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,
2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,
3. İşin esasına girerek,
talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. ” hükmü getirilmiştir.
Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.
Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.
Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re’ sen değerlendirilir.
Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK’na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’ nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;
” 34 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir. ” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;
Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/borçlu aleyhine ihale bedelinin %10’u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun’la değişik İİK’nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa’nın 13.maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10′ u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
… Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi’nin 26.09.2022 tarihli, 2022/1606 Esas-2022/2270 Karar sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin 1-b bendinde yer alan “%10’u” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “% 5’i” ibaresinin yazılmasına,
Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nun 364/2 ve 7343 sayılı Yasa’nın 33.maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Harç alınmasına yer olmadığına,
Kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
09.01.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.