YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13273
KARAR NO : 2023/206
KARAR TARİHİ : 16.01.2023

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki ihalenin feshi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın şikayetçi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle ihalenin feshi talebinin REDDİNE, ihale bedeli olan 1.060.000,00 TL’nin %1’i oranında para cezasının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Şikayetçi hissedar dava dilekçesinde; ihaleden sonra edindiği bilgiye göre satış işlemine yanlışlık karıştığını ve … isimli şahsın taşınmazı yanlışlık yolu ile çok düşük bedelden satın aldığını, taşınmazın reel bedelinin bu rakamın misliyle üzerinde olduğunu, taşınmazın 2018 yılında yapılan kıymet takdirine göre düşük bedelle satışa çıkarıldığı, yapılan ihalede hissedar İbrahim Koyuncu’ya ihale edildiği, satışa hile karıştığını ileri sürerek ihalenin feshine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı-ihale alıcısı hissedar cevap dilekçesinde; ihalenin usule ve yasaya uygun yapıldığı, davacının ihaleye hile karıştırıldığı iddiası soyut beyandan ibaret mesnetsiz olduğu, ihale öncesinde ve sonrasında katılımı etkileyecek bir hususun bulunduğuna dair en ufak bir somut delil bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin kararıyla; davacıya kıymet takdir raporunun 12.02.2021 tarihinde, satış ilanının ise 17.09.2021 tarihinde bizzat tebliğ edildiği, şikayetinin satış ilanının tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gün içerisinde icra mahkemesine başvurularak şikayet konusu yapmadığı, kamu düzenine aykırılık halleri re’sen gözetilmesi gerektiğinden bu hususlar yönünden ayrı ayrı incelendiğinde; kıymet takdirinin 07.07.2020 tarihli keşifle beraber yapıldığı, ihalenin resen fesih sebeplerinden olan kıymet takdirinden itibaren 2 yıl geçtikten sonra satış yapılmaması kuralının ihlal edilmediği, İcra müdürlüğünce açık artırma ilanının kesinleşen kıymet takdir raporuna uygun olarak hazırlandığı, satış ilanında taşınmaza ait tüm niteliklerin açıkça belirtildiği, satış ilanında herhangi bir eksiklik bulunmadığı, İİK.’nın 129 maddesi uyarınca ihale bedelinin taşınmazın muhammen bedelinin yüzde ellisi ile paraya çevirme ve paraların paylaştırma masraflarını karşıladığı, elektronik ortamda satış yapıldığı satışın yapılması dolayısıyla e-satış portalında da haliyle yayın bilgisinin bulunduğu, ilan satış talebi tarihinde tirajı 50.000’in üzerinde olan bir gazete ile yapılması gerektiğinden basın ilan kurumunun 11.09.2021 tarihli … gazetesinin bu şartları sağladığı, ihalenin satış ilanında belirtilen saat ve yerde yapıldığı, gazete satış ilanının açık arttırmadan bir ay önce yapıldığı, fiziki ortamlarda tüm ilanların usulüne uygun yerine getirildiği, satış ilanında herhangi bir usulsüzlük bulunmadığı, re’sen yapılan değerlendirmede de feshi gerektiren bir olguya rastlanmadığı gerekçesiyle; davanın reddine, davaya konu taşınmazın ihale bedeli olan 1.060.000,00 TL’nin %10’u olan 106.000,00 TL para cezasına hükmedilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin kararıyla; kıymet takdir raporu ile satış ilanının davacı borçluya bizzat tebliğ edildiği, kıymet takdiri raporunun tebliği üzerine İİK. 128/a maddesi gereğince yasal 7 günlük süre içerisinde kıymet takdirine itirazda bulunulmadığı görülmekle ihalenin feshi talebinde değer düşüklüğü iddiasının dinlenmeyeceği, şikayet süresi içerisinde ileri sürülmeyen iddiaların istinaf aşamasında incelenemeyeceği, kamu düzeninden yapılan incelemede herhangi bir usulsüzlük bulunmadığı, ancak, 30.11.2021 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 7343 sayılı kanunla İcra İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 27. maddesi ile 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 134. maddesi değiştirilmiş olup 27. maddenin 5. fıkrasında “ihalenin feshi talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkum eder” düzenlemesi gereğince davacı vekilinin verilen karardaki para cezasına ilişkin istinaf talebinin kısmen kabulü ile, davacının ortaklığın giderilmesi talebinde bulunan hissedar oluşu, ihalenin feshi talebindeki iddialarının kapsamı ve yargılama sürecinin kısalığı nazara alınarak hak ve nesafet kuralları gereği Dairemizce para cezası takdiren %1 olarak belirlenerek … Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 17.02.2022 tarihli 2021/434 Esas 2022/57 Karar sayılı kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, davacının ihalenin feshi talebinin reddine, ihale bedeli olan 1.060.000,00 TL’nin %1’i oranında para cezasının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Şikayetçi vekili temyiz dilekçesinde; taraflarına satış ilanını tebliğ edilmediğini, satış işlemlerindeki hukuka aykırılığın resen mahkemece incelenmesi gerektiği ve iddianın genişletilmesi yasağı kapsamında olmadığı, taşınmazın düşük bedelle ihale edildiği iddialarının, mahkemece 2 yıllık süre içerisinde kıymet takdiri yapıldığından bahisle ihale bedeli hakkında inceleme yapılmadan ret edilmesinin usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ihalenin feshine istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.İİK’ nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;
“İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.
Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;
1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,
2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,
3. İşin esasına girerek, talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder.” hükmü getirilmiştir.
2.Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.
3. Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.
4. Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re’sen değerlendirilir.
5. Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK’nın 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;
“134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir.” hükmünü içermektedir.
3. Değerlendirme
1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-Davacı aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re’sen yapılan değerlendirmede;
Yukarıda geçen yasal düzenlemeler dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;
Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/borçlu aleyhine ihale bedelinin %1 oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun’la değişik İİK’nun 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olduğu görülmekle, Anayasa’nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %1’i olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 3 numaralı bendinde yer alan “%1 oranında” ibaresinin çıkartılarak yerine “%5’i oranında” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.