YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/6982
KARAR NO : 2023/325
KARAR TARİHİ : 19.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/671 E., 2022/704 K.
DAVA TARİHİ : 15.11.2021
HÜKÜM/KARAR : Kaldırma/Yeniden hüküm
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 2. İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/605 E., 2022/19 K.
Taraflar arasındaki icra müdürlüğü işlemini şikayet uyuşmazlığından dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince; şikayetin kabulü ile icra müdürlüğünce şikayetçi alacaklıya gönderilen 08.11.2021 tarihli muhtıranın iptaline karar verilmiştir.
Kararın şikayet edilen borçlular ile ipotek borçlusu tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle şikayetin reddine hükmedilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. ŞİKAYET
Alacaklı şikayet dilekçesinde; ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan ilamlı icra takibinde ipotekli taşınmazın, 25.10.2017 tarihli ihalede alacaklı tarafından alacağa mahsuben alındığını ve ihalenin kesinleştiğini, takip borçlusu … … Ltd. Şti. ile ipotek borçlusu … tarafından yapılan şikayet üzerine ilgili İlk Derece Mahkemesince verilen istemin reddi kararının istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında verilen kararla, takip borçlusu … … Ltd. Şti. yönünden şikayetin reddine, ipotek borçlusu … yönünden ise şikayetin kabulü ile ipotek borçlusu hakkındaki takibin borçlu … … Ltd. Şti.’ne kullandırılan krediler yönünden iptaline karar verildiğini, ipotek borçlusunun bu karar ile icra müdürlüğüne yaptığı İİK’nın 40. maddesine dayalı icranın eski hale iadesi talebinin müdürlükçe kabulü ile şikayetçiye, alacağa mahsuben aldığı taşınmazın ihale bedelinin dosyaya yatırılması amacıyla muhtıra tebliğ edildiğini, ancak takibin tek borçlusunun … … Ltd. Şti. olmayıp, … … Ltd. Şti’nin borçlarının da teminat kapsamında olduğunu ve Bölge Adliye Mahkemesinin takibin iptali kararının borçlu … … Ltd. Şti.’ne kullandırılan kredilerle sınırlı olduğunu, bu suretle borçlu … … Ltd. Şti’ne kullandırılan krediler yönünden ipotek borçlusunun sorumluluğunun devam ettiğini ve icra müdürlüğünün icranın eski hale iadesine ilişkin muhtırasının haksız olduğunu ileri sürerek, icra müdürlüğünce gönderilen 08.11.2021 tarihli muhtıranın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Şikayet edilenler takip borçlusu …… Ltd. Şti ile ipotek borçlusu … cevap dilekçelerinde; borçlu … … Ltd. Şti’nin icra müdürlüğüne yaptığı bir talep bulunmadığından adı geçen yönünden şikayetin husumet yokluğundan reddi gerektiğini, Bölge Adliye Mahkemesince ipotek borçlusu … yönünden takibin iptaline dair verilen kararın kesinleşmiş olması nedeniyle icra müdürlüğünce gönderilen muhtıranın usulüne uygun olduğunu ileri sürerek şikayetin reddini istemişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; alacaklı tarafından alacağa mahsuben alınan ipotekli taşınmazın ihalesinin feshedilmemiş olduğu ve İİK’nın 40 ve 361. maddelerinin somut uyuşmazlıkta uygulama yeri bulunmadığı gerekçeleri ile, şikayetin kabulü ile alacaklıya gönderilen 08.11.2021 tarihli muhtıranın iptaline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayet edilenler takip borçlusu … … Ltd. Şti ile ipotek borçlusu … istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
B. İstinaf Sebepleri
Şikayet edilenler istinaf dilekçelerinde; cevap dilekçesinde ileri sürdükleri hususları tekrar etmek suretiyle, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmişlerdir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ilgili Bölge Adliye Mahkemesince, ipotek borçlusu yönünden takibin iptaline ilişkin verilen kararın Yargıtayca onanarak kesinleşmiş olması nedeniyle, somut uyuşmazlıkta İİK’nın 40. maddesinin uygulanmasının yerinde olduğu, öte yandan ipotekli takiplerde zorunlu takip arkadaşlığı ilkesi gereğince ipotek borçlusu olmadan takibe devam edilemeyeceği gerekçeleri ile şikayet edilenlerin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle şikayetin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Şikayetçi alacaklı; şikayet dilekçesindeki sebepleri tekrar etmek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; icra müdürlüğü işlemini şikayete ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İİK md. 16.,40.,149., 150/ı., 361.
3. Değerlendirme
Alacaklı banka tarafından, borçlular … … Ltd. Şti. ve … … Ltd. Şti. ile ipotekli taşınmaz maliki … hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan ilamlı icra takibinde, Kayseri 1. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 30.11.2017 tarih ve 2017/697 E. – 2017/823 K. sayılı şikayetin reddine ilişkin kararının istinaf edilmesi üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi’nin 31.10.2019 tarih ve 2018/419 E. – 2019/1831 K. sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle borçlu … … Ltd. Şti.’nin şikayetinin reddine, borçlu …’in şikayetinin kabulü ile adı geçen hakkında başlatılan takibin asıl borçlu … … Ltd. Şti.’ne kullandırılan krediler bakımından iptaline karar verildiği ve kararın Dairece onanarak kesinleştiği, ipotek borçlusu …’in bu karara dayalı olarak, icra müdürlüğüne yaptığı başvuru ile, İİK’nın 40. maddesi gereğince eski hale iade talebinde bulunmak suretiyle, alacaklı tarafından alacağa mahsuben satın alınan taşınmazın ihale bedelinin dosyaya yatırılmasını istediği, icra müdürlüğünce talebin kabulü üzerine alacaklıya gönderilen 08.11.2021 tarihli muhtıra ile; “ipotek borçlusu adına kayıtlı tapunun 5 parselinde kayıtlı 4 bağımsız bölüm numaralı taşınmazın 25.12.2017 tarihli ihalede 190.000,00TL bedelle alacaklı bankaya alacağa mahsuben ihale edilmesine karşın, icra mahkemesince takibin iptal edilmesi nedeniyle icranın eski hale iadesi ile ihale bedelinin muhtıranın tebliğinden itibaren 7 gün içinde ödenmesinin” istendiği, alacaklının icra mahkemesine yaptığı başvuru ile icra müdürlüğünce gönderilen 08.11.2021 tarihli muhtıranın iptalini talep ettiği görülmüştür.
Somut uyuşmazlıkta, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibinin dayanağının, genel kredi sözleşmeleri ile ipotek belgeleri olduğu, takipte … … Ltd. Şti.’nin borcunun 124.897,83 TL, … … Ltd. Şti.’nin borcunun ise 274.048,83 TL olarak gösterildiği, takip konusu ipotek belgelerinin incelenmesinde; 27.10.2006 tarihli olan senette, tapunun 5 parselinde kayıtlı 4 bağımsız bölüm numaralı taşınmazın maliki …’in … … Ltd. Şti.’nin kendi borçları ve kefalet borçları için 90.000,00 Euro tutarında limit ipoteği, 16.03.2007 tarihli olan senette ise, tapunun 729 parselinde (yenileme sonucu 10166 Ada 5 Parsel) kayıtlı taşınmazın maliki …’in … … Ltd. Şti.’nin kendi borçları ve kefalet borçları için 300.000,00TL tutarında limit ipoteği verdiği, takip konusu ipoteğin … … Ltd. Şti’nin asaleten kullandığı kredi borçları ile … … Ltd. Şti.’nin kullandığı kredilere … …. Ltd. Şti’nin kefil olması nedeniyle … …. Ltd. Şti’nin kefaleten borçlarını teminat altına aldığı anlaşılmıştır.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi’nin 31.10.2019 tarih ve 2018/419 E. – 2019/1831 K. sayılı ve kesinleşmiş kararında, takibin asıl borçlularından biri olan … … Ltd. Şti. yönünden takibin iptali talebinin reddedildiği, dolayısıyla adı geçen şirketin borçları yönünden ipotek borçlusunun sorumluluğunun devam ettiği görüldüğünden, Bölge Adliye Mahkemesinin, ipotek borçlusu … yönünden takibin tümden iptaline karar verildiğine dair gerekçesi yerinde bulunmamıştır. Öte yandan; Bölge Adliye Mahkemesinin, zorunlu takip arkadaşlığı nedeniyle ipotek borçlusu hakkındaki takibin iptaline karar verilmesi nedeniyle asıl borçlu hakkında da takibe devam edilemeyeceği yönündeki değerlendirmesi de, aynı gerekçeyle isabetsizdir. Zira ipotek borçlusu yönünden takip, … … Ltd. Şti.’nin borçları ile sınırlı olarak devam etmektedir.
O halde; Bölge Adliye Mahkemesince, şikayetin kabulüne dair İlk Derece Mahkemesi kararı yerinde olduğundan, şikayet edilen borçlular ile ipotek borçlusunun istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Şikayetçi alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi’nin 07.4.2022 tarih ve 2022/671 E.- 2022/704 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nin 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 373/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
Alacaklı tarafından yatırılan temyiz peşin harcının istek halinde iadesine,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.