YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/7059
KARAR NO : 2023/298
KARAR TARİHİ : 18.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
Genel haciz yolu ile başlatılan takipte icra müdürlüğü işlemine ilişkin şikayetten dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın şikayetçi alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlu vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Şikayetçi alacaklı vekili dava dilekçesinde; … Gemi Acenteliği A.Ş.’nin takip borçlusu …. (…) Ltd.’nin acentesi olması sebebiyle TTK m. 105 gereği onun adına ödeme emrini tebliğ almaya ve aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmelerle ilgili her türlü ihtar, ihbar, protesto gibi hakkı koruyan beyanları fiili taşıyan adına yapmaya ve bunları kabule yetkili olduğunu, …’nin Türkiye’de mukim olmadığını, konişmentoya göre acentesinin … Gemi Acentiliği A.Ş.’nin olduğu, ancak … Gemi Acenteliği’nin borca itiraz dilekçesinde yalnızca kendi adına itiraz ettiğini, ….(…) Ltd’nin adına herhangi bir itirazda bulunulmadığını ve takibin … yönünden kesinleştiğini, … Gemi Acentiliği A.Ş.’ye 89/1 haciz ihbarnamesi gönderilmesi taleplerinin müdürlükçe reddedildiğini beyanla müdürlük kararının iptalini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı borçlu şirket acentesinin vekili cevap dilekçesinde; … Gemi Acentiliği A.Ş.’nin taşımacılık işlemini yapan taraf olmayıp alacaklı olduğunu iddia eden tarafın muhatabının … Gemi Acentiliği A.Ş. olmadığını, bu nedenle şikayetin öncelikle husumetten reddinin gerektiği, takibin öncelikle … şirketine yöneltilmesi gerektiğini, takibe itiraz edildiğini, eğer … Gemi Acentiliği A.Ş. acente olduğu kabul edilmiş ise takibin itiraz nedeni ile durdurulması gerektiği, talep edilen faizin fahiş olduğunu, ilgili belgelerin ödeme emrine eklenmediği ileri sürülerek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile … Gemi Acentiliği A. Ş.’nin takip dosyasına sunduğu itirazın … adına yapıldığının kabulünün gerektiği belirtilerek şikayetin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi alacaklı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Şikayet dilekçesindeki sebeplerin tekrar edildiği görülmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile … Gemi Acenteliği A.Ş’nin itirazında alacaklı olduğunu iddia eden şirkete … şirketinin herhangi bir borcunun bulunmadığını, bu nedenle takibe itiraz ettiklerini, kendilerine bir başka şirkete karşı yöneltilmiş alacağa ilişkin olarak izafeten doğrudan ödeme emri tebliğ edilemeyeceğini, ödeme emrinin muhatabının kendileri olmaması sebebi ile ve tebligatın doğru muhataba yapılmasını teminen tebligatı iade ettiklerini beyan ettiği, itiraz dilekçesinde … şirketi lehine acente tarafından bir itiraz yapılmadığı, … Gemi Acentesi itirazında alacaklıya acente olarak bir borçlarının bulunmadığını beyan ettiği ve kendilerine bir başka şirkete izafeten ödeme emri gönderilemeyeceğini ifade ederek ödeme emrini iade ettiği, … Gemi Acenteliği A.Ş.’nin TTK’nun 105. maddesi kapsamında … şirketini temsil etmediğine yönelik bir beyanı bulunmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, davacının şikayetinin kabulü ile icra müdürlüğünün 25.12.2020 tarihli kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
… Gemi Acenteliği A.Ş’nin …’nin takip konusu alacak yönünden davada temsile yetkili olduğunu ispat yükü davacıdadır, temsil yetkisinin olduğunun ön kabulü ile hareket edilmediği, itirazın süresinde olmadığı, davacı alacaklının alacaklı olduğuna dair yeterli belgeyi sunmadığı, … Gemi Acenteliği A.Ş’nin taşımacılık işlemini yapan taraf olmadığı davanın husumet yönünden reddinin gerektiği, ödeme emrinin eki konişmentoların … Gemi Acenteliği A.Ş.’ye tebliğ edilmediğini, ayrıca tercüme de edilmediğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, icra müdürlüğü işlemine karşı yapılan şikayete ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6102 sayılı TTK’nun 105. maddesinde; “(1) Acente, aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmelerle ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yapmaya ve bunları kabule yetkilidir. (2) Bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabilir.” hükmü düzenlenmiştir. Bu maddede, acentenin acentelik sözleşmesi kapsamında fiilen aracılık ettiği veya sözleşme akteddiği işler ile ilgili olarak müvekkiline karşı yükümlülüğü olan kanuni aktif ve pasif temsil yetkisinin bulunduğu belirtilmektedir. Acentenin dava açması durumunda, mahkemelerce öncelikle acentenin temsil yetkisi kapsamında acentelik ilişkisinin varlığının ve uyuşmazlığın acentenin aracılıkta bulunduğu veya akdettiği ya da etkisiyle kurulan işlemlerden kaynaklandığının re’sen incelenmesi gerekmektedir. (Prof. Dr. Arslan Kaya, TTK Şerhi – Acentelik, İstanbul 2016, s. 61-62).
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Davacı alacaklının dava dilekçesine eklediği tarihsiz tercüme evrakta …. şirketinin acentesinin … Gemi Acenteliği A.Ş. olduğu görülmüştür.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı borçlunun acentesi vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.