YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/7836
KARAR NO : 2023/324
KARAR TARİHİ : 19.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
HÜKÜM/KARAR : Esastan Reddine
Taraflar arasındaki borca itiraz uyuşmazlığından dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince itirazın ve alacaklının tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Kararın muteriz borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine hükmedilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı muteriz borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. İTİRAZ
Muteriz borçlu itiraz dilekçesinde; takip dayanağı çekte borçlunun cirosu bulunmaması nedeniyle ve itiraz dilekçesi ekinde sunulan fesih sözleşmesi gereğince borçlunun takip konusu çeke dayalı sorumluluğu olmadığını, takip alacaklısının, kendisinden önceki ciranta olan …. Ltd. Şti.’nin yetkilisi olması nedeniyle, hile ile kazandığı alacaklı sıfatının geçerli olmadığını, borca ve fer’ilere itiraz ettiğini ileri sürerek takibin iptali ile takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Alacaklı cevap dilekçesinde; borçlu tarafından sunulan fesih sözleşmesinin fotokopi olup delil niteliğinde olmadığını ve bu belgedeki imzanın alacaklıya ait olmadığını ileri sürerek itirazın reddi ile takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata ve %10 oranında para cezasına hükmedilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; borçlu tarafından sunulan fesih sözleşmesinde yazılı çek ile takip dayanağı çekin aynı çekler olmadığı, mahkemeye sunulan çek örneği yazılı belgede ise çekin hangi sözleşme kapsamında teminat olarak verildiğinin açıkça belirtilmediği gerekçeleri ile borca itirazın ve yasal şartları oluşmadığından tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde muteriz borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Muteriz borçlu, İlk Derece Mahkemesinin fesih sözleşmesindeki çek ile takip dayanağı çekin aynı olmadığına ilişkin gerekçesinin hatalı olduğunu ve fesih sözleşmesinin tarafı olan şirket yetkilisi alacaklının kendi adına ciro yapmasının hile niteliğinde olduğuna ilişkin iddiasının İlk Derece Mahkemesince hiç değerlendirilmediğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin fesih sözleşmesindeki çek ile takip konusu çekin aynı çekler olmadığına ilişkin gerekçesinin yerinde olmadığı belirtildikten sonra, fesih sözleşmesinde takip alacaklısının imzasının bulunmaması nedeniyle söz konusu sözleşmenin alacaklıyı bağlamayacağı, ayrıca fesih sözleşmesi içeriğinin borcun bulunmadığına dair olmayıp çeklerin iadesine ilişkin olması nedeniyle borca itirazın yerinde olmadığından bahisle, borçlunun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde muteriz borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Muteriz borçlu, fesih sözleşmesinin tarafı olan şirket yetkilisi alacaklının kendi adına ciro yapmasının hile niteliğinde olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesinin kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık çeke dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte borca itiraza ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İİK m. 169, 169/a. Ve TTK m. 687/1, 818/1-e,
3. Değerlendirme
TTK’nın 818/1-e maddesi göndermesi ile çekler hakkında uygulanması gereken aynı Kanunun 687/1. maddesi gereğince kural olarak çekten dolayı kendisine müracaat olunan kimse, keşideci veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri müracaatta bulunan hamile karşı ileri süremez ise de, bu kuralın istisnası aynı fıkrada düzenlenmiş olup, buna göre hamil, çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş ise borçlu, keşideci veya önceki hamillerle arasındaki hukuki ilişkiden kaynaklanan def’ileri müracaatta bulunan hamile karşı da ileri sürebilecektir.
Borçlu tarafından sunulan sözleşmedeki çekin takip konusu çek olduğu ve sözleşmedeki ifadeler gereğince borçlunun sorumluluğunun bulunmadığı açık olmasına karşın, alacaklının, sözleşmenin tarafı olmamakla birlikte sözleşmenin tarafı olan şirketin yetkilisi olduğuna ve sözleşmedeki imzanın alacaklıya ait olduğuna dair iddialar karşısında, TTK’nın 687/1. maddesi gereğince inceleme yapılarak sonuca gidilmesi gerekmekte ise de; itiraz dilekçesi ekinde sunulan 20.01.2020 tarihli “Fesih Sözleşmesi” başlıklı belgenin fotokopi olduğu ve borçlu tarafından sunulan 04.03.2022 tarihli delil dilekçesinde yer alan fesih sözleşmesinin aslının dosyaya sunulmadığının anlaşıldığı, alacaklının sözleşmede yer alan imzaya itiraz ettiği ve itirazın sonuçlandırılması bakımından imza incelemesi yapılması gerekmekle birlikte, fotokopi belge üzerinden inceleme yapılamayacağı tabi olduğundan, borca itirazın reddi kararının yerinde olduğunun anlaşılmasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.