YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/8259
KARAR NO : 2023/637
KARAR TARİHİ : 06.02.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1857 E., 2022/1389 K.
DAVA TARİHİ : 08.04.2022
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 7. İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/197 E., 2022/312 K.
Alacaklı banka vekilinin icra memur muamelesini şikayet nedeniyle yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince istemin reddine karar verilmiştir.
Kararın şikayetçi alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Şikayetçi alacaklı banka vekili isteminde; icra müdürlüğünün 05.04.2022 tensip tarihli ret kararının iptali ile müteveffanın mal varlığı sorgusunun yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Şikayet hasımsız olduğundan dosya kapsamında cevap dilekçesi yoktur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; takip ile ilgisi bulunmayan borçlu durumunda olmayan kişilerin kişisel bilgileri ile durumlarının araştırılmasının müdürlük görevinde olmayıp, İİK 94.maddesinin uygulanamayacağı, müdürlük kararının yerinde olduğu gerekçesiyle şikayetin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi alacaklı banka vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Gerçek kişiliğin tam ve sağ doğum ile başlayacağı, ölüm ile son bulacağı, müteveffa İbrahim Yaman vefat ettiği için T.C. Anayasası’nın 20. maddesinin ise özel hayatın gizliliğini düzenlediğinden ve vefat etmiş kişinin özel hayatı kalmayacağından red talebi gerekçesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, borçlu olmayan kişilerin araştırılamayacağına dair kararın da vefat ile mal varlığının mirasçılarına geçtiği İsmail Yamanın da takip borçlusu olması hasabiyle mal varlığı sorgusu yapılması gerektiği ileri sürülmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; borçlunun aile nüfus kayıt tablosunun sorgulanması ile borçlu dışındaki kişilerin de kimlik bilgilerine ulaşılacağından anayasal güvenceye bağlanan kişisel verilerin korunması düzenlemesine aykırı olduğu, takip alacaklılarının ileride açabilecekleri muhtemel davaların malzemelerinin toplanması ödevinin icra müdürlüğüne ait olmadığı, vekilin avukatlık yasasından kaynaklanan yetkisi ile bu işlemleri gerçekleştirerek borçlu veya 3. kişilere yasadan doğan dava hakkını kullanabileceği, yasa ve mevzuata aykırı olarak icra müdürlüğüne böyle bir yükümlülüğün getirilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi alacaklı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
İstinaf dilekçesindeki şikayet sebeplerinin tekrar edildiği görülmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, genel haciz yoluyla ilamsız takipte takip borçlusunun ölen babasının mal varlığı sorgusunun yapılmasına yönelik şikayet istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, …
2. T.C. Anayasası md. 13, md. 20/3,
3. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi md. 8,
4. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu md.3/1-d,-e, md.5, md.28/1-d. ,
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayetçi alacaklı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.02.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
Üye Dr. …’in Karşı Oy Yazısı:
Şikayetçi alacaklı banka şikayetinde, borçlu İsmail Yaman’ın 10.11.2021’de vefat eden babası İsmail Yaman’dan borçluya intikal edecek olan mal varlığının sorgulanması ve borçlu İsmail Yaman’ın miras payı hakkında haciz şerhi işlenmesini talep ettiğini, isteminin reddi yönündeki İcra Müdürlüğü kararının iptalini, müteveffanın mal varlığının sorgusunun yapılmasına karar verilmesini talep ettiği, şikayetin reddi kararını istinaf etmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verdiği görülmektedir.
İİK’nın 7251 sayılı Kanunun 8. maddesi ile değişik İİK’nın 78. maddesinin birinci fıkrası hükmünde ve 7155 sayılı Kanunun 8/3 fıkrasında değişiklik yapılmıştır. Bu düzenlemelerle öncelikli olarak alacaklıya belirli bir ücret karşılığında UYAP üzerinden bu sisteme entegre bilişim sistemleri vasıtası ile dosya safahat bilgileri ile borçlunun mal, hak ve alacaklarını sorgulayabilme imkanı verilmiştir. Alacaklı sadece varsa borçlunun mal, hak ve alacaklarının mahiyeti ve detayı hakkında bilgi edinir. Alacaklının haciz talebi üzerine icra dairesi tespit edilen mal, hak ve alacağı elektronik ortamda haczeder.
İİK’nın 94. maddesi gereğince el birliği şeklindeki bir mal varlığında mirasçıların hisseleri haczedilebilir. Türk Miras Hukukunda geçerli külli halefiyet kuralına göre, gerçek kişinin ölümü üzerine ölen kişinin hak ve borçları mirasçılarına geçer.
Alacaklı tarafın borçlunun murisinin mal varlığını sorgulama hakkı yoktur. Ancak İcra Müdürlüğü bu sorgulamayı yapabilir. Murisin mal varlığının tespiti halinde İİK’nın 94. maddesi hükmüne göre talep halinde haciz koymak zorundadır. Alacaklı vekilinin bu talebinin yerine getirilmesi, özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması ilkelerini ihlal etmez. Alacaklının alacağına kavuşması için icra müdürünün borçlunun murisinin mal varlığının sorgulaması gerekli bulunmaktadır. Şikayetin kabulü yerine reddi kararı isabetsiz olup Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İcra Mahkemesi kararının bozulması görüşünde olduğumdan Bölge Adliye Mahkeme kararının onanması yönündeki çoğunluk görüşüne katılamıyorum. 06.02.2023