YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/8784
KARAR NO : 2023/2201
KARAR TARİHİ : 30.03.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki kambiyo senedine dayalı takipte takip kesinleştikten sonraki zaman aşımı sebebiyle icranın geri bırakılması şikayetine yönelik yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir.
Kararın şikayetçi borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, şikayetin kabulü ile zaman aşımı sebebiyle şikayetçi borçlu yönünden icranın geri bırakılmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayet edilen alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. ŞİKAYET
Borçlu şikayet dilekçesinde; alacaklı tarafından … 3. İcra Müdürlüğü’nün 2019/37671 Esas sayılı dosyası ile dava dışı düzenleyen… lehtarı şikayetçi şirket olan bonolara bağlı olarak kambiyo takibi başlatıldığını, takibe konu bonolarda lehtar ciranta olduğunu, alacaklının senet üzerinde yetkili hamil olmadan takip başlatmasının kanuna açıkça aykırılık teşkil ettiğini, bu durumun süresiz şikayete tabi olduğunu, ayrıca takip konusu bonolarda zaman aşımı süresinin 1 yıl olduğunu, takibin kesinleşmesinden sonra takip işlemlerinin yapılmadığını ve 1 yıllık sürenin aşıldığını belirterek takibin iptalini, takip dosyasında takip sonrası zaman aşımı sebebi ile takibin geri bırakılmasını, alacaklının hamil olmadığı bir senede bağlı olarak takip başlatmadaki ağır kusuru ve kötü niyeti sebebi ile asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ile sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Alacaklı cevap dilekçesinde; şikayetçi …’nin takibe konu bonolarda ciranta olarak imzasının bulunduğunu, zaman aşımının geçmediğini, dava dilekçesinde belirtilen TTK 749 hükmünün 6102 sayılı yasa yürürlüğe girdiği gibi zaman aşımını kesen sebeplerden bir tanesinin de icra dosyası ile ilgili diğer borçlu ile ilgili olarak … 23. İcra Hukuk Mahkemesindeki dava açıldığını belirterek şikayetin reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; takip dayanağı belgenin, kambiyo senedi niteliğinde bono olduğu, takip tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’nın 778. maddesinin göndermesiyle bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanun’un 749/l. maddesi gereğince, keşideciye karşı başlatılacak takiplerde zaman aşımı süresi vadeden itibaren üç yıl olduğu, borçlu …’ne örnek 10 ödeme emri 11.11.2019 tarihinde tebliğ edildiği, icra dosyasında yapılan incelemede takibin kesinleşmesinden sonra dosyanın 3 yıl ve daha fazla takipsiz bırakılmadığı, zaman aşımı süreleri içinde alacaklı tarafından işlemler yapıldığı ve 3 yıllık zaman aşımı süresinin dolmadığı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Şikayetçi borçlu istinaf dilekçesinde; keşidecisi dava dışı…, lehtarı şikayetçi şirket olan bonolara dayalı olarak 17.10.2019 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığını ve takibin kesinleştiğini, şikayetçinin dava konusu bonolarda lehtar olduğunu, ciro ile senetlerin takip alacaklısına teslim edildiğini, bu sebeple TTK uyarınca, lehtar olan müvekkil yönünden zaman aşımı süresinin 1 (bir) yıl olduğunu, bononun düzenleyeni olmadığını, ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; icra takibine konu edilen bonolarda, şikayetçi borçlunun lehtar-ciranta konumunda olduğu, şikayetçi borçlu hakkında 17.10.2019 tarihinde takip başlatıldığı, 17.11.2019 tarihinde ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, bu tarihten itibaren alacaklı bir yıllık zaman aşımı süresi içinde şikayetçi borçlu yönünden zaman aşımını kesecek nitelikte takip işlemi yapmadığından bir yıllık zaman aşımı süresinin dolduğu gerekçesi ile istinaf talebinin kabulüne, istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, şikayetin kabulü ile zaman aşımı sebebiyle şikayetçi borçlu yönünden icranın geri bırakılmasına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Alacaklı temyiz dilekçesinde; takip başlatıldıktan sonra borçlunun …’deki mağzalarına hacizler yapılmış, ancak istihkak iddiaları sebebiyl konu mahkemeye taşındığını, … 23.İcra Hukuk Mahkemesi 2019/662 kapalı, -2019/708 dosyası ile … 6. ATM 2022/351 dosyası derdest olduğunu, keşideci… A.Ş merkez ve şubeleri ile bütün mağzalarını kapattığını, yönetim kurulu başkanının yurtdışına kaçtığını, diğer borçlu/ciranta KNB firmasında edimin yerine getirmediği için işlemlere devam edince hem menfi tesbit davası hem de huzurdaki davayı ikame ederek borçtan kurtulmak istediğini, ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kambiyo senedine dayalı ilamsız takipte takibin kesinleşmesinden sonraki zaman aşımı nedeniyle icranın geri bırakılması istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İİK’nın 170/b maddesinin göndermesi ile uygulanması gereken aynı Kanun’un 71/2 ve 33/a maddeleri, 6102 sayılı TTK’nın 749/2., 750,
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup alacaklı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.