YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/8969
KARAR NO : 2023/1991
KARAR TARİHİ : 23.03.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki borca itiraz uyuşmazlığından dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile icra takibinin iptaline karar verilmiştir.
Kararın alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. İTİRAZ
Muteriz borçlular itiraz dilekçelerinde; takip konusu bononun taraflar arasında yapılan satış sözleşmesi ve ek protokol uyarınca teminatı olarak verildiğini, bu hususun senedin arkasında yazılı ibareden de anlaşıldığını, davalıya herhangi bir borçlarının bulunmadığını belirterek takibin iptali ile takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmişlerdir.
II. CEVAP
Alacaklı cevap dilekçesinde; senet üzerindeki ibarenin tek başına sendin teminat senedi olduğunu ispata yeterli olmadığını, ispat yükünün davacıda olduğunu, iddianın yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiğini, senedin protokol kapsamında verildiğine dair protokolde somut bir ibare bulunmadığını, senet metninde ek protokole atıf yapılmadığını, senedin teminat senedi olmadığını, kambiyo vasfına haiz olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin satış sözleşmesi olduğu ve davacıların temel ilişkiden kaynaklanan ediminin para borcunun ödenmesi olduğunu belirterek davanın reddine ve tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; takibe dayanak 24.01.2019 tanzim tarihli keşidecisi … Gıda Sanayi Ve Dış Tic. Ltd. Şti., kefili … olan 1.000.000,00 TL bedelli bononun arka yüzünde, “… Gıda Dağ. Ve Paz. A.Ş.’tine sözleşme karşılığı verilen teminat senedidir.” ibaresi bulunduğu, keşideci ve lehtar arasında düzenlenen ve davalı alacaklı tarafça da kabul edilen 24.01.2019 tanzim tarihli ek protokol başlıklı belgenin 2.c maddesinde “Alıcı (…) satıcıya (… gıda) ilk almış olduğu nakit destek karşılığı kdv dahil 1.000.000,00 TL tutarında … gıda sahibinin kefaleti olan teminat senedi verecektir” şeklinde açıklama bulunduğu, Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtlarına göre …’nin … Gıda Sanayi Ve Dış Tic. Ltd. Şti’nin ortağı ve müdürü olduğu, takibe dayanak bononun düzenleme tarihi ile ek protokolün tanzim tarihinin uyumlu oluşu, bononun miktarı, keşideci ve lehtar ile kefilin bilgilerinin protokol ile uyum göstermesi hususları bir arada değerlendirildiğinde, sözleşmede takibe dayanak bonoya atıf bulunduğu ve bu bononun teminat senedi olduğunun kabulü gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, … … 6. İcra Müdürlüğünün 2021/8585 Esas numaralı icra takibinin iptaline, şartları bulunmadığından taraflar lehine tazminat takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
B. İstinaf Sebepleri
Alacaklı cevap dilekçesi içeriği tekrar ederek, İlk Derece Mahkemesince varsayımlara dayanılarak hukuki dayanaktan yoksun karar verildiğini, protokol ile bononun düzenleme tarihinin aynı olmasının, bono miktarının ve keşideci-lehtar-kefil bilgilerinin uyumlu olmasının senedin teminat senedi olarak kabulü için yeterli olmadığını, asla kabul anlamına gelmemek üzere bononun teminat senedi olarak verildiğinin kabulü halinde dahi takibin iptaline karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, sözleşmede senin vade, tanzim tarihi ve miktarına açıkça atıf yapılması gerektiğinin Hukuk Genel Kurul kararı ile sabit olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; borçlu ile alacaklı arasında 24.01.2019 tarihinde satış sözleşmesi imzaladığı, aynı tarihte taraflar arasında ayrıca ek protokol yapıldığı, Ek Protokol’ün 2.c. maddesinde; “…’ya ilk almış olduğu nakit destek karşılığında; KDV dahil 1.000.000,00 TL tutarında … Gıda sahibinin kefaleti olan Teminat Senedi verecektir.” şeklinde düzenlemenin mevcut olduğu, takibe dayanak senet ile sözleşme ve ek protokolün aynı tarihte, 24.01.2019 tarihinde tanzim edildiği, ayrıca senedin arkasında da “… Gıda Dağ. Ve Paz. A.Ş.’tine sözleşme karşılığı verilen Teminat senedidir.” ibaresinin bulunduğu dikkate alındığında takibe konu bononun taraflar arasında imzalanmış sözleşme kapsamında teminat olarak verildiğinin kabulünün gerektiği, bononun kayıtsız şartsız borç ikrarını içermediği, kambiyo vasfında olmadığı, tahsilinin yargılamayı gerektirdiği, senedin kayıtsız şartsız borç ikrarını içermediği, sözleşme karşılığı verilen senet olduğu hususunun senet metninden anlaşılması nedeniyle mahkemece davanın kabulü ile takibin iptaline karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Alacaklı, cevap ve istinaf dilekçesi içeriğini tekrar ederek, kararın bozulmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, bonoya dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte borca itiraza ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İİK’nın 169., 169/a. maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, sözleşme karşılığı verildiğinin senet metninden anlaşılmasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.