YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4959
KARAR NO : 2023/7908
KARAR TARİHİ : 28.11.2023
MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi
…
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı ile davalılardan … tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Alacaklı şirketin, üçüncü kişi konumunda bulunan… Belediye Başkanlığı’na İİK’nun 89/1. maddesi uyarınca gönderilen haciz ihbarnamesine karşı süresinde yapılmış olan itirazın gerçeğe aykırı olduğunu ileri sürerek, belediye yetkililerinin İİK’nın 89/4. maddesi uyarınca cezalandırılması ile aleyhlerinde tazminata hükmedilmesini talep ettiği,Ankara 2.İcra Ceza Mahkemesi’nin 17.01.2023 Tarihli 2019/537 E, 2023/5 K. sayılı ilamı ile ceza yargılaması açısından karar verilmesine yer olmadığına, tazminat talebinin ise reddine karar verildiği görülmektedir.
İİK’nun 89/1. maddesinde “Hamiline ait olmayan veya cirosu kabil bir senetle müstenit bulunmayan alacak veya sair bir talep hakkı veya borçlunun üçüncü şahıs elindeki taşınır bir malı haczedilirse icra memuru; borçlu olan hakiki veya hükmi şahsa bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödeyebileceğini ve takip borçlusuna yapılan ödemenin muteber olmadığını veya malı elinde bulunduran üçüncü şahsa bundan böyle taşınır malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini, malı takip borçlusuna vermemesini, aksi takdirde malın bedelini icra dairesine ödemek zorunda kalacağını bildirir (Haciz ihbarnamesi). Bu haciz ihbarnamesinde, ayrıca 2, 3 ve 4. fıkra hükümleri de üçüncü şahsa bildirilir”, aynı maddenin 4. fıkrasında ise; “Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesine müddeti içinde itiraz ederse, alacaklı, üçüncü şahsın verdiği cevabın aksini icra mahkemesinde ispat ederek üçüncü şahsın 338. maddesinin 1. fıkrası hükmüne göre cezalandırılmasını ve ayrıca tazminata mahkum edilmesini isteyebilir. İcra mahkemesi tazminat hakkındaki davayı genel hükümlere göre halleder” düzenlemeleri yer alırken, aynı anılan kanun maddesinin son fıkrasında ise; ‘..Bu madde hükmü, memuriyet hasebiyle hakikate muhalif beyanda bulunan memurlar hakkında da uygulanır.’ ifadesi bulunmaktadır.
Öte yandan, kanun hükmünde yer alan tazminatın konusu, haciz ihbarnamesine karşı üçüncü kişinin gerçeğe aykırı beyanda bulunması sebebiyle takip alacaklısının uğradığı zarardır. Bu davada üçüncü kişinin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunu davacı takip alacaklısı ispat etmelidir. Üçüncü kişinin beyanının aksi, İİK’nun 68. maddesinde sayılan belgelere bağlı olmaksızın her türlü delille ispat edilebilir. Anılan maddenin açık hükmü gereğince, icra mahkemesince, genel hükümlere göre yargılama yapılarak sonuca ESAS NO : 2023/4959
gidilmelidir. Üçüncü kişi aleyhine tazminata hükmedilebilmesi için, ihbarnamenin tebliğ tarihi itibariyle, borçlunun, üçüncü kişiden istenebilir hale gelmiş, kesin nitelikte bir alacağının mevcut olması gerekir.
Somut olayda, alacaklı şirket tarafından 89/1 haciz ihbarnamesinin dava dışı… Belediyesi adına düzenlendiği, itirazın da adı geçen belediye tarafından yapıldığı ancak mahkemece yapılan yargılamada Belediye taraf olmayıp, ceza yargılaması kapsamında belediye yetkililerin dosyada taraf olduğu anlaşılmaktadır.
Alacaklının İİK’nun 89/4. madde hükmü gereği yapmış olduğu tazminat istemi yönünden yapılacak inceleme genel hükümler gereği basit yargılama usulüne tabi olup, öncelikle taraf teşkili sağlanarak tazminat alacağı yönünden inceleme yapılması gerekmektedir.
O halde, mahkemece; husumetin… Belediye Başkanlığına yöneltilerek dava dilekçesi ve duruşma gününün usulüne uygun olarak tebliği ile taraf teşkilinin sağlanması, üçüncü kişiye savunma imkanı tanınıp varsa delilerinin toplanması ve anılan eksiklikler giderildikten sonra yargılama yapılıp işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken ceza yargılamasında ismi geçen kişiler taraf gösterilerek yöntemine uygun taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde hüküm tesisi de doğru görülmemiştir.
Sonuç :
Yukarıda yazılı nedenlerle, mahkeme kararının İİK’nun 366. ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacı ile davalı …’un sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28.11.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.
…