YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/670
KARAR NO : 2023/1537
KARAR TARİHİ : 09.03.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki ihalenin feshine ilişkin şikayet nedeniyle yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine ve şikayetçiler aleyhine ihale bedelinin %10’u oranında para cezasına hükmedilmesine karar verilmiştir.
Kararın şikayet edenler vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayet edenler vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Şikayet edenler vekili dilekçesinde; satış ilanı, kıymet takdir raporu ve icra emrinin tarafına usulüne uygun tebliğ edilmediğini, satış ilanı ve kıymet takdir raporunun ilgililere de usulüne uygun tebliğ edilmediğini, İİK’nın 100. maddesinde yazılı olan bilgilerin toplanılmadığını, trajı yüksek gazete de ilan yapılmadığını, ihale bedelinin satış masraflarını karşılamadığını, ipotek alacaklısının ipotek bedeli altında satışa muvafakat verdiğine dair dosyada bilgi bulunmadığını, satış ilanının gerçeği yansıtmadığını, elektronik ortamda teklif verilip verilmediğinin en son ne zaman kontrol edildiğinin anlaşılmadığını, taşınmazların önemli özelliklerinin gösterilmediğini, toplu ipotekte İcra Müdürünün taşınmazların kıymetine göre ipotek borcunu taksim etmesi gerekirken bu yönde işlem yapılmadığını ileri sürerek 27.04.2021 tarihli ihalenin feshini talep etmiştir.
II. CEVAP
Alacaklı vekili cevap dilekçesi vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamu düzeni yönünden yapılan incelemede ihalede hukuka aykırı bir durumun gerçekleşmediği, satış ilanının vekile 28.02.2021 tarihinde tebliğ edildiği, … 7. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2019/1105 Esas sayılı dosyasında şikayet eden asilin kıymet takdir raporuna itiraz ettiği ve itirazının kabul edildiği, satışa hazırlık işlemlerine yönelik süresinde mahkemeye başvurulmadığı dolayısıyla ihalenin feshi sebeplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle şikayet edenlerin ihalenin feshine yönelik şikayetlerinin reddine, İİK madde 134/2 gereği ilgili taşınmazların ihale bedelinin (285.000,00 TL) %10’u oranına tekabül eden 28.500,00 TL para cezasına mahkum edilmelerine söz konusu para cezasının şikayet edenlerden tahsili ile hazineye irat kaydına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayet edenler vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Şikayet dilekçesini tekrar ederek kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile satış ilanı ve kıymet takdir raporunun şikayet edenlere usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, satışa hazırlık işlemlerinin süresinde şikayet konusu yapılmadığı, trajı yüksek gazetede ilan yapıldığı, ipotek alacaklısı ve takip alacaklısı banka olduğundan ipotek altındaki bedele satılmasına muvafakat konusunda yazı yazılmasına gerek olmadığı ve ihalenin hukuka uygun yapıldığı gerekçesiyle istinaf kanun yolu başvurusunun HMK’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayet edenler vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Şikayet dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ihalenin feshi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İİK’nın 134. maddesi
3. Değerlendirme
1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçilerin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-Davacılar aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re’sen yapılan değerlendirmede;
İİK’nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;
“İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.
Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;
1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,
2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,
3. İşin esasına girerek, talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder.” hükmü getirilmiştir.
Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.
Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacıların ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.
Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re’sen değerlendirilir.
Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK’nın 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;
“134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte İlk Derece Mahkemeleri ve Bölge Adliye Mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir.” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçiler aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;
Somut uyuşmazlıkta, şikayetçiler aleyhine ihale bedelinin %10’u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun’la değişik İİK’nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa’nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10’u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Şikayetçilerin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile … Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesinin 16.11.2022 tarih ve 2021/1899 E. – 2022/2013 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),
2-… 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 03.06.2021 tarih ve 2021/793 E. – 2021/1049 K. sayılı kararının 2 numaralı hüküm fıkrasında yer alan “%10’u oranına tekabül eden 28.500,00 TL” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “%5’i oranına tekabül eden 14.250,00 TL” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2 ve 7343 sayılı Yasa’nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,
Kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
09.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.