YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/7419
KARAR NO : 2023/6270
KARAR TARİHİ : 17.10.2023
MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi
…
Yukarıda tarih ve numarası yazılı İlk Derece Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
6100 sayılı Yasa ile hukukumuza giren “istinaf kanun yolu“ düzenlemesi üzerine temyiz incelemesi ve Yargıtay kararı sonrası yapılacak işlemlere ilişkin usulde, “ istinaf kanun yolu “ denetimine uygun olarak yeniden dizayn edilmiş, özellikle HMK’nın “Bozmaya uyma ve direnme “ başlıklı 373. maddesi yeniden oluşturulmuştur.
Bu madde ile Yargıtay ilgi Dairesinin tamamen veya kısmen bozma kararları üzerine hangi mahkemenin, hangi usulü işlemleri yapacağı hüküm altına alınmıştır.
HMK’nın 373/2. maddesinin 2. fıkrası Bölge Adliye Mahkemesinin düzelterek veya yeniden esas hakkında verdiği kararın Yargıtayca tamamen veya kısmen bozulması halinde dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine veya uygun görülen diğer bir Bölge Adliye Mahkemesine gönderileceği hüküm altına alınmıştır.
HMK’nın 373/2. maddesinin 3. fıkrası Bölge Adliye Mahkemesinin bozma üzerine yapacağı işlemleri düzenlemiştir.
HMK’nın 373. maddesi emredici nitelikte olup, yoruma açık değildir.
Somut uyuşmazlıkta;
Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin, Şanlıurfa 1. İcra Hukuk Mahkemesinin kararını kaldırarak verdiği 05.03.2021 tarihli yeni hükmü, Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 13.01.2022 gün ve 2021/5841 E. 2022/340 K. sayılı ilamı ile bozularak dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiş, dava dosyası gereği için kararı veren Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesine gönderilmiştir.
Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi, dosyayı yeniden esasa kaydetmiş, gerekli usulü işlemleri tamamlayarak bozmaya uyulmasına ilişkin ara karardan sonra;
İlk Derece Mahkemesince eksik inceleme ile karar verildiği gerekçesi ile;
“ 1-Dosya kapsamı, delil durumu ve takip dosyası içeriğine göre ŞANLIURFA 1. İCRA HUKUK MAHKEMESİNİN 2018/847 Esas 2020/36 Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6 md. gereğince kaldırılmasına,
2-Yargıtay bozma kararında belirtilen şekilde, vekil … hakkında, keşide tarihi itibariyle, azilname olup olmadığının tespiti ile bu kişi hakkında da, kambiyo senetlerine özgü takipte ispat külfetinin değerlendirilerek, takip dayanağı çeklerdeki keşideci ESAS NO : 2023/7419
imzasının, …’a ait olup olmadığı yönünde, bilirkişi incelemesi yaptırılarak, oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, “ karar vererek dava dosyasını ilk derece mahkemesine göndermiştir.
İlk Derece Mahkemesi, dosyayı yeniden esasa kaydederek Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda gerekli bilirkişi incelemesini ve araştırmaları yaparak davanın reddine karar vermiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin düzelterek veya yeniden esas hakkında verdiği kararın Yargıtayca tamamen veya kısmen bozulması üzerine dosya kendisine gönderilen Bölge Adliye Mahkemesince yapılacak iş, HMk’nın 373/3. maddesine göre tarafları duruşmaya davet edip,
a) Bozma kararına uymak, ya da,
b) Direnme kararı vermektir. Bölge Adliye Mahkemesi bu iki karar dışında bir karar veremez.
Öncelikle, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin Yargıtay’ın bozma kararına uyduktan sonra bozma kararı içeriğine göre işlemleri yaparak bir karar vermesi gerekirken, daha önceden kaldırılmasına karar verilen Şanlıurfa 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2018/847 Esas 2020/36 Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6 md. gereğince tekrar kaldırılmasına, karar verilmesi HMK’nın 373/2. maddesine aykırıdır.
Bölge Adliye Mahkemesi’ nin usul ve yasaya aykırı kararı üzerine Şanlıurfa 1. İcra Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama ve verilen yeni karar yok hükmündedir.
Bu nedenlerle, Şanlıurfa 1. İcra Hukuk Mahkemesinin yok hükmündeki 12.06.2023 gün ve 2022/347 E. 2023/298 K. sayılı kararının bozulmasına, dosyanın hükmüne uyulan bozma kararının gereğini yerine getirmesi için Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ:
Yukarıda yazılı nedenlerle, görevli olmayan mahkemece verilen ve bu nedenle hukuken yok hükmünde olan Şanlıurfa 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 12.06.2023 gün ve 2022/347 E. 2023/298 K. sayılı kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 373/2. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, dosyanın, ilk bozma kararına uyulmasına karar veren görevli Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 17.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…