Yargıtay Kararı 12. Hukuk Dairesi 2023/8878 E. 2023/9384 K. 27.12.2023 T.

YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/8878
KARAR NO : 2023/9384
KARAR TARİHİ : 27.12.2023

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Alacaklı ... tarafından, prim alacaklarının tahsili için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Hakkında Kanun gereğince yapılan takip nedeniyle borçluya ait taşınmazın satıldığı, borçlunun ihalenin feshi istemi ile Bolu İcra Mahkemesine başvurduğu, Mahkemece, şikayetin reddine karar verildiği, borçlunun istinaf yoluna başvurması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmüştür.
Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan hâllere dava şartları denir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddesinde dava şartları düzenlenmiştir.
115. maddesine göre ise mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.
Dava şartı noksanlığının tespit edilmesi halinde ise 6100 sayılı Kanunu’nun 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulden ret kararı verilmesi gerekmektedir.
Bununla birlikte; 6100 sayılı Kanun'un 138. maddesi ile 142. maddesi gözetildiğinde, dava şartlarının hak düşürücü sürelerden önce değerlendirileceği tereddütsüzdür.
6183 sayılı Kanun’un 99. maddesine göre, gayrimenkul ihalelerinin feshi, gayrimenkulün bulunduğu yerin icra mahkemesinden şikâyet yoluyla talep edilebilir.
Diğer taraftan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 88. maddesinin 16. fıkrası uyarınca, Kurumun (Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı) süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 51., 102. ve 106. maddeleri hariç, diğer maddeleri uygulanır. Kurum, 6183 sayılı Kanun’un uygulanmasında Maliye Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşları ve mercilere verilen yetkileri kullanır. Aynı maddenin 19. fıkrası uyarınca ise, Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir.

5510 sayılı Kanun’un 88. maddesi, 6183 sayılı Kanun’un 99. maddesine göre daha özel bir düzenleme olup, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun 5510 sayılı Kanun’un 88. maddesinin 16. fıkrası uyarınca prim ve diğer alacaklarının tahsili için 6183 sayılı Kanun uyarınca yaptığı icra takipleri nedeniyle gerçekleştirilen taşınmaz ihalelerinin feshine ilişkin şikayetler hakkında da aynı maddenin 19. fıkrası hükmünün uygulanması gerekir.
Bu durumda uyuşmazlığın çözümünde, alacaklı birimin bulunduğu yer İş Mahkemesi görevli ve yetkili olduğundan, İcra Mahkemesince; dava şartları arasında yer alan mahkemenin görevli olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine, 6100 sayılı Kanun'un 20. maddesi gereğince kararın kesinleşmesini müteakip 2 hafta içerisinde talepte bulunulduğunda dosyanın görevli ve yetkili İş Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.
SONUÇ : Yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 10.10.2023 tarih ve 2023/800 E. - 2023/1219 K. sayılı kararının (KALDIRILMASINA), Bolu İcra Hukuk Mahkemesinin 23.02.2023 tarih ve 2022/409 E. - 2023/38 K. sayılı kararının (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, bozma nedenine göre borçlunun temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.12.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy Yazısı;

6183 Sayılı Kanun’un 99. maddesine göre, bu kanuna göre yapılan takipler neticesinde gayrimenkul ihalesi gerçekleşmiş ise; bu ihalenin feshi gayrimenkulün bulunduğu yerin icra mahkemesinden şikayet yolu ile istenebilir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 88. maddesinin 16. fıkrası ile Kurumun (Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı) süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun’un 51, 102 ve 106 maddeleri hariç, diğer maddelerinin uygulanacağı açıkça belirtilmiştir. Aynı maddenin 19. fıkrası ile de; Kanun’un prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un uygulanmasında doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde kurumun alacaklı biriminin bulunduğu İş Mahkemesi yetkilidir düzenlenmesine yer verilmiş ise de bu fıkra 12.
fıkra ile uygulanmasına devam edileceği belirtilen 6183 sayılı yasanın 99. maddesinin ortadan kalktığını gösterir açık bir hüküm değildir. Mülga 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 80/5. maddesinde de “Kurumun, süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 51. 102. ve 106. maddeleri hariç diğer hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Buradan da anlaşılacağı üzere amaçlanan 6183 Sayılı yasanın 99. maddesinin uygulanmaya devam etmesidir. Yasa koyucu yasa ve durum değişikliklerine rağmen kural olarak 6183 sayılı yasanın uygulanacağını benimsemiş, uygulanmayacak maddelerini sınırlı olarak saymıştır. 5510 sayılı yasada 6183 sayılı Yasa’nın 99. maddesinin uygulanmayacağına dair bir hüküm bulunmadığından özel yasa, genel yasa değerlendirmesinin uygulama yeri bulunmamaktadır.
Bu nedenle 6183 sayılı Yasa’ya göre yapılan kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde diğer uyuşmazlıklar için 5510 sayılı Yasa’nın 88. maddesinin 19. fıkrasına göre İş Mahkemeleri yetkili ise de, ihalenin feshine ilişkin özel düzenleme içeren 6183 sayılı Yasa’nın 99. maddesi gereğince, ihalenin feshinin gayrimenkulün bulunduğu yerin İcra Mahkemesinden şikayet yolu ile istenilmesi gerekir.
O halde işin esası yönünden temyiz incelemesi yapılması gerekirken, uyuşmazlığın çözümünde İş Mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle dava şartı noksanlığı nedeni ile davanın reddi gerektiği yönündeki bozma gerekçesine katılmıyorum. 27.12.2023