YARGITAY KARARI
DAİRE : 13. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/204
KARAR NO : 2006/4950
KARAR TARİHİ : 03.04.2006
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün taraflar avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı … ile davalı vekili avukat … in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı, avukat olduğunu ve davalı Botaş ile 15.7.2000 tarihli 12 … süreli avukatlık sözleşmesi düzenlendiğini, davalı vekili olarak adına alacaklarının tahsili için icra takipleri yapıp, yine davacı adına dava dosyalarını takip ettiğini, 20.9.2002 tarihli yazı ile sözleşmenin fesih edildiğini, buna rağmen bir kısım dosyaları yine davalı adına 1.10.2002 tarihinden 29.12.2002 tarihe kadar sözleşmesiz olarak takip ettiğini ve ücrete hak kazandığını, 6.6.2002 tarihine kadar açılan icra takiplerinde karşı tarafça ödenmesi gereken vekalet ücretinden 82.163.044.000 TL, bu dosyalar için davalının ödemesi gereken 133.305.222.000 TL, 8 adet dava dosyası için karşı tarafça ödenmesi gereken 2.065.421.000 TL, davalının ödemesi gereken 3.039.878.000 TL, 1.10.2002 tarihli tutanakla teslim edilen 2 dosya için karşı tarafın ve davalının ayrı ayrı ödemeleri gereken 20.400.164.000 TL ihtar masrafı 121.803.560 TL, dava ve takip masrafı 60.000.000 TL alacaklı olduğunu bildirip, fazla hakları saklı kalarak 150.000.000.000 TL.nın 10.1.2004 tarihinden itibaren faiziyle tahsilini istemiştir.
Davalı, davacı ile yaptıkları sözleşmeye uygun olarak sözleşmenin fesih edildiğini, fesihten sonra dosyaların adlarına takibi konusunda talimatları ve bundan haberleri olmadığını, dosyaların Bursagaz adına takip edildiğini,davacıya sözleşmenin 6. maddesine dosya başına değil aylık olarak ücret ödenmesi gerektiğini ve bunlarında ödendiğini, karşı tarafa tahmil edilen vekalet ücretlerinden de davacıya sözleşmenin 11. maddesine göre ödeme yapıldığını, Bursagaz’ın kendilerinden ayrılarak 6.6.2002 tarihinde A.Şirket haline geldiğini ve davacı ile sözleşme yaptıklarını bildirip, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 119.146.416.580 TL.nin davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı ve davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Davacı ile davalı arasında 15.7.2000 tarihli ve 12 … süreli avukatlık sözleşmesi düzenlendiği, 9.8.2000 tarihinde de vekaletname verildiği, davacının davalı vekili olarak icra dosyaları ile davaları takip ettiği, sözleşmenin süresinin dolduğu 12 aydan sonra taraflarca fesih edilmediğinden, sözleşmenin zımmen uzatılarak ilişkinin devam ettirildiği bilahare … İşletme Müdürlüğünün 6.6.2002 tarihinde özelleştirme ve yeniden yapılanma nedeniyle Botaş’… ayrı bir tüzel kişilik haline geldiği, davacıya gönderilen 20.9.2002 tarihli yazı ile 15.10.2002 tarihinden itibaren sözleşmenin feshedildiğinin bildirdiği tartışmasızdır. Ne varki taraflar arasında düzenlenen 1.10.2002 tarihli tutanak ile; … 3. İcra Müdürlüğünün 2001/8378, 8379, 8380, 8381 ve 8382 esas sayılı icra dosyalarının Bursagaz A.Ş.nin alacaklarıyla ilgili olup, Botaş’a iadesine gerek olmadığı, takibe devam olunacağı, … 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/1 E. ve Karacabey İcra Mahkemesinin 2001/115 esas sayılı dosyanın Botaş yetkilisine teslim edildiği, davanın Botaş avukatı … Ekimceri tarafından takip edileceği, Botaş abonesiyken doğalgaz borcunu ödemeyen ve devir ile Bursagaz A.Ş. abonesi olan şahıslara ait 569 İcra dosyasının kaldığı yerden Bursagaz adına davacı avukat … tarafından takip edileceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Anılan tutanakta dosyaların avukat … tarafından Botaş adına takip edileceğine dair hiçbir şerh bulunmamaktadır. Ancak 569 adet dosyanın Bursagaz adına takip edileceği öngörülmüştür.
Kaldı ki, Botaş tarafındandavacıya yazılan 20.9.2002 tarihli yazıyla “kuruluşumuz ile şahsınız arasında yapılmış olan Avukatlık Sözleşmesi Genel Müdürlüğünün 19.9.2002 tarih ve 1416 sayılı oluru ile 15.10.2002 tarihinden geçerli olmak üzere feshedilmiştir. Elinizde bulunan davaları 15 Ekim 2002 tarihine kadar titizlikle takip etmenizi ve anılan tarih itibariyle tüm dava dosyalarını teslim etmeniz” gerekir denilmiştir. Yine dosyada mevcut 4.1.2006 tarihli dilekçe ekinde bulunan yazıda Bursagaz A.Ş. ve davacı arasında15.10.2002 tarihli sözleşme yapıldığı ve vekaletname de verildiği anlaşılmaktadır. Bu sözleşmenin 25.5.2004 günü yenilendiği de bildirilmiştir. Davacının Botaş ile sözleşmenin yenilenmesine ilişkin talebi Botaş tarafından reddedilmiş ve 22.12.2003 tarihli yazısıyla sözleşmenin 15.10.2002 tarihi itibariyle feshedildiği, Botaş’a ait vekaletname kullanmasının hatalı olduğu, Bursagaz talimatıyla BOTAŞ Genel Müdürlüğü adına başlatılan icra takip dosyalarını kendilerine intikal edilmek üzere Bursagaz’a teslimi ile vekaletnameyi kullanmaması gerektiği bildirilmiştir. Davacının, davalı adına dava ve icra dosyalarını takip etmesi için, davalı tarafın açık yada zımni bir rızası bulunmamaktadır. Botaş ile Bursagaz arasındaki 2.9.2003 tarihli protokolde iki kurumun iç ilişkisi olup, davacı yararına bir sonuç doğurmamalıdır.
öte yandan sözleşmenin 6. maddesinde “Botaş; madde 1.deki işler karşılığı aylık brüt 176.403.790 TL (net 137.594.956 TL) ücreti serbest meslek makbuzu ibraz edilmek şartıyla ödeyecektir. KDV’si Botaş tarafından ayrıca ödenecektir. Dava ve icra takiplerinin sayısı ve müddeabihi, avukata ödenen bu ücrete tesir etmeyecektir. Avukata aylık bu ücret dışında ve herhangi bir nam altında ikramiye, prim, sosyal yardım vs. ödenmeyecektir. Sözleşmenin 11. maddesinde ise; “dava ve icra takipleri sonucunda karşı taraftan tahsil edilen vekalet ücretlerinin %50’si avukata, %50’si Botaş’ın karşı avukatlarına ödenmek üzere Genel Müdürlük Finansman ve Muhasebe Grup Başkanlığında ayrı birer hesapta toplanır. Avukatın alacağı vekalet ücretlerinin yıllık tutarı, Botaş’ın kadrolu avukatlarının alacağı yıllık vekalet ücreti limitini geçemez”, 13. maddesinde; “Sözleşmenin 12 … süresi olup, sözleşme süresi içinde Botaş avukata (15) … önceden avukat da 3 … önceden ihbar etmek şartıyla taraflar her zaman feshedebilir. Ancak, avukat Botaş yetkililerince işler devralıncaya kadar dava ve icra işlerini takip ile sorumlu olup, bu süre hiçbir şekilde 3 ayı geçemez” hükmü getirilmiştir.
Davalı tarafından sözleşme 15 … önceden bildirilerek feshedilmiştir. Kaldı ki, sözleşmenin süreye uyulmadığından haksız feshedildiği iddiası da bulunmamaktadır. Fesih yazısı üzerine tarafların bir araya gelip 1.10.2002 tarihli tutanağı düzenlenmesi ve davaların devir ve teslimin yapıldığı anlaşılmaktadır. Böylelikle davacı sadece 15.10.2002 tarihine kadar olan alacağını isteyebilecektir.
Taraflar arasında düzenlenen sözleşme içeriği itibariyle hizmet-hukuk müşavirliği niteliğinde bir sözleşme olup geçerlidir. Sözleşme ile belirlenen ücretin, Avukatlık Kanununun 164. maddesinin 4. fıkrasının 1. cümlesinde belirtilen anlamda ve asgari ücret tarifesi altında ücret olduğuda kabul edilemez. Taraflar arasındaki ihtilafın, tarafların serbest iradeleri ile yaptıkları ve geçerli olan bu sözleşmenin hükümlerine göre çözümü gerekir. Sözleşmenin 13. maddesi ile davalının 15. … önceden ihbar etmek şartıyla sözleşmeye son verebileceği kararlaştırıldığına ve davalı 20.9.2002 tarihinde gönderdiği ihtarla sözleşmeyi fesih ettiğine göre davacı, sözleşmenin sona erdiği tarih olan 15.10.2002 tarih itibariyle, sözleşmenin 6. maddesi hükmüne göre, yine sözleşmenin 11. maddesi gereğince ücret istemeye hakkı vardır. Davacı 6. maddesinde kararlaştırılan aylık ücretinin ödenmediğini iddia etmemiştir. Öyleyse, sadece 11. maddesine düzenlenen karşı tarafa tahmil edilen vekalet ücretinden, sözleşmede öngörülen oranda hak kazanabilir. Sözleşmenin sona erdiği tarih itibariyle, davacının tahsilatla sonuçlandırdığı veya henüz tahsilatla sonuçlanmayan, ancak tahsilatı mümkün hale gelen veya tahsilatı mümkün hale geldiği ve tahsilat yapılabileceği kabul edilebilecek dosyaları ile, tahsilat yapılması mümkün olmayacağı anlaşılan dosyalardan dolayı davacının sözleşmenin 11. maddesine göre ücret isteyebileceğinin kabulü gerekir. Sözleşmenin sona erdirildiği tarih itibariyle sonuçlanmayan ve devam edip ne olacağı belli olmayan dosyalardan dolayı da davacı, davalıdan ayrılarak bağımsız bir hükmü şahsiyet haline gelen ve dosyaları devir … bir bakıma davalının halefi durumuna geçen Bursagaz ile davacı sözleşme yapıp bu dosyaları takip ettiğine göre, ücretini de Bursagaz’dan alacaktır. Bu dosyalar nedeniyle davacının davalıdan bir ücret talep etmeye hakkı yoktur. Açıklanan bu husuların gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
3-Davacı dilekçesinde 8 adet dava dosyası, (… 1. Asliye Hukuk Mah. 2002/474 E, 4. Sulh Hukuk Mah. 2002/753, 514 E, 1. Sulh Hukuk Mah. 2002/1562 E, 1. Asliye Ticaret Mah.2002/341 E, 7. Asliye Hukuk Mah. 2003/843 E, 2. Sulh Hukuk Mah. 2002/460 E ve 4. Sulh Hukuk Mah. 2002/1476 E sayılılar); yine … 7. Asliye Hukuk Mah. 2002/1 E, ve Karacabey İcra Hukuk Mah. 2001/115 E. sayılı dosyalarının Botaş yetkililerine teslim edildiğini, bu dosyalardan da hasma tahmili gereken vekalet ücretinin tamamının kendisine ait olduğunu bildirmiş, bilirkişi sonuçlanmayan 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/753 ve 2001/1 E. Dosyalar ve Karacabey İcra Hukuk Mah. 2001/115 E. Dosya için hesaplama yapmamıştır. Davacının takip ettiği 7. Asliye Hukuk Mah. 2002/1 ve Karacabey İcra Hukuk Mah. 2001/115 E. Sayılı dosyalarla ilgili olarak hesaplama ve hasma tahmili gereken miktar belirlenerek taraflar arasında düzenlenen 15.7.2000 tarihli sözleşmenin 11. maddesi uyarınca ve yukarıda açıklanan ilkeler nazara alınarak bilirkişi incelemesi yapılması, alacağının varlığının tespiti halinde hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi de usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
SONUÇ: Birinci bent gereği davacı ve davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent gereği kararın temyiz eden davalı yararına , 3 nolu bent uyarınca davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde taraflara iadesine, 450 YTL duruşma avukatlık parasının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 3.4.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.