YARGITAY KARARI
DAİRE : 13. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/4951
KARAR NO : 2006/8722
KARAR TARİHİ : 31.05.2006

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
K A R A R
Davacı, davalı şirket ile 15.10.1998 tarihinde kira akti imzaladıklarını, davalının sözleşmeyi … taraflı olarak fesih ettiğini ileri sürerek fesih kararının iptali ile kira sözleşmesinin 29.3.2001 tarihinde başladığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Davalı davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davacının fesih kararının iptali talebi- nin reddine, kira başlangıcı tarihine yönelik talebinin ise eda davası açılacak yerde tespit davası açılamayacağından reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Davacı taraflar arasındaki kira sözleşmesinde kiranın başlangıcı olarak muayyen bir tarihin öngörülmediğini, kiranın yer tesliminden itibaren başlayacağının kabul edildiğini, davalının 29912 m2’lik alanın 5087 m2’lik kısmının 28.3.2001 tarihinde teslim edilebildiğinin, davalının teslimle ilgili yükümülüğünün yerine getirmediğini, buna rağmen sözleşmenin … taraflı olarak feshedildiğini belirterek kira sözleşmesinin başlangıcının 29.3.2001 olarak tesbiti ile feshin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkemeninde kabulünde olduğu üzere eda davası açılabilecek durumlarda tesbit davası açılmasında hukuki yarar yoktur. Dava açılmasında hukuki yarar bulunması dava şartı olup mahkemece resen gözetilir. Açılmasında hukuki yarar bulunmayan dava reddedilmelidir. Yukarıda açıklandığı üzere somut uyuşmazlıkta davacı kendisine yer teslimi yapılmadığı için sözleşmeden doğan yükümlülüklerinin başlamadığını buna bağlı olarak sözleşmenin feshinin haksız olduğunu iddia etmektedir.
Tarafların sözleşmeden doğan yükümlülüklerinin yerine getirilebilmesi kira sözleşmesinin hangi tarihte başladığının tesbiti gerekir. kira sözleşmesinde kiranın başlangıcı olarak ” Yer tesliminden itibaren ” olarak kabul edilmiş, ancak yerin hangi tarihte teslim edildiği veya edileceği gösterilmemiştir. Kaldı ki bu konuda uyuşmazlıkta bulunmamaktadır. Tarafların sözleşmeden doğan yükümlü- lüklerini yerine getirip getirmediği, buna bağlı olarak feshin haklı olup olmadığının tesbiti icin kiranın başlangıcının hangi tarih olduğunun tesbiti gerekir. Yapılan bu açıklamalar gözetildiğinde, davacının kira sözleşmesinin başlangıcını tesbitini istemekle hukuki yararının varlığının kabulü gerekir. Mahkemece bu konuda taraf delilleri toplanıp sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile bu talebin reddi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
2-Sözleşmenin feshi ile ilgili dava, kiranın taşlangıcı ile sıkı sıkıya bağlantılı olduğundan yukarıda açıklanan bozma nedenine göre, davacının sözleşmenin feshi ile ilgili temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ: (1) nolu bentte açıklanan nedenle hükmün davacı lehine BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenle sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek olmadığına, 31.5.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.