YARGITAY KARARI
DAİRE : 14. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2005/10414
KARAR NO : 2006/326
KARAR TARİHİ : 26.01.2006
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 10.2.2005 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve mer’anın eski hale getirilmesi tazminatı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen 1.7.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ve davalı vekilleri tarafından istenilmekle dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
1- Mahkeme kararı hükmü temyiz eden davalı vekiline 26.9.2005 tarihinde tebliğ edilmiş, temyiz 8 günlük yasal süre geçirildikten sonra 5.10.2005 tarihinde yapılmış olduğundan davalının temyiz isteminin süre yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Davacı Hazinenin tazminatına yönelik temyiz itirazlarına gelince;
Dava mer’aya elatmanın önlenmesi ve tazminat istemlerine ilişkindir. Elatmanın önlenmesi istemi kabul edilmiş, hükmü hazine reddedilen tazminata yönelik temyiz etmiştir.
Taraflar arasında krokide T.119 olarak işaretlenen parsel öncesinin mer’a olduğunda çekişme yoktur.
1960 yılında yapılan tapulama tespiti sırasında 1133 parsel sayılı 338250 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz mer’a olarak sınırlandırılmıştır. Dosya kapsamından daha sonra bölgede 4753 sayılı Yasa Çiftçiyi Topraklandırma Kanununa göre uygulamalara girişildiği, bu çalışmalarda 36 numaralı Toprak Komisyonu Kararı ile 1133 sayılı parselin 149.000 metrekare yüzölçümlü bölümünün mer’a olarak bırakıldığı, kalan kısmının ise meyve ve bağ yeri olarak taşınmazın bulunduğu Paşaköy’deki 185 aileye dağıtımının planlandığı, ancak orman idaresi tarafından Biğadiç Asliye Hukuk Mahkemesine 1971/368 sayılı davanın açıldığı, böylelikle toprak dağıtma çalışmalarının duraksadığı anlaşılmaktadır. Gerçekten, 4753 sayılı Yasada Çiftçiyi Topraklandırma Kanunun 8.maddesinde hangi tür arazilerin dağıtıma tabi olacağı gösterilmiş, bunların arasına orman nitelikli taşınmazlar alınmamıştır. Şayet orman idaresi tarafından açıldığı bildirilen dava sonucunda, dava konusu taşınmazın orman olduğu saptanmışsa dağıtım yapılsa bile bu tür yerler mülk edinilemez. Bu nedenle mahkemece öncelikle açılan dava sonucu dosyası getirtilerek araştırılmalı, anılan dava kabul edilmişse kapsamı keşfen belirlenmeli, çekişmeli taşınmazın durumu krokide gösterilmeli, mülkiyet durumu tartışılmalıdır.
Diğer yandan; dağıtım çalışmalarının durdurulduğu 1971 yılına kadar yetkili Toprak Tevzi Komisyonlarınca yapılan işlemler geçerlidir. Bu işlemler sonunda Toprak Tevzi Komisyonunca dağıtım yapılmış ve davalıya taşınmaz verilerek tevzi cetveli Valilikçe onaylanmışsa yapılan devir geçerli olacağından taşınmaz tapuya tescil edilmese bile davalı (bu yer Orman İdaresi tarafından açılan davada orman olarak saptanmadığı sürece) mülkiyet hakkını kazanır. Bunun içinde yetkili merciden 36 numaralı Toprak Komisyonunun dağıtıma ilişkin tevzi cetvelleri ve dayanağı haritalar getirtilmeli, davalıya dağıtımda yer verilip verilmediği, tevzi cetvellerinin Valilikçe onaylanıp onaylanmadığı üzerinde durulmalı, Valilik onayı taşıyan temlik varsa haritaya bağlı olan bu yerin kapsamı tayin edilmeli, dava konusu edilen taşınmaz bölümünün bu yere göre neresi olduğu saptanmalı, bütün bunların dışında da taşınmazın 4342 sayılı Mer’a Kanunu çalışmalarına göre durumu belirlenmelidir. Bütün bu araştırma ve inceleme üzerinde durulmadan sonradan yapılan uygulamalara göre mer’a niteliği tartışılır hale gelen dava konusu yerin tartışmasız mer’a olduğu kabul edilerek istemin yazılı olduğu şekilde kabulü doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Mahkemece davalıya, yasaya ve yönteme uygun tarafları bağlayacak Toprak Tevzii yoluyla yapılmış bir işlem olup olmadığı saptanmadan geçirli ve bağlayıcı bir tevzi işlemi varmışcasına tazminat talebinin reddi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ. Temyiz olunan kararın 2.bentte açıklanan nedenlerle, davacı … yararnına BOZULMASINA, 1.bent uyarınca davalının temyiz isteminin süre yönünden reddine, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 26.1.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.