YARGITAY KARARI
DAİRE : 14. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2005/10930
KARAR NO : 2006/186
KARAR TARİHİ : 24.01.2006
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 26.11.2004 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 14.7.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı … tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
1-Yapılan yargılamaya,toplanan deliller ve dosya içeriğine göre davalı …’nun sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.
2-Dava,Türk Medeni Kanunu’nun 747 maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir.Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır.
Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliğine uygun atanacak bilirkişiler aracılığı ile objektif kriterler esas alınarak belirlenmelidir. Saptanacak bedel hükümden önce depo ettirilmeli, şayet dava tarihi ile hüküm tarihi arasında taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş ve bu sürede de geçit için öngörülen bedel davanın daha başında belirlenmişse, bu bedelin ödenmesine karar verilmesi halinde, mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olunacağı durumlarda hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak davranışları önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tesbiti yapılmalıdır.
Kurulan geçit hakkının Medeni Kanunun 748/3. maddesi uyarınca Tapu Siciline kaydı da gereklidir.
Somut olayda; 30 ve 31 parsel numaralı taşınmazların malikleri davacılar,davalılara ait 7 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı kurulmasını istemişlerdir. Mahkemece, 30ve 31 parsel sayılı taşınmazların yararına 7 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı kurulmasına karar verilmiş,hükmü 7 parsel sayılı taşınmaz paydaşlarından Hüsamettin Canko temyiz etmiştir.
Geçit hakkı bir taşınmaz mükellefiyeti olduğundan lehine geçit istenen davacıların parselleri ayrı ayrı bağımsız olarak değerlendirilmeli, dava konusu her bir parsel yararına geçitin başladığı yerden ulaştığı genel yola kadar olan güzergahtaki aleyhine geçit kurulan tüm parseller ayrı ayrı belirtilmelidir. Yine davacıların kendi parselleri arasında da kesintisiz bağlantının gerçekleştirilmesi için davacılara taşınmazları arasında “akdi geçit hakkı” kurdurma olanağı tanınmalı ya da istek halinde hükmen her bir davacı parseli ile devamındaki davacı parselleri arasında kesintisiz olarak ulaşımı sağlayacak şekilde geçit kurulmalıdır.
Hükme esas alınan 02.03.2005 tarihli fen bilirkişisi raporunda geçitle yükümlendirilen 7 parsel sayılı taşınmazın (A) ile işaretli … boyalı kısmı 240,07m² olmasına rağmen hüküm yerinde 307,75m² olarak gösterilmesi de doğru bulunmamıştır. Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda (1) bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, hükmün (2) bent uyarınca BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 24.01.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.