YARGITAY KARARI
DAİRE : 14. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/14421
KARAR NO : 2007/14818
KARAR TARİHİ : 26.11.2007

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 25.12.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu kayıtlarında vakıf şerhinin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 4.7.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı … idaresi vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava, bir başka mahkemeden sağlanan yetki belgesine dayalı olarak 3 ve 4 numaralı parseller tapu kaydındaki “… Sultan Vakfı” şerhinin terkini istemiyle açılmıştır.
Davalı … idaresi davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece dava kabul edilmiştir.
Hükmü davalı … temyiz etmiştir.
2762 sayılı … Yasasının yürürlüğü ile vakıfa ait taşınmaz malların icareteyne veya mukataaya bağlanması yasaklanmış ve eskiden konmuş olanlarında tasfiyesi için hükümler getirilmiştir. Gerçekten anılan yasanın 27, 29 ve 30. maddelerinde özetle “…mukataalı toprakların ve icareteynli taşınmazların mülkiyetlerinin 20 misli bir taviz karşılığında mutasarrıflarına geçirileceği, 10 yıl içinde taviz verilmek yoluyla icareteyn ve mukataa kayıtları terkin edilmemiş olanlarının mülkiyetinin ise 10 yıl sonunda kendiliğinden mutasarrıfına geçeceği vakfın hakkının ivaza dönüşerek taşınmazın tamamının ivaz karşılığında birinci derecede ve birinci sırada ipotekli sayılacağı, ayrıca tavizler tamamen ödenmedikçe o mallar üzerindeki temliki tasarrufların tapu dairelerince tescil olunamayacağı…” öngörülmüştür. Burada belirtilmelidir ki; vakıf malın mülke dönüşümü ve mutasarrıfına intikali için alınan taviz bedeli icare ve mukataa karşılığı olup, bedel ödenmedikçe o mal üzerinde temliki tasarruf tapu
idaresince tescil edilemeyeceğinden bunu (taviz bedelini) “gayrimenkul mükellefiyeti” (M.K. m.849) olarak anlamak gerekir. Yine, burada üzerinde durulması gereken diğer bir sorun da; üzerinde vakıf şerhi taşıyan tapu kayıtları kapsamındaki tüm taşınmazlar için taviz bedeli ödenip ödenmeyeceği meselesidir. Taviz bedelinin muhatabı ise kayıt maliki olan kişi veya kişilerdir. Dolayısıyla, kayıtlardaki vakıf şerhinin terkinini isteme yetkisinde kayıt maliki kimse ona aittir. Zira, az yukarıda sözü edildiği üzere taviz bedeli Türk Medeni Kanununun 849.maddesince bir gayrimenkul mükellefiyetidir. Malike ait olan bir hak bir başka mahkemenin verdiği yetki belgesi ile üçüncü bir kişi tarafından kullanılamaz. Açıkçası davacının aktif dava ehliyeti bulunmamaktadır.
Mahkemece açıklanan hukuki saptama bir yana bırakılarak davacının aktif dava ehliyeti varmış gibi çekişmenin esasını incelenmesi suretiyle esas hakkında hüküm kurması yasaya aykırıdır.
Karar açıklanan nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana geri verilmesine, 26.11.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.