YARGITAY KARARI
DAİRE : 14. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/13615
KARAR NO : 2008/14941
KARAR TARİHİ : 28.11.2008

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 02.01.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu kaydından ipoteğin kaldırılması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 15.05.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
_K A R A R_
Dava, ipotek şerhinin kaldırılması istemine ilişkindir.
Davalı, davacılarla bayilik ilişkisi olmadığını 8 parsel üzerindeki ipoteğin dava dışı Yedekler Petrol Limited Şirketi ile yapılan bayilik sözleşmesinin teminatı olmak üzere düzenlendiğini açılan davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece dava reddedilmiştir.
Hükmü, davacılar temyiz etmiştir.
İpotek kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve bir taşınmaz değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir ayni haktır. İpotek tesisi için rehin edilecek taşınmaz maliki ile alacaklı arasındaki anlaşmanın (rehin sözleşmesi) bulunması ve rehin sözleşmesinin Türk Medeni Kanununun 856. maddesi gereğince tapu siciline tescil edilmesi gerekir.
Alacak sona erdiği halde alacaklı terkin taahhüdüne rağmen terkin talebinde bulunmazsa taşınmaz maliki rehnin fekkini (kaldırılmasını) dava yolu ile isteyebilir. Ancak bunun için anapara ipoteğinde, sözleşmedeki miktar ödenmiş olmalı veya ödenmemişse mahkemeye depo edilmelidir. Bu koşul gerçekleşmişse tesis olunan anapara ipoteğinin kaldırılmasına karar verilir. Aksi halde şerhin kaldırılması istemi reddolunmalıdır. Ancak, borçlu anapara ipotek miktarından bir kısmını ödemiş veya depo etmişse yine de davanın reddi
gerekir ise de, “çoğun içinde az da vardır” kuralı uyarınca Tapu Sicil Tüzüğünün 31/son maddesi hükmü uyarınca ipotek bedelinden ödenen bölümün kütüğün düşünceler sütununda gösterilmesi gerekir.
Somut olaya gelince;
İpotek tesisine esas 16.06.2004 günlü resmi senette davacıların malik oldukları 8 parseli davalı şirkete 1 yıl süreli ve %96 yıllık faizli olmak üzere 120.00 YTL için ipotek ettikleri görülmektedir. Tarafların bir ticari ilişki içinde olmadıkları, başka anlatımla davacıların davalı şirketin ürünlerini satmak üzere davalının bayisi olmadığı ve davalıya herhangi bir akti ilişki nedeniyle borçları bulunmadığı çekismesizdir.
Davalı şirket ile Yedekler Limitet Şirketi arasında düzenlenen 25.10.2004 günlü taahhütnamede dava dışı şirket yetkilisinin davacıların maliki olduğu 8 numaralı parselin teminat teşkil etmek üzere davalıya bırakıldığı beyanında bulunması HUMK.nun 299. maddesi hükmü gereğince davacıları bağlamaz.
Bütün bu saptamalar sonra mahkemece yapılması gereken … davayı kabul etmek olmalıdır. Delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek istemin yazılı başka gerekçelerle reddi doğru görülmediğinden karar bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 28.11.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.