YARGITAY KARARI
DAİRE : 14. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/14374
KARAR NO : 2009/145
KARAR TARİHİ : 19.01.2009

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalılar aleyhine 09.01.2007 gününde verilen dilekçe ile geçit … tesisi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 15.04.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı, 09.01.2007 tarihli dilekçesi ile 7 sayılı parsel lehine davalı …’ın paydaşı olduğu 4 sayılı parsel veya Hazine adına “ham toprak” cinsi ile kayıtlı 95 sayılı parselden geçit … tesisi istemiştir.
Davalılar, ayrı ayrı davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, keşfen yapılan inceleme sonucu davanın kabulüne, en az masrafı gerektirdiği ve en uygun güzergah olduğu nedeniyle 7 sayılı parsel lehine davalı Hazine adına kayıtlı 95 sayılı parselden geçit … tesisine karar verilmiştir.
Hükmü, davalı Hazine vekili temyiz etmiştir.
Dava, … Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit … tesisi isteğine ilişkindir. Davacı parselin paftada yola cephesi bulunmadığı, geçit ihtiyacı olduğu anlaşıldığına göre bu yolun geçmesinde en az zarar gören taşınmazlara karşı genel … ile kesintisiz irtibat sağlayacak şekilde taşınmaz sahipleri tesbit edilerek, tümü aleyhine haklarında harcı da verilerek usulüne uygun dava açıldıktan sonra … Medeni Kanununun 747. maddesine uygun inceleme ve araştırma yapılıp davanın esası hakkında karar verilmesi gerekir. Geçit … taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak … olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak … saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin
nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.
Hazine adına kayıtlı 95 sayılı parselin 1837 m2 miktarında olduğu, keşfen incelenen ancak davada yer almayan sınır komşusu 5 sayılı parselin ise miktar olarak çok büyük olduğu, bu nedenle usulüne uygun olarak davaya katılması sağlanıp, taraf teşkili yerine getirildikten sonra yukarıdaki ilkelere uygun inceleme ve araştırma yapılıp davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde tesis edilen hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Kabule göre de; geç ödemeden ötürü yükümlü taşınmaz malikinin zarara uğramasını önlemek yönünden yerleşik içtihatlara uygun olarak geçit bedelinin hükümden önce depo edilmesi ilkesi gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 19.01.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.