YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2012/17009
KARAR NO : 2014/9543
KARAR TARİHİ : 14.05.2014
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık
HÜKÜM : Mahkûmiyet
Dosya incelenerek gereği düşünüldü;
Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;
Failin bir kimseyi,kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp,onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı,sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.
TCK’nın 158/1-d bendinde belirtilen, Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasî parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hâl kabul edilmiştir. Söz konusu kurum yada kuruluşların konumunun suçun işlenmesinde kolaylık sağlayacağı düşüncesi, bu kurum ve kuruluşların bu suçta araç olarak kulanılmasının, ağırlaştırıcı neden olmasını gerektirmiştir.
Bu nitelikli halin uygulanabilmesi için, bunların isminin kullanılması yeterli olmayıp maddi varlığının kullanılması gerekmektedir. Araç olarak kullanılma, bu kurum veya kuruluşlara ait yazı veya belgeleri amaç dışı olarak kullanmak şeklinde olabilir. Bu kurumlara ait kimlik belgesinin gösterilmesi,basılı evraklarının, kıyafetlerinin, taşıtlarının kullanılması mağdurda güven oluşumunu sağlayacaktır.
Somut olayda; sanıklardan … ile …’ün olay tarihinde evli olup …’ün Umut Bedensel Engelliler Sanat Tiyatrosu Ticaret ünvanlı işyeri sahibi olduğu, sanık …’in ise bu tiyatronun fiili organizatörü olduğu, sanık …’ın ise bu kişilerle birlikte çalıştığı, sanıkların aynı irade, kasıt ve eylem birliği içerisinde birlikte hareket ederek güya bedensel engelli çocukların bakımı, eğitim ve bunun gibi ihtiyaçlarını tamamlayabilmek amacıyla tamamen özürlülerden oluşan grubun Umut Ekspress Engelliler Derneği Bedensel Engelliler Sanat Tiyatrosunca “Engel Sizsiniz” adlı komedi tiyatro oyununu Antalya Tekelioğlu İl Halk Kütüphanesi’nde 14/10/2008 pazar günü saat 19:00’da iki perde komedi oyunu olarak düzenleyeceklerine dair broşür ve bu broşüre uygun 10 TL bedelli ve üzerinde Umut Bedensel Engelliler Sanat Tiyatrosu kaşeli bilet bastırdıkları, sanıkların zaman zaman birlikte zaman zaman da ayrı olarak katılan ve şikayetçilerin iş yerlerine giderek Emniyet Müdürlüğü, Valilik ve Belediye görevlileri ile sürekli görüştüklerini beyan edip güven telkin ettikleri, oyunun tüm gelirlerini bedensel engellilerin bakım ve ihtiyaçları için harcayacaklarını söyleyerek ve oyunu seyretmeye Antalya Valisi, Emniyet Müdürü, Belediye Başkanı ve diğer yetkililerin katılıp bağışçı şahıs ve kurumlara plaket vereceklerini söyleyip bastırdıkları biletlerden 86 adedini 1014 TL karşılığında katılan …’a, 102 adedini 1020 TL karşılığında şikayetçi …’e, 5 adedini 59 TL karşılığında katılan …’a, 1’er adedini 10’ar TL’den katılan … ile…’ye, 4 adedini 40 TL den katılan …’a, 10 adedini 100 TL karşılığında …’e satıp paralarını bu kişilerden ayrı ayrı aldıkları ancak oyun günü olan 14/10/2008 günü saat 19:00’da katılan ve şikayetçilerin ve bunların biletleri verdikleri yakınlarının oyunu seyretmeye Tekelioğlu İl Halk Kütüphanesi’ne gittiklerinde “Engel Sizsiniz” isimli komedi tiyatro oyununun oynanmadığının kütüphane görevlilerince söylendiği ve İl Halk Kütüphanesi Müdürlüğü’nce kendilerine böyle bir oyun oynanacağı ve konferans salonunun tahsis edileceğine dair sanıklarca bir talepte bulunulmadığının bildirildiği, böylece katılan ve şikayetçilerin dolandırıldıklarını anladıkları ve karakolda sanıklar hakkında şikayetçi oldukları, satılan biletler üzerinde 14/10/2008 pazar tarihinin pazar değil salı gününe rastladığı, vergi levhasının ….’e ait … Engelliler Sanat Tiyatrosu adına kayıtlı olduğu halde sanıkların Antalya Emniyet Müdürlüğü ve Antalya Valiliğine müracaat ettiklerinde “… Bedensel Engelliler” adına olur aldıkları, ayrıca; sanık …’in üzerinde TC Başbakanlık Özürlüler İdaresi … Özürlüler Sanat
Tiyatrosuna ait tanıtım kartı bulunduğu, sanıkların benzer şekilde de birçok ilde aynı faaliyette bulundukları, aynı kasıt altında, aynı irade ve eylem birliği içerisinde, iştirak halinde hareket ederek şikayetçileri ve katılanları hileli davranışlarla aldatıp onların zararına ve kendilerinin yararına menfaat temin etmek suretiyle ve vakıf ve dernek tüzel kişiliğini de araç olarak kullanmak suretiyle dolandırdıklarına yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.
Sanıkların atılı eylemi şikayetçi ve katılanlara karşı ayrı zamanlarda işlemeleri karşısında; katılan ve şikayetçi sayısınca nitelikli dolandırıcılık suçu oluştuğunun gözetilmemesi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık …, sanık … müdafii ve sanık … müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün, ONANMASINA, 14.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.