YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2012/9552
KARAR NO : 2013/17938
KARAR TARİHİ : 19.11.2013
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇ : Resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık
HÜKÜM : Red,mahkûmiyet
Dosya incelenerek gereği düşünüldü;
Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, mağdurun durumu, fiille olan ilişkisi, kullanılan hilenin şekli, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.
Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçu, TCK’nun 158/1-f maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin gerekçesinde de;“Dolandırıcılık suçunun, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi de, birinci fıkranın (f) bendinde bu suçun bir nitelikli unsuru olarak kabul edilmiştir. Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının, özellikle bu kurum ve kuruluşları temsil edenlerin, kurum ve kuruluşları adına hareket eden kişilerin, başkalarını kolaylıkla aldatabilmeleri bir güven kurumu olan bu kuruma güvenin sarsılması bu kurumların araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunu, nitelikli hâl saymıştır.
Banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığından söz edilebilmesi için, dolandırıcılık fiili gerçekleştirilirken bankaların olağan faaliyetlerinden ya da bu faaliyeti yürüten sujelerden hileli araçlar kullanılarak
yararlanılması veya banka ve kredi kurumlarının olağan faaliyetleri nedeniyle üretmiş oldukları maddi varlıkların suçta araç olarak kullanılarak haksız çıkarın elde edilmesi gerekir. Bankaların, ödeme aracı olarak kullanılması halinde bu fıkra uygulanamayacaktır.
Sanıklardan … hakkında … C. Başsavcılığının 14.03.2008 tarih ve 2007/21455 soruşturma sayılı iddianamesi ile, müşteki …’ya karşı sanığın müştekiye ait … Lojistik ve Gıda dağıtım Ltd. Şti.’den almış olduğu rakı karşılığında … sahte kimliği ile kurduğu … Shop işyeri kaşesini ve …’ın ismini kullanarak … … şubesine ait 04.07.2006 keşide tarihli 12.500 TL bedelli,… … şubesine ait 15.07.2006 keşide tarih ve 12.600 TL bedelli çekleri … ismi ile ciro ederek müştekiye verdiği iddiasıyla Banka aracı kılınmak suretiyle dolandırıcılık ve sahtecilik suçlarından kamu davası açıldığı;
… Cumhuriyet Başsavcılığının 25.06.2007 tarih ve 2006/17407 soruşturma nolu iddianamesiyle, Sanıklardan … hakkında, … aracılığıyla …’ın kaybettiği nüfus cüzdanına kendi fotoğrafını yapıştırıp 25.04.2004 tarihinde … nüfus Müdürlüğünden, 05.05.2006 tarihinde … Nüfus Müdürlüğünden verilme yazılar ile iki adet sahte nüfus cüzdanı düzenlediği ve ayrıca İstanbul Tuzla ilçesi Mimarsinan mahalle muhtarlığı yazılı … adına 26.04.2006 tarihli sahte ikametgah senedi çıkartarak bu belgeleri kullanmak suretiyle 27.04.2006 tarihinde … kimliği ile … Ata 2 sitesi Maxi Alışveriş merkezinde Tobaco Shop isimli işyerinin açılışını yaparak işyeri kurduğu, ayrıca … 5. Noterliğinde 04.05.2006 tarihli ve 19724 ve 19727 yevmiye numaralı işlemlerle … kimliği ile nüfus cüzdanı ve imza sirküleri çıkartarak Türkiye İş Bankası … şubesinden 309000 hesap No ve … Bankası … şubesinden 6694253-3 hesap no ile … adına çek karneleri aldığı iddiasıyla zincirleme şekilde resmi belgede sahtecilik suçunu işlediği;
Her iki sanığın eylem birliği yaparak, … Shop isimli iş yerinde sanık …’nın … kimliği ile, diğer sanık …’ün ise kendisini …’ın ortağı … ismi ile tanıtmak suretiyle, müştekilerden aldıkları mal karşılığında sahte çekler vermek suretiyle bankanın maddi varlığı olan sahte çekleri kullanmak suretiyle dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediklerinin iddia ve dava edildiği,
Somut olayda;
a) Sanık …’nın kendi resmi ve müşteki …’ın kimlik bilgileri ile … ve … nüfus müdürlüklerinden verilmiş görünen 2 adet sahte nüfus cüzdanı ve sahte ikametgah senedi düzenlettirip söz konusu belgeleri
kullanarak 27.04.2006 tarihinde … Shop isimli iş yerini kurduğu, … 5. Noterliğinde 04.05.2006 tarihli 19724 ve 19727 yevmiye numaralı işlemlerle … kimliği ile nüfus cüzdanı örneği ve imza sirküleri çıkararak Türkiye İş Bankası … şubesinden (309000) hesap No ) ve … Bankası … Şubesinden ( 6694253 -3 hesap) … adına çek karneleri aldığı,
b)Sanık …’ün kendisini …’ın ortağı … ismi ile tanıtarak diğer sanık … ile fikir ve eylem birliği içinde hareket ederek;
01/06/2006 tarihinde birlikte müşteki …’dan 167.500 TL değerinde mobilya satın aldıkları sanık …’nın 10.000 TL nakit para, … kimliği ile İş bankası … şubesinin 30/07/2006 tarihli 34.000 YTL bedelli, 30/08/2006 tarihli 30.000 YTL bedelli 2 adet çek ve 1 adet de keşidecisi Ulusoy Matb. İnş. Orman Ürünleri ve Tekstil San ve Tic. Ltd. Şirketi olan … Bank … şubesine ait 30.000 TL bedelli çeki keşide ederek … ismi ile ciro etmek suretiyle …’ya verdiği, kalan 63,500 TL yi de bir kaç gün içinde nakit olarak vermeyi taahhüt ettiği, 25/06/2007 günü …’nın bulduğu Show Nakliyat isimli nakliye firması ile mobilyalar müştekinin mağazasından yüklenerek şüpheli …’ün babasına ait …’deki depoya götürüldüğü, mobilyaların bir kısmının …, diğer kısmının ise … tarafından alındığı,
C)Müşteki …’ın otomobil satışı için gazeteye ilan verdiği, 28.06.2006 tarihinde, sanık …’nın kendisini … olarak tanıtıp … ile birlikte müştekiye … Shop isimli iş yerlerini gösterip güven sağladıktan sonra …’nın 38.500 Euro bedel karşılığı araç satışı konusunda müştekiyle anlaşıp 15,000 Euro verdiği, 47.000 TL bedelli çekini keşide ederek verdiği, müştekinin …’ya Hasan Yılmaz kimliği ile aracın satışı için satış vekaleti verdiği, … ve …’ün daha sonra bu aracı Görgü Zülfikar isimli oto galericisine 28.500 Euro bedelle satarak paylaştıkları,
d)Müşteki Mikail Şentürk’ün adına trafikte kayıtlı 34 VM 7334 plakalı otomobili haricen yakını olan …’e sattığı, 30.06.2006 tarihinde sanık …’nın …’i … kimliği ile arayıp aracı, 16000 TL’ye satın alma konusunda anlaştıkları ,sanık …’nın …’e 3.500 TL nakit para verdiği, kalan kısım için … kimliği ile İş Bankası … Şubesinin 24/07/2006 tarih ve 12.500 TL bedelli çeki keşide ederek verdiği ve müştekinin …’le birlikte notere giderek aracın satış vekaletini … adı ile …’ya verdiği, …
ve …’ün aracı sattıkları ve satış bedelini paylaştıkları,
e)-Sanık …’nın beyaz eşya mağazası bulunan müşteki …’in iş yerine gidip kendisini … kimliği ile tanıtıp iş yerini de göstererek müştekide güven sağladığı ve 30/05/2006 ve 19/06/2006 tarihinde iki ayrı parti olarak müştekinin mağazasından toplam 35.000 TL değerinde beyaz eşya satın aldığı, karşılığında müştekiye … kimliği ile … Bankası … Şubesinin 10/07/2006 tarihli 35.000 TL bedelli çeki keşide ederek verdiği, müştekiden alınan eşyaları … ile …’ün paylaştıkları,
f)-Müşteki …’nın 24/07/2006 tarihinden iki ay kadar önce … plakalı 2002 model BMW marka aracının satışı için gazeteye ilan verdiği, sanık …’nın müştekiyi telefonla arayıp kendisini … olarak tanıtarak aracı almak istediğini söyleyip iş yerine çağırdığı, işyerine gelen müştekiye …’nın sanık …’ü ortağı … olarak tanıttığı, iş yerine bakıp güven sağlayan müştekinin aracın 54.000 TL’ye satışı konusunda anlaştıkları, …’nın müştekiye peyderpey olarak 17.000 TL nakit ödeme yaptığı, kalan kısım için … kimliği ile … Bankası … Şubesinin 05/07/2006 tarihli 37.000 TL bedelli çekini keşide ederek verdiği, müştekinin satış için vekalet verdiği, … ve …’ün müştekiden alınan aracı satarak parasını paylaştıkları,
Sanık …’nın müşteki …’ya karşı bu eylemeleri sebebiyle resmi belde sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından İstanbul 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/134 Esas sayılı dosyası ile sanık olarak yargılandığı ve mahkumiyetine karar verildiği,
g)-Sanık …’nın …’nın satış yetkilisi olarak çalıştığı … Lojistik ve Gıda dağıtım Ticaret şirketinden almış olduğu mallara karşılık keşidecisi … olan … … şubesine ait 04.07.2006 Keşide tarihli 12.500 TL bedelli çek ile, Keşidecisi … olan … … şubesine ait 15.07.2006 keşide tarihli 12.600 TL Bedelli çekleri kendi lehine düzenlenmiş gibi düzenleyip yine … sahte kimliği ile ciro ederek verdiği şeklindeki mahkemenin kabulünde bozma nedenleri dışında herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.
1- Sanık … hakkında …’ya yönelik “resmi belgede sahtecilik” suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik incelemede,
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre;
Sanık … ve sanık … müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA,
2-Sanık … hakkında müşteki …’ya yönelik dolandırıcılık, Sanık … hakkında Müşteki …’ya karşı dolandırıcılık suçlarından, her iki sanık hakkında müştekiler …, … (…), … ve …’a yönelik dolandırıcılık” suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik incelemede;
Sanıklar hakkında müşteki …’ya yönelik dolandırıcılık eylemleri nedeniyle temel ceza belirlenirken elde edilen menfaatın 157.500 TL olduğu gözetilmeden yazılı şekilde 94.000 TL kabulüyle sanığa eksik ceza tayini aleyhe temyiz olmadığından bozma sebebi yapılmamıştır
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; diğer temyiz itirazlarının reddine; ancak:
a)-Sanık … hakkında katılanlardan …’ya yönelik dolandırıcılık suçundan temel ceza tayini sırasında elde edilen menfaatin 12.500,00 TL ve 12.600,00 TL lik 2 çekten dolayı 25.100,00 TL olduğu gözetilmeden 31.000,00 TL kabulüyle sanığa fazla ceza tayini
b)-Sanık … hakkında müşteki …’ya yönelik dolandırıcılık suçundan, sanıklar … ve … hakkında …, … (…), … ve … ve sanık … hakkında …’ya yönelik dolandırıcılık” suçlarından ceza tayin edilirken 5237 sayılı TCK’nın 158 maddesinin 1. fıkrasının (e), (f) (i) ve (k) )bentlerinde sayılan hallerde adli para cezasının tayininde tespit olunacak temel gün, suçtan elde olunan haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde gün olarak belirlenerek gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52. maddesi uyarınca, 20-100 YTL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezasının belirlenmesi gerektiği gözetilmeksizin sanıklar hakkında TCK’nun 158/1-f. son maddesi gereğince temel ceza belirlenirken doğrudan haksız elde olunan yararın iki katının esas alınmak suretiyle sanıklara fazla ceza tayini,
Bozmayı gerektirmiş, sanık …, sanık … müdafii ve sanık … müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden duruşma
yapılmasını gerektirmeyen bu hususun aynı kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, sanık … hakkında katılanlardan …’ya yönelik dolandırıcılık suçundan kurulan hüküm fıkrasından 31.000″ ve “62.000” ibarelerinin çıkartılarak yerlerine “25.100,TL” ve “50.200,TL” ibarelerinin yazılmak , ayrıca “50.833 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “41,820,TL ” ibaresinin yazılmak suretiyle sanık … hakkında müşteki …’ya karşı dolandırıcılık suçundan kurulan hüküm fıkrasından“30.833 TL”ibaresinin çıkartılarak yerine “30.820TL” ibaresinin yazılmak suretiyle sanıklar hakkında müşteki …’ya karşı dolandırıcılık suçundan kurulan hüküm fıkrasından“78.333 TL”ibaresinin çıkartılarak yerine “78.320TL” ibaresinin yazılmak suretiyle sanıklar hakkında müşteki … (…)’e karşı dolandırıcılık suçundan kurulan hüküm fıkrasından“20.833 TL”ibaresinin çıkartılarak yerine “20.820TL” ibaresinin yazılmak suretiyle sanıklar hakkında müşteki … ‘e karşı dolandırıcılık suçundan kurulan hüküm fıkrasından “58.333” TL”ibaresinin çıkartılarak yerine “58.320TL” ibaresinin yazılmak suretiyle sanıklar hakkında müşteki …’a karşı dolandırıcılık suçundan kurulan hüküm fıkrasından “39.166TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “39.160TL” ibaresinin yazılmak suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3-Sanık … hakkında sahte kimlikler kullanarak sahte çek karnesi almak suretiyle zincirleme biçimde resmi belgede sahtecilik ve her iki sanık hakkında dört ayrı müştekiye karşı sahte çek vermek suretiyle resmi belgede sahtecilik suçlarından verile red kararına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
a)-… Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 14.03.2008 tarih ve 2008/1804 esas sayılı iddianamesinde; sanık … hakkında müşteki …’ya yönelik sahte çek verme eyleminden dolayı resmi belgede sahtecilik suçundan kamu davası açıldığı, oysa … Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 25.06.2007 gün ve 2007/362 sayılı iddianamesi ile; iddianame başlık kısmındaki sevk maddelerinde eksiklik bulunsa da, iddianame metni içeriğinden; sanık … hakkında sahte nüfus cüzdanı kullanıp … 5. Noterliği’nde 04.05.2006 günlü 19724 ve 19727 yevmiye no’lu işlemlerle nüfus cüzdanı örneği ile imza sirküleri çıkartarak bunları işyeri açmakta ve çek karnesi almakta kullandığından bahisle 5237 sayılı TCK’nın 204/1, 43 maddeleri gereği cezalandırılması istemiyle dava açıldığı ve mükerrer dava olmadığı gözetilerek belirtilen maddelerden mahkumiyeti yerine yazılı şekilde sanık … hakkında İstanbul 6. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2007/134 e.-2010/60 K. sayılı dosyası ile … isimli müştekiye sahte çek vermek
suretiyle nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediği nedeniyle açılıp sonuçlandırılmış dava olduğundan bahisle ve müker rerlik bulunduğu gerekçesiyle red kararı verilmesi,
b)-Sanıklar hakkında iddianamenin metin kısmında 3. ve devamındaki paragraflarında belirtildiği şekilde …, … (…), … ve … isimli müştekilere yönelik sahte çek düzenleyip vermek suretiyle resmi belgede sahtecilik suçlarını da işledikleri iddiasıyla dört ayrı kişiye karşı( mağdur sayısınca) kamu davası açıldığı açıkça anlaşılır olduğu halde, sahtecilik suçundan mağdur sayısınca mahkumiyet hükmü kurulması gerekirken, kamu davası açılmadığından bahisle hüküm kurulmamış olması,
Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 19.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.