YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2013/7441
KARAR NO : 2015/777
KARAR TARİHİ : 20.01.2015

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık
HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;
Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı,sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.
Ticarî faaliyeti meslek olarak icra eden kişilerin, güvenilirliğini sağlamak amacıyla,bu suçun, tacir (kişisel olarak ticaretle uğraşan kimseler) veya şirket yöneticisi olan yada şirket adına hareket eden kişilerin ticarî faaliyetleri sırasında işlenmesi, TCK’nın 158/1-h bendinde nitelikli hâl kabul edilmiştir. Bu kavramlar Türk Ticaret Kanunun ilgili hükümlerine göre belirlenecektir. Türk Ticaret Kanunu’nun 14. maddesinde; Tacir, kişisel durumları ya da yaptığı işlerin niteliği nedeniyle yahut meslek ve görevleri dolayısıyla, kanundan veya bir yargı kararından doğan bir yasağa aykırı bir şekilde ya da başka bir kişinin veya resmî bir makamın iznine gerek olmasına rağmen izin veya onay almadan bir ticari işletmeyi işleten kişi de tacir sayılır.
“denilmektedir. Ticaret şirketleri,aynı yasanın 124. maddesinde, Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir. Bu Kanunda, kollektif ile komandit şirket şahıs; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketi sayılır” şeklinde tanımlanmıştır. Kooperatif yöneticilerinin, kooperatifin faaliyeti kapsamında, dolandırıcılık suçunu işlemeleri de nitelikli hâl, kabul edilmiştir. Üye sayısı dolmasına rağmen, üyeliğe kabulün devamından bahsederek üye kayıt edilmiş gibi kişinin parasının alınması bu suç tipine örnek gösterilebilir. Kooperatif yöneticilerinin kimler olduğu 1163 sayılı Kooperatifler kanunun 55 ve devamı maddelerinde tanımlanmıştır. Buna göre; Yönetim Kurulu, kanun ve ana sözleşme hükümleri içinde kooperatifin faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organıdır. Yönetim Kurulu en az üç üyeden kurulur. Bunların ve yedeklerinin kooperatif ortağı olmaları şarttır. Yönetim Kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişiler, temsilcilerinin isimlerini kooperatife bildirir. Bu suçun oluşabilmesi için, tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin dolandırıcılık suçunu ticari faaliyetleri sırasında işlemiş olmaları gerekir. Keza, kooperatif yöneticilerinin bu nitelikli halden cezalandırılabilmeleri için suçun kooperatifin faaliyeti kapsamında, işlenmesi gereklidir. Bu suçun faili tacir veya şirket yöneticisi yada şirket adına hareket eden kişi yada kooperatif yöneticisi olabilir.
Sanıkların .. Hizmetleri İnşaat Şti. yetkilileri olup 15/08/2005 tarihinde sözleşme ile … ..Ltd.Şti’ den kiraladıkları forklifti kendilerine aitmiş gibi katılan ..Nakliyat Ltd.Şti yetkilisi …’ a önceden var olan 5888TL lik borcu silip üzerine 10.000TL vermesi konusunda satışı yönünde anlaştıkları, buna göre katılanın 2.500 TL peşin, 7500TL içinse 3 adet çek verdiği, katılan ..Şti’ nin vadeleri geldiğinde çeklerin karşılığını ödediği, buna rağmen sanıkların forklift makinasının katılana geçtiğine dair fatura kesmediği gibi kısa bir müddet sonra da … şirketinin borcuna karşılık forklift makinasına haciz geldiği, bu sırada katılanın, sanıkların elinde kiralık olarak bulunan fortifi kendilerine sattıklarını anladığı, sanıkların bu şekilde kendilerine ait olmayan forklift makinesini kendilerininmiş gibi katılana satarak nitelikli dolandırıcılık suçunu işledikleri iddia olunan somut olayda; katılanda bulunan ve sanıklarca satılmış olan forkliftin …şirketi talebi ile haczedilmesi karşısında, gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak
şekilde tespiti bakımından;… yetkililerinin temin edilerek konu ile ilgili beyanlarının alınması ile… İcra Müdürlüğü ilgili dosyasının onaylı suretinin dosya arasına alınarak söz konusu haczin sebebinin, sanıklarca 18. taksitin ödenmesine mukabil satılmış sayılacak forkliftin borçlarının tamamının ödenip ödenmediği, forkliftin mülkiyetinin sanıklara geçip geçmediğinin araştırılmasının ardından sanıkların hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde sanıkların beraatine hükmedilmesi,
Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 20/01/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.