YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/4587
KARAR NO : 2006/6320
KARAR TARİHİ : 08.11.2006
Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı yüklenicinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava eser sözleşmesinin bir türü olan arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklanan kira tazminatı alacağına ilişkindir.
Davacıların murisi olan arsa sahibi ile davalı yüklenici arasında düzenleme şeklinde noterde yapılan 04.08.1997 tarihli ön, 29.09.1997 tarihli asıl ve 10.02.2000 tarihli ek sözleşme uyuşmazlık konusu değildir. 29.09.1997 tarihli sözleşmede yüklenicinin sözleşmenin tanzim tarihinden 31.12.1997 tarihine kadar etüd, proje ve ruhsat işlemlerini tamamlaması öngörülmüş (m.1), 10.02.2000 tarihli ek sözleşme ile de inşaatın 31.12.2000 tarihinde bitirilmesi kararlaştırılmıştır.
Davacılar bu davaları ile, sözleşmeler uyarınca kendilerine kalacak 8 daire 5 dükkan olmak üzere toplam 13 bağımsız bölümün teslimi gereken 31.12.2000 tarihinde teslim edilmemesi nedeniyle dava tarihine kadar mahrum kaldıkları kira bedelinin tahsiline karar verilmesini istemişlerdir. Davalı yüklenici, komşu parselin maliki olan … tarafından imar sonucu oluşan parsel sınırlarına itiraz edildiğini, bu nedenle davacılar murisi tarafından … aleyhine men’i müdahale davası açıldığını, bu dava nedeniyle kendisinin inşaata başlayamadığını, inşaatın gecikmesinde kusuru olmadığını, bu durumun dikkate alınması gerektiğini savunmuştur.
Gerçekten davacılar murisi tarafından 24.04.1998 tarihinde Bozyazı Sulh Hukuk Mahkemesinin 1998/68 esasına kaydedilen dava dosyası ile komşu parsel maliki … aleyhine dava açıldığı, dava dilekçesinde davalı tarafından arsa sınırlarını belirleyen poligon ve inşaat kazıklarının sökülmesi nedeniyle kazı ve inşaatın başlayamadığı belirtilmiştir. Yine o davaya dayanak olmak üzere Bozyazı Sulh Hukuk Mahkemesinin 1997/18 Değişik İş sayılı dosyasında, davacılar murisi tespit ve tedbir isteminde bulunmuş, tesbit dosyasına verdiği 13.05.1998 tarihli dilekçede, tedbir konusunda karar verilmediği için inşaata başlamasının mümkün olmadığını beyan etmiştir. Şu halde arsa sahibi tarafından dava dışı … aleyhine açılan dava nedeniyle davalı yüklenicinin kusuru olmaksızın inşaatın yapımına sözleşmede belirtilen tarihte başlanamadığının kabulü gerekir. İnşaat ruhsatı sözleşmede ruhsatın alınması gereken tarih olarak gösterilen 31.12.1997 tarihinden 14 ay sonra 01.03.1999 tarihinde alınmıştır. Ruhsat alımı için yüklenici tarafından zamanında müracaat edilmesine rağmen idari mercilerden kaynaklanan sebeplerle ruhsat alımı gecikmiş ise, bu takdirde yüklenicinin gecikmeden dolayı sorumlu tutulması mümkün değildir. Yüklenici süresinde müracaatı yapmamış ise, bu durumda ruhsatın geç alınması kendisini sorumluluktan kurtaramayacaktır. Mahkemece yukarıda açıklanan ve … aleyhine açılan dava nedeniyle ruhsat alımının gecikmesi ve inşaata geç başlanması hususu araştırılmadığı gibi, ruhsatın alınması için yüklenici tarafından belediyeye ne zaman başvurulduğu, ruhsatın alınması için gerekli makul sürenin ne olduğu belediyeden sorulup saptanmamıştır. Değinilen hususlar araştırılmadan eksik inceleme ile gecikme tazminatına hükmedilmesi bozma nedenidir.
Öte yandan, 01.03.1999 tarihli ve 3/1999 numaralı yapı ruhsatı 15 daire, 7 asma katlı dükkan ve 3 adet depo, sığınak ve bekçi evinden oluşan 4 katlı bina yapımı için verilmiştir. Bu ruhsatın alınmasından sonra yapılan 10.02.2000 tarihli ek sözleşmede, daha önce 4 katlı olan inşaat üzerine bir kat daha ilave edilmesi, inşaatın böylece 5 kat 20 daire olarak yapılması ve ilave olarak yapılacak olan 5.kattaki 5 daireden 2’sinin arsa sahibine verilmesi kararlaştırılmıştır. Davalı yüklenicinin 10.02.2000 tarihli ek sözleşme ile yapımını yükümlendiği son kat (5.kat) bakımından gecikme tazminatına hükmedilebilmesi için bu kat yönünden tadilat ruhsatının alınmasının mümkün olması gerekir. Zira 3194 sayılı İmar Yasası uyarınca plan ve projeye bağlanmayan, merciince tasdik edilmiş ruhsatı olmayan yerler -kaçak yapı- sayılır. Bu durumda mahkemece 5.kat için tadilat ruhsatının alınmasının mümkün olup olmadığı araştırılmadan bu kattaki 2 daire yönünden de davacılar lehine gecikme tazminatına hükmolunması doğru olmadığı gibi, dava dilekçesinde daire ve dükkan ayrımı yapılmaksızın 2002 yılı için aylık 100.000.000 lira üzerinden kira kaybı talep edildiği halde HUMK.nun 74.maddesine aykırı olarak dükkanlar için kira tazminatının aylık 110.000.000 lira üzerinden hesaplanarak hüküm altına alınması da kabul şekli bakımından doğru olmamıştır. Yapılacak iş, yukarıda belirtilen araştırmaların yapılmasından sonra mümkünse tadilat ruhsatının alınması için makul süre tanınmasından, bilirkişilerden ek rapor alınarak gerekli değerlendirme yapılarak, sonucuna göre karar oluşturulmasından ibarettir.
Kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ:Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2.bentte açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 08.11.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.