YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/6675
KARAR NO : 2006/7535
KARAR TARİHİ : 21.12.2006
Davacı … Donanım ve Yazılım Hizmetleri A.Ş. ile davalı … Hizmetlerini Güçlendirme Vakfı arasında çıkan anlaşmazlığın çözülmesi için seçilen …, …, …’ndan oluşan Hakem kurulu tarafından verilen 20.10.2005 tarihli kararın temyizen tetkiki taraf vekillerince talep edilmiş, davalı vekili tarafından duruşma istenmiş ve dosya … Asliye Ticaret Mahkemesince 27.07.2007 tarih ve 2005/640 D.İş sayılı yazı ile gönderilmiş ise de davetiye pulu bulunmadığından duruşma isteğinin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
– K A R A R –
Taraflar arasında imzalanan 31.07.2001 tarihli sözleşme ile davacı dosya sorgulama ve emsal kararlara ulaşım hizmetlerini isteklilere ücreti mukabilinde vermeyi, buna karşılık davacıya gelir bölüşümü hakkı tanınması, davacının bedelsiz olarak Yargıtay’ın otomasyon programını yapması kararlaştırılmıştır. Davalının sözleşmeyi feshetmesi üzerine davacı eldeki davada, feshin haksızlığının tespitini, davalıya ödenen 10.000 USD teminatın iadesini, kâr kaybı olarak 275.900.543.750 TL.nın tahsilini, davacı tarafından hazırlanan Bilgisayar programı bedeli olan 280.000 USD karşılığı 372.923.040.000 TL.nın ödetilmesini, 2 adet bilgisayarın iadesini, 12000 adet Yargıtay kararının, Yargıtay Web Sitesinde yayınının tedbiren durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı cevabında; davacının görevinin donanım ve yazılım teminine yönelik olduğunu, iki adet kişisel bilgisayar dışında hiçbir donanım temin olunmadığını, bilgisayarların da şirket elemanlarınca kullanıldığını, yazılım yapılmadığını, otomasyon için hiçbir ön çalışma bile yapılmadığını v.s. savunarak feshin haklı nedenlere dayandığını, müspet menfi zarar istemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Oluşturulan hakem kurulunca; sözleşmenin haksız feshi nedeniyle 275.900.543.750 TL.nın %80’i olan 220.720.435.000 ilâ kâr kaybının davalıdan tahsiline, 8000 USD teminatın davacıya iadesine, program yazılım bedelinin iadesi isteminin reddine oyçokluğuyla karar verilmiş, karar taraflarca temyiz olunmuştur.
31.07.2001 tarihli sözleşmenin 11. (Diğer Hükümler) başlıklı maddesinde; bu sözleşmenin uygulanmasından çıkacak uyuşmazlığın üç hakem eliyle çözüleceği, tarafların birer hakem seçeceği üçüncü hakemin diğer hakemlerce seçileceği, hakemlerin uyuşmazlığı hak ve nısfete göre karara bağlayacakları hususları düzenlenmiştir.
Sözleşmede mevcut bu hükümler karşısında ihtilâfın hallinde ve temyiz itirazlarının değerlendirilmesinden HUMK.nun tahkimle ilgili maddelerinin dikkate alınmasında zorunluluk bulunmaktadır.
HUMK.nun 529 ncu maddesinde, hakemlerin tayin olunan süre içerisinde karar vermeleri zorunlu kılınmış olup süresinde karar verilmemesi halinde ihtilâfın mahkemede halledilmesi gerekeceği hükme bağlanmıştır. HUMK.nun 533/1.maddesinde de süresinde karar verilmemesi hakem kararının bozulması nedenleri arasında sayılmıştır. Hakemlerce oluşturulan 31.01.2005 tarihli kısa karar tahkim süresi içindedir. Ne var ki bu karar HUMK.nun 388 ve 389 ncu maddelerinde tarifi yapılan kararın tüm unsurlarını içermediğinden yok hükmündedir. Özellikle 31.01.2005 tarihli toplantıda bir kısım sonuçlar karar olarak ve bilgilendirilmek amacıyla taraflara bildirilmiş ise de, tazminatın miktarı ve tarafların kusur oranları belirtilmemiş ve kısa karara da yazılmamıştır. Teminat ve tazminat miktarları ve kusur oranları bakımından tefhim olunan hususların HUMK.nun 388 ve 389 maddelerinde tanımı yapılan bir karar olarak kabulü mümkün değildir. Gerekçeli kararda eksik hususlara yer verilmiştir. Ancak gerekçeli karar tahkim müddeti bittikten sonra 22.10.2005’te yazılmıştır. Bu haliyle hakem kararının tahkim süresi içerisinde verilmediği sonucuna varılmıştır (YG. 15.H.D. 25.11.1994 gün 2508-7056 sayılı, 16.05.2002 gün 2002/1078-2599 sayılı, HGK.nun 22.11.1989 gün 1989/2-445 E.-613 K. sayılı, 10.11.1999 gün 1999/2-955-949 sayılı, 1994/2-261 E. 606 K. sayılı v.s. kararları).
Bu nedenle süresinde verilmeyen hakem kararı, ihtilâf mahkemede çözülmek üzere bozulmalıdır.
Kabule göre de; Hakem sekreterinin tarafgir hareketi iddia olunarak reddi talep olunduğu halde bu istemin HUMK.nun ilgili hükümleri doğrultusunda değerlendirilip sonuçlandırılmadan davanın karara bağlanması, yine ilk bilirkişi kurulu raporuna esas keşfin hakem sekreteri vasıtasıyla ve taraflara haber verilmeden yapılıp sonuçlandırılması da usule aykırı bulunmuştur (HUMK.nun 280. md).
Bozma nedenine göre davacının ve sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hakem kararının temyiz eden davalı … Hizmetleri Güçlendirme Vakfı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre esasa yönelik temyiz itirazlarıyla davacının temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 21.12.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.