YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/3713
KARAR NO : 2007/6350
KARAR TARİHİ : 17.10.2007
Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş, temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
– K A R A R –
Dava 2862 Sayılı Fiyat Farkı Kararnamesinden doğan alacak istemine ilişkindir.
Davacı yüklenici, davalı tarafından ihaleye çıkarılan 50.000.000.000 lira keşif bedelli “Merkez ve Köyler Bakım Onarım” işi ve 45.000.000.000 lira keşif bedelli “F 1 Aralık ENH Bakım Onarım” işini 13.07.2001 tarihli sözleşmelerle, 15.000.000.000 lira keşif bedelli “… Sinekler ENH Branşmanları AG+OG Bakım Onarım” işi ile 15.000.000.000 lira keşif bedelli “…- Taşlıçay ENH Bakım ve Onarım” işini ise 03.12.2001 tarihli sözleşmeler ile üstlendiğini, işlerin süresinde tamamlanarak geçici kabullerinin yapıldığını, 18.08.2001 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 2001/2862 sayılı kararnameye göre süresinde başvurularak fiyat farkı talep edildiği halde, idarenin fiyat farkı ödemediğini ileri sürerek, dava ve ıslah dilekçeleriyle talep ettiği 47.693.238.526 liranın dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka reeskont faizi ile birlikte ödenmesini istemiştir.
Mahkemece, davacının kararnameden yararlanmak için süresinde başvuruda bulunduğu, yapılan işin niteliğine göre davacının fiyat farkı talep etme hakkının olduğu kabul edilerek alınan bilirkişi raporu doğrultusunda 47.693,24 YTL’nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.
2001/2862 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi 01.03.2001 ile 31.12.2001 tarihleri arasında uygulanmak üzere ve 88/13181 Sayılı Kararnamenin eki olarak çıkarılmıştır. Yani sözkonusu kararnamenin sözleşmelere uygulanabilmesi için, yanlar arasındaki sözleşmelerde 88/13181 Sayılı Kararnamenin ek olarak kabul edilmesi gereklidir. Dava konusu olayda, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin eklerini gösteren 41.maddesinde 88/13181 Sayılı Kararnamenin ek olduğu yazılmamıştır. Bu nedenle 2862 Sayılı Kararnameye dayanılarak fiyat farkı talep edilemez.
Öte yandan, yanlar arasında imzalanan sözleşmeler uyarınca, işlerin 31.12.2001 tarihinde bitirilerek teslim edilmesi gerekmektedir. Sözleşmelerin 15.maddesi uyarınca bakım ve onarım işindeki imalâtlara yıl içerisinde malzeme fiyat farkı uygulandığı ihtilâfsızdır. Bunun dışında davacının 2001/2862 Sayılı Kararnameden istifade edebilmesi için fiyat farkına rağmen yapılan işten fazlasıyla mağdur olduğunun belirlenmesi ve bu hususun hakim tarafından takdir olunması gerekir. Somut olayda; işin nev’i, zorluk derecesi, maliyeti etkileyecek unsurlar, işin süresi nazara alınarak, davacının fiyat farkına hak kazanıp kazanmadığı, MK’nın 2.maddesi de gözetilerek değerlendirilmemiş, alınan bilirkişi raporunda sadece kararnameye göre belirlenecek fiyat farkı hesabı yapılmıştır. Bu hali ile alınan bilirkişi raporu hüküm tesisine elverişli bulunmamaktadır. Bu rapor hükme dayanak alınamaz.
Kaldı ki, yanlar arasındaki sözleşmelerin 41/g maddesinde Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin (B.İ.G.Ş.) sözleşmenin eki olduğu kabul edilmiştir. B.İ.G.Ş’nin 39. ve 40.maddelerinde ara ve kesin hakedişlere ne şekilde itiraz edileceği ve itiraz edilmemesi durumunda sonuçlarının ne olacağı gösterilmiştir. Anılan maddelere göre, yüklenicinin itirazı olduğu takdirde karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri idareye vereceği, bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen … tarihli dilekçemde yazılı ihtirazî kayıtla” cümlesini yazarak imzalaması gerekir. Müteaahit itirazını bu şekilde bildirmediği takdirde, hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır. Zira şartnamenin bu hükmü HUMK’nın 287.maddesi uyarınca delil sözleşmesi niteliğindedir. Davacı yüklenici yaptığı işler nedeniyle düzenlenen hakedişlere fiyat farkları yönünden şartnamenin 39.maddesine uygun olarak itiraz etmediğinden, hakedişleri olduğu gibi kabul etmiş sayılır. O halde, yukarıda açıklanan nedenlerle davacının kararname uyarınca fiyat farkı isteğine ilişkin açmış olduğu davanın reddi yerine, yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Kabul şekline göre de, ıslahla artırılan miktar yönünden faizin ıslah tarihinden itibaren işletilmesi gerekirken, hüküm altına alınan miktarın tümüne dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi de doğru olmamış, usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı kararın temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 17.10.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.