YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/6307
KARAR NO : 2008/6321
KARAR TARİHİ : 27.10.2008
Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili avukat … ile davalı vekili avukat … Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
– K A R A R –
Davacı yüklenici, sözleşme ile üstlendiği … Organize Sanayi Bölgesi Yol Kaplama (beton parke) yapım işi nedeniyle son hakedişten doğan alacağı ile sözleşme dışı olarak yapılan imalâtlar bedeline mahsuben şimdilik 10.000,00 YTL.nin işin bitim tarihinden itibaren reeskont faiziyle tahsiline, teminatının nakte çevrileceği gerekçesiyle haksız olarak tahsil edilen 7.670,00 YTL.nin ise ödeme tarihinden itibaren reeskont faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiş, 01.05.2007 tarihinde ıslah talebinde bulunarak talebini 195.758,00 YTL.ye arttırmıştır.
Davalı cevabında, işin sözleşmeye uygun olarak bitirilip teslim edilmediğini, sözleşme dışı iş yapılmasının da sözkonusu olmadığını, geçici kabul tutanağında belirtilen noksan ve kusurlu işlerin yüklenici tarafından giderilmediğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, 09.03.2007 günlü bilirkişi raporu doğrultusunda fazla imalât tutarı olarak belirlenen 159.397,82 YTL + KDV ve ayrıca davacı firmanın nam ve hesabına yaptırılan işlere karşılık, davacıdan tahsil edilen 7.670,00 YTL olmak üzere toplam 195.758,00 YTL.nin davalıdan tahsiline, bu miktarın 188.088 YTL.sine 19.11.2004 teslim tarihinden, kalan kısmına ise 23.12.2005 ödeme tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine dair verilen karar, davalı iş sahibi tarafından temyiz edilmiştir.
1-Davacı yüklenici 30.04.2004 tarihli sözleşme ile … Organize Sanayi Bölgesi yol kaplama (beton parke) işinin yapımını üstlenmiş, işin geçici kabulü 29.01.2005 tarihinde yapılmıştır. Davacı yüklenici sözleşme kapsamında olmamasına rağmen fazla imalâtlar yaptığını ileri sürerek bedelinin tahsilini talep etmiş, mahkemece geçici kabul tutanağında “yüklenicinin ihale kapsamı dışında yaptığı fazla imalâtlarla ilgili taleplerinin sözleşme tarafları arasında sonuca bağlanması, geçici kabul heyetince uygun görülmüştür” denilmesi nedeniyle yüklenicinin sözleşme harici fazla imalât yaptığının kabul edildiği, bununla ilgili olarak davacı tarafından düzenlenen fazla imalâtlar hesabına yönelik, hesap cetvelinin uygun görüldüğü gerekçesiyle ve bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle hüküm kurulmuştur. Geçici kabul tutanağına fazla imalâtlarla ilgili taleplerin sözleşmenin tarafları arasında sonuca bağlanması gerektiği yolunda şerh düşülmüş olması, davacının fazla imalât yaptığının ve bedelinin ödeneceğinin kabulü anlamına gelmemektedir. Davacı yükleniminde bulunan yollarda oturmalar olduğu tespit edilmiş, oturmaların ihaleden önce yine aynı idare tarafından 3. şahıslara yaptırılmış olan doğalgaz dağıtım hattının döşendiği güzergâhta olduğu idare tarafından da kabul edilmiştir. Davacı yüklenici sözleşme kapsamındaki yollardan geçen doğalgaz hatlarının idarece tekniğine uygun yapılmadığını bu yolların alt yapılarının sağlam olarak müteahhide teslimi, proje gereği idareye ait olduğu halde, tekniğine uygun sıkıştırma ve malzeme ile yapılmamasından dolayı yolların oturacağının idareye defalarca yazılı olarak bildirildiğini, bu konuda yükleniciye atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını ileri sürmüştür. BK’nın 357. maddesi uyarınca yüklenici işe devam ettiği sırada teslim edilen yolların kusurlu olduğunun anlaşılması durumunda iş sahibini bundan derhal haberdar etmeye mecbur olup, aksi takdirde yani ihbar yükümlülüğünü zamanında yerine getirmezse bundan doğacak zarardan sorumlu olacaktır. Dava dilekçesinde, yollarda oturma meydana geleceğinin idareye defalarca yazılı olarak bildirildiği ileri sürüldüğünden davacının ihbar ve uyarı mükellefiyetini yerine getirip getirmediği araştırılmalı, yollarda meydana gelen çökmelerin giderilmesi için yapılan harcamaların, sözleşme dışı iş sayılıp sayılmayacağı ve bedelinin talep edilip edilmeyeceği, buna göre değerlendirilmelidir. Bu hususlar üzerinde durulmadan geçici kabul tutanağına konulan hükmün kabul anlamına geldiği gerekçesiyle ve eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Geçici kabul tutanağında saptanan bir kısım eksik ve kusurlu işlerin davacı tarafından giderilip giderilmediği de araştırılmamış, yanlar arasındaki sözleşmenin eki olan Özel İdari Şartnamenin 7.1, 7.2 ve 7.3 maddelerinde yapılması gereken imalâtların yapılmamış olması nedeniyle yüklenicinin sorumlu olacağı da nazara alınmamıştır.
O halde mahkemece yapılacak iş; hukukî tavsifte ve yorumda yardımcı olması açısından içlerinde hukukçu bilirkişinin de yer alacağı teknik ağırlıklı bilirkişi kurulundan yeniden rapor alınarak, yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda yüklenicinin ihale kapsamı dışında fazla imalât yapıp yapmadığı, yapılmış ise bedeli araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesinden ibarettir. Karar bu yönden eksik incelemeye dayalı olup bozulmalıdır.
2-Bedeline hükmolunan sözleşme dışı işlerin yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleri yerine Bayındırlık birim fiyatlarıyla değerlendirilmesi, sözleşme dışı işler bedeline ayrıca fiyat farkı ilave edilmesi doğru olmadığı gibi hüküm altına alınan miktarlara dava tarihinden önce temerrüt sözkonusu olmadığı halde işin teslim tarihi ile ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmüş olması da kabul şekli açısından doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ:Yukarıda 1. ve 2. bentte açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, 550,00 YTL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 27.10.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.