YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/6345
KARAR NO : 2008/7687
KARAR TARİHİ : 26.12.2008
Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
– K A R A R –
Taraflar arasındaki uyuşmazlık 02.07.2002 tarihli (15. Füze NS Komutanlığı Karaburun Mobil Radar ve Nike Füze Komutanlığı Vardiya Personeli İskan Tesisleri İnşaat Yapım Sözleşmesinden) kaynaklanmıştır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Davada işin başında öngörülemeyen zorluk dereceleri sebebiyle davalıdan bedel farkı istenmesine rağmen kabul edilmeyip ceza kesintisi uygulandığı ve akdin haksız feshedildiği ileri sürülerek imalâtın gerçek bedeliyle sözleşme uyarınca ödenen bedel arasındaki fark, kâr kaybı, ceza kesintisinin iadesi sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda talep edilmiştir. Mahkemece davanın alacak bölümünün kısmen kabulüne, fazla talebin reddine ve sözleşmenin haklı nedenlerle feshedilmiş olduğunun tespitine karar verilmiş hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı yüklenici şirketin temyiz itirazlarının tamamen reddi gerekmiştir.
2-Davalı iş sahibi Bakanlığın temyiz itirazlarına gelince; Her ne kadar dava dilekçesinde davada sebepsiz iktisap hükümlerine dayanılmış ise de, davanın dayanağının Borçlar Kanunu’nun 355. vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi teşkil etmektedir. Davacının taleplerinin yerinde olup olmadığının değerlendirilmesi ise olayda Borçlar Kanunu’nun 365/II. maddesindeki şartların oluşup oluşmadığının tesbitine bağlıdır. Bilindiği gibi Borçlar Kanunu’nun 365/I. maddesi uyarınca yüklenici üstlendiği işi, kararlaştırılan fiyata yapmaya mecbur olup yapılacak şey tahmin edilen miktardan fazla say ve masrafı mucip olsa bile müteahhit bedelin arttırılmasını isteyemez. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise “evvelce tahmin olunamayan veya tahmin olunup da iki tarafça nazara alınmayan haller işin yapılmasına mani olur veya yapılmasını son derecede işkâl ederse hakim haiz olduğu takdir hakkı dolayısıyla ya takarrur eden bedeli tezyid veya mukaveleyi fesheyler” hükmüne yer verilmiştir. Dolayısıyla davacının sözleşmede kararlaştırılan bedel üzerinde bir alacak talep edebilmesi için Borçlar Kanunu’nun 365/II. maddesinde açıklanan şartların olayda gerçekleştiğinin ispat olunması gerekir. Davacı, yüklenici tacir sıfatına haiz bir şirkettir. Dolayısıyla TTK’nın 20. maddesi uyarınca her ticari faaliyetinde tedbirli hareket etmek zorundadır. Her bir ticari faaliyette tacirin kâr elde etmesi mümkün olduğu gibi işin zararla sonuçlanması da mümkündür. Davacı işin ihalesine girerken yapılacak inşaatın mahallini, işin zorluk derecesini ve bedele etki edecek sair hususları titizlikle inceleyerek fiyat teklifini vermesi gerekir. Böyle yapmadığı takdirde kendi ihmalinden kaynaklanan zararını davalıya yükletemez. Nitekim ihaleye girilirken tüm ihale evrakının okunup incelendiği, yerin gezilip görüldüğü bellidir. Mahkemece alınan bilirkişiler kurulu raporunda davacı tarafından ileri sürülen zorlukların Borçlar Kanunu’nun 365/II. maddesinde öngörülen bedelin değiştirilmesini gerekli kılmadığı açıklanmıştır. Öte yandan gerek ceza kesintisinin yapıldığı ve gerekse imalât bedelinin hesaplandığı ara hakedişlere de usulüne uygun olarak itiraz olunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece kural olarak davanın reddine karar verilmelidir. Ancak yüklenicinin sözleşme uyarınca yaptığı imalâtlardan dolayı sözleşme bedeliyle hakedipte kendisine ödenmeyen bir alacağı varsa bu konuda kendisinden izahat alınıp bilirkişiden ek rapor temin olunarak bir alacağı varsa tahsiline karar verilmelidir. Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadan davanın kısmen kabulü doğru olmadığından karar bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda 1. bendde yazılan nedenlerle davacının tüm temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca hükmün temyiz eden davalı Bakanlık yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 0,90 YTL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 26.12.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.