YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/3040
KARAR NO : 2009/3429
KARAR TARİHİ : 08.06.2009
Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
– K A R A R –
Davacı yüklenici, 16.09.2003 tarihli sözleşme ile üstlendiği işi zamanında tamamlayarak eksiksiz şekilde davalıya teslim ettiğini, projenin eksik yapılan imalâtın yetersiz kalması üzerine ayrıca 4-6 ton kategori fazla imalât yapmak zorunda kaldığını, davalı idare yetkililerinin de bilgisi dahilinde projenin tamamlanması amacıyla yapılan bu fazla işler bedelinin kesin hesap sonucuna göre 472.436.373.293 TL olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak suretiyle şimdilik 10.000,00 YTL’nin 31.12.2004 tarihinde itibaren avans faiziyle birlikte tahsilini istemiş, 31.01.2008 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 542.797,00 YTL’ye arttırmıştır.
Davalı iş sahibi, davalıya ihale edilen işin 1. keşfi sonunda projenin tamamlanabilmesi için encümen kararı ile %61.34 oranında keşif artışı verildiğini, 2. keşifte davacının yaptığını ifade ettiği fazla imalâta gerek duyulmadığını, talep edilen bedelin de fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece alınan bilirkişi raporu ve ek raporları doğrultusunda ıslahta nazara alınarak davanın kabulüne 542.797,00 YTL’nin 31.01.2005 tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsiline dair verilen karar, davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2-… Büyükşehir Belediye Encümeninin 06.09.2001 günlü kararıyla davaya konu olan “…. ile …. arası Anroşman tamiratı ve saha onarım inşaatı” işi, %48.60 indirimle yüklenici …’ya ihale edilmiş, iş daha sonra Sayıştay Başkanlığı’nın tescili ile ve 21.10.2002 tarihli devir sözleşmesiyle davacı şirkete devredilmiştir. Davalı …’nin Ekonomik Planlama ve Kesin Hesap Müdürlüğü, Fen İşleri Daire Başkanlığına yazdığı 18.04.2005 tarihli yazıyla işin kesin hesabının tamamlandığını ancak sözleşme yılı (2001) birim fiyatlarıyla 167.744.145.532 TL imalât, 88/13181 Sayılı Kararname gereği 246.023.550.957 TL eskalasyon farkı ve 58.668.676.804 TL malzeme fiyat farkı olmak üzere toplam 472.436.373.293 TL tutarında keşif fazlası imalât tespit edildiğini bildirerek ödeme yapılabilmesi için Belediye Meclis kararı ve Sulhname düzenlenmesi gerektiğini belirtmiştir. Fen İşleri Daire Başkanlığı’nın gerekçe raporunda 31.12.2004 tarihi itibariyle işin geçici kabulünün noksansız olarak yapıldığı vurgulanarak %61.34 keşif artışından fazla yapılan ve 413.767.696.489 TL’lik kısma %48.60 ihale tenzilatı uygulanması ile elde edilen miktara malzeme fiyat farkının ve %18 KDV’nin eklenmesiyle bulunan 320.187.421.904 TL’nin yüklenici firmaya ödenmesi gerektiği belirtilmiştir. Yüklenici firma İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına yazdığı 17.11.2005 tarihli dilekçesiyle, kesin hesap müdürlüğünün yapmış olduğu hesabı kabul ederek faydalı ve zaruri olarak yapılan imalât bedeli (KDV dahil) 320.187.421.904 TL’nin ödenmesini talep etmiştir. Davacı yüklenici Belediye’ye ulaşan bu dilekçesiyle yasal keşif artışı dışında yapılan imalâttan ihale indirimi yapılmasını kabul ederek 320.187.421.904 TL’nin ödenmesini talep ettiğinden ve talebini bu miktarla sınırlandırdığından açılan davanın bu miktar üzerinden kabulü yerine alınan bilirkişi raporuyla bağlı kalınarak ve yasal keşif artışı dışında yapılan ilave işlere ihale indirimi uygulanmayacağı kabul edilerek yazılı şekilde 542.797,00 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
3-Davacı asıl dava dilekçesinde fazlaya dair haklarını saklı tutarak şimdilik 10.000,00 YTL’nin tahsilini istemiş 31.01.2008 tarihli dilekçesiyle harçlandırmak suretiyle talebini 542.792,00 TL’ye arttırmıştır. Davacı asıl davada talep edilen miktara ve ıslahla arttırılan kısma 31.12.2004 tarihinden itibaren avans faizi uygulanması talep edilmiş mahkemece yüklenicinin işten elçektiği tarih olan 31.01.2005 tarihinden itibaren hükmedilen miktarın tamamına avans faizi yürütülmüştür. Temerrüt faizine hükmedilebilmesi için alacağın muaccel olması yeterli olmayıp, borçlunun ayrıca ve usulen temerrüte düşürülmesi zorunludur. Davacı yüklenici 17.11.2005 tarihinde idareye verdiği dilekçe ile 320.187.421.904 TL alacağın ödenmesini talep ettiğinden asıl davada talep edilen ve ıslahla arttırılan miktar yönünden temerrüdün 17.11.2005 tarihinde oluştuğu gözetilmeyerek hüküm altına alınan alacağa iş bitim tarihi olan 31.01.2005 tarihinden itibaren faiz yürütülmüş olması da bozma nedeni sayılmıştır.
SONUÇ: Yukarıda 1. bendde yazılı nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. ve 3. bendde açıklanan nedenle hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 08.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.