YARGITAY KARARI
DAİRE : 16. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/10339
KARAR NO : 2009/2065
KARAR TARİHİ : 31.03.2009
MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ
Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Kadastro sırasında 108 ada 56 parsel sayılı 113,50 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı adına tespit edilmiştir. Davacı, yasal süresi içinde satış işleminin sahte olduğu iddiasına dayanarak çekişmeli taşınmazın davalı ile müştereken adlarına, olmadığı takdirde babaları … adına tesciline karar verilmesi istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, verilen kesin önele rağmen keşif giderlerini mahkeme veznesine yatırmayan davacının davasını kanıtlayamadığından söz edilerek davanın reddine karar verilmişse de verilen karar dosya kapsamına ve usule uygun düşmemektedir. Keşif hususunda verilen kesin önelin yerine getirilmediğinden bahisle davanın reddine karar verilebilmesi, bu önelin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 414. ve devamı maddelerinde yer alan kurallara uygun bulunmasına bağlıdır. Bu bağlamda en önemli koşul önelin kanıtlama yükümlüğü altında bulunan tarafa verilmesidir. Somut olayda iddia ve savunma karşısında kanıtlama yükünün davacıya ait olup olmadığı tartışılmamıştır. Diğer taraftan gerek öğreti ve gerekse yerleşik yargısal karara göre, keşif kararı vermeden önce mahkemece, dosya keşfe hazır hale getirilmeli, taraflara iddia ve savunmalarının kanıtlanması açısından önem arz etmeyen giderler yüklenmemeli, kanıtlama yükümlülüğü altında bulunan tarafa, kesin önel konusu usuli işlemler hiçbir duraksamaya yer vermeyecek biçimde tek tek açıklanmalı, keşif için yapılması zorunlu olan giderler parasal olarak saptanıp bildirilmeli, ödeme için verilen süre belirtilmeli ve bu hususların yerine getirilmemesi halinde doğacak sonuçlar da ihtar olunmalıdır. Bu cümleden olmak üzere keşif için verilen kesin önellerde; hakim, katip ve keşif yardımcısı (mübaşir) için depo edilmesi gereken yol tazminatının parasal tutarı, taşıt gideri, bilirkişi ve tanık ücretleri, bilirkişi ve tanıklara yapılacak tebligatlar ile ilgili giderler noksansız olarak belirtilmelidir. Somut olayda davanın niteliği gereği ihtilafın çözümü için ziraatçi bilirkişiden rapor alınmasına gerek bulunmadığı halde 14.04.2008 tarihli keşif ara kararında “ziraatçi bilirkişi için 100.00 YTL” ücret keşif giderlerine eklenmiştir. Yine, davacı 29.01.2007, davalı ise 12.12.2006 tarihli dilekçeleri ile tanıklarını bildirdikleri halde keşif ara kararında bu kişilerin keşif mahallinde hazır bulunmaları için davetiye ile çağırılmalarına karar verilmemiş, bu davetiyeler için gerekli masraflar keşif giderlerine eklenmemiştir.
Taraf tanıkları hazır edilmeden yapılacak keşfin sonuçsuz kalacağı açık olup sonuçsuz kalacak bir keşfin giderlerinin karşılanması hususunda tarafların zorlanması da usule uygun bulunmamaktadır. Kabule göre de; 14.04.2007 tarihli ara kararda ayrıntısı verilen keşif giderlerinin duruşmada hazır bulunmayan davacıya çıkarılan tebligata şerh verilmemiş bulunması da isabetli değildir. Doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle iddia ve savunmalar karşısında somut olayda kanıtlama yükümlülüğünün hangi tarafa ait olduğu tartışılmalı bundan sonra keşif günü tayin edilerek kanıtlama yükümlülüğü kendisine düşen tarafa keşif giderlerini karşılaması için yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda kesin … verilmeli, bundan sonra doğacak sonuca göre hareket edilmelidir. Eksik değerlendirmeye ve yukarıda açıklanan usule aykırı verilen kesin mehle dayanılarak hüküm kurulamaz. Davacının temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile usul ve yasaya aykırı bulunan hükmün BOZULMASINA, 31.03.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.