YARGITAY KARARI
DAİRE : 16. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/2879
KARAR NO : 2008/5616
KARAR TARİHİ : 23.09.2008

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında, sona eren üyelik sırasında kooperatife ödenen aidat bedellerinin iadesi istemine ilişkin dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay’ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Davacı vekili, müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini, kararın kendisine 21.4.2005’de tebliğ edildiğini, müvekkilinin 2.12.1997’de 2.600,00-YTL ödeyerek peşin üyelikle daire satın aldığını ileri sürerek, ödediği paranın güncel değeri olarak 15.000,00-YTL’nin tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı kooperatif vekili, davacının alacağının muaccel olmadığını ve aidatın güncel değerinin istenemeyeceğini savunmuştur. Mahkemece, davacının ödediği aidat miktarından gider payları düşüldüğünde çıkma payı olarak bir alacağının kalmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak, dava kooperatif üyeliğinden ayrılan davacının ödediği aidatların kendisine iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece gider payı düşüldükten sonra alacak kalmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; gider payının hesaplaması doğru değildir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 17. ve tip ana sözleşmenin 15. maddesine göre, istifa eden üyenin, istifa ettiği yılın bilançosunun karara bağlandığı genel kurul kararından bir ay sonra alacağı muaccel olur. Alacağın hesaplanmasında usul, o yıla ait genel giderlerden, çıkan üyenin payına düşen kısmın alacaktan mahsup edilmesidir. Hükme esas alınan raporda ise son yıl yerine davacının üye olduğu tüm yıllara ait genel giderlerin toplamı esas alınarak, bu meblağ yapılan ödemeden düşülmek suretiyle hesaplama yapılmış, mahkemece de bu rapora değer verilerek hüküm kurulmuştur. Öte yandan, genel giderlerin neler olduğu da raporda yeterince açıklanmamıştır. Mahkemece gerektiğinde kooperatif kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak, bilirkişiden yukarıda belirtilen hususlar gözönüne bulundurularak ve genel gider hesabının dayanakları da gösterilecek şekilde ayrıntılı rapor alınmak suretiyle Yargıtay denetimine elverişli şekilde hüküm kurulması gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden tarafa iadesine, 23.09.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.