YARGITAY KARARI
DAİRE : 16. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/9422
KARAR NO : 2009/5158
KARAR TARİHİ : 17.07.2009
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasında kadastro tesbitinden … dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz eden … Köyü Tüzel Kişiliğini temsilen köyün muhtarı … … ve Hazine vekili Avukat … ile aleyhine temyiz istenilen … vs. vekili Avukat … … geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
1985 yılında yapılan kadastro sırasında … Köyü 487 parsel sayılı 106.200 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz mera olarak sınırlandırılmış ve itirazlar üzerine komisyonca itirazların reddine karar verilerek tespit 05.02.2000 tarihinde kesinleştirilmiştir. 1996 yılında, Göle İlçesi … Mahallesi’nde yapılan kadastro çalışmaları sırasında ise 162 ada 1 parsel sayılı 2.377.411,92 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz Asliye Hukuk Mahkemesinde davalı olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Tespitten önce davacılar …, … …, …, … … …, … …, … …, … … tarafından Hazine, … Köyü Muhtarlığı ve Milli Savunma Bakanlığı aleyhine açılan tescil davaları ile Hazine ve Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından …, … …, …, M. … … ve … … aleyhine açılan tapu iptal davaları çekişmeli taşınmazlar hakkında 162 ada 1 parsel numarasıyla tutanak düzenlenmiş bulunması nedeniyle Kadastro Mahkemesi’ne aktarılmıştır. Kadastro Mahkemesince … Mahallesi 162 ada 1 parsel sayılı taşınmaza ait kadastro tutanağı ile dava dosyaları birleştirilmiş, yargılama sırasında dava kapsamında olduğu anlaşılan ve daha önce kesinleştirilmiş bulunan … Köyü 487 parsel sayılı taşınmaza ait kadastro tutanak aslı da dosya içine getirtilmiştir. 1996 yılında yapılan kadastro sırasında 162 ada 2 parsel sayılı 1.010,10 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı nedeniyle …, 162 ada 3 parsel sayılı 24.227,80 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz mezarlık vasfıyla Göle Belediye Başkanlığı ve 162 ada 5 parsel sayılı 58.321,19 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise tapu kaydı nedeniyle Gençlik ve … Genel Müdürlüğü adına tesbit edilmiş, Hazine tarafından bu parseller hakkında, 162 ada 1 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören Hazine tapusuna dayanılarak açılan kadastro tesbitine itiraz davaları da yukarıda yazılı dava dosyası ile birleştirilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda çekişmeli 162 ada 1 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 58.268,33 metrekare yüzölçümündeki bölümünün … …, (B) harfiyle gösterilen 33.308,55 m2 yüzölçümündeki bölümünün … mirasçıları, (H) harfiyle gösterilen 10.850,48 metrekare yüzölçümündeki bölümünün … … mirasçıları, (İ) harfiyle gösterilen 6.875 metrekare yüzölçümündeki bölümünün …, (K) harfiyle gösterilen 25.036,66 metrekare yüzölçümündeki bölümünün …, 487 ve 162 ada 1 parsel sayılı taşınmazların teknik bilirkişi raporunda (C) harfiyle gösterilen 22.047,35 metrekare yüzölçümündeki bölümünün … … …, (D) harfiyle gösterilen 8.720,81 metrekare yüzölçümündeki bölümünün … … ve (E) harfiyle gösterilen 8.137,13 metrekare yüzölçümündeki bölümünün … … mirasçıları adına, 162 ada 1 parsel sayılı taşınmazın geriye kalan 230 hektar 1.602,56 metrekare yüzölçümündeki bölümünün Hazine adına, 162 ada 2 parsel sayılı taşınmazın tesbit gibi davalı …, 162 ada 3 parsel sayılı taşınmazın mezarlık vasfıyla tesbit gibi Göle Belediye Başkanlığı adına, 162 ada 5 parsel sayılı taşınmazın tesbit gibi Gençlik ve … Genel Müdürlüğü adına tescillerine, 487 parsel sayılı taşınmazın geriye kalan 89.820,48 metrekare yüzölçümündeki bölümünün mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş; hüküm, … …, … …, … … mirasçıları, … … mirasçıları vekili Av. …, Hazine temsilcisi ve … Köyü Muhtarlığı temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.
1) Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillere, yasaya uygun gerektirici nedenlere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı Hazine’nin çekişmeli 162 ada 3 ve 5 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının reddiyle bu parsellere ilişkin hükmün ONANMASINA,
2) Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde ve Göle Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 1999/51-80 sayılı kesin hükmüne değer verilerek karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığına göre davacı-davalı Hazine temsilcisinin çekişmeli 162 ada 1 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (B) harfiyle gösterilen 33.308 metrekare yüzölçümündeki taşınmaza ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile bu taşınmaz bölümünün davacı … mirasçıları adına tesciline ilişkin hükmün ONANMASINA,
3) Çekişmeli 162 ada 2 parsel sayılı taşınmaz kadastro sırasında tescil ilamıyla oluşan tapu kaydından gelen Temmuz 1995 tarih 18 sıra numaralı tapu kaydı nedeniyle davalı … adına tesbit olunmuş, Hazine tarafından bu parsel hakkında iki ayrı dava açılmıştır. 24.02.1997 tarihinde açılan davada mahkemenin 1997/87 esas 1998/7 karar sayılı ilamıyla çekişmeli taşınmazın tesbit gibi tesciline karar verilmiş ve bu karar kesinleşmiş ise de bu davada Hazine, 162 ada 2 parsel sayılı taşınmazın Hazine’ye ait 162 ada 21 parsel sayılı taşınmazın devamı olduğu iddiasına, 22.05.1997 tarihinde açtığı ve işbu dosyada hükme bağlanan davada ise 162 ada 1 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören tapu kaydına dayanmış olmakla her iki davanın hukuki sebepleri farklı bulunduğundan mahkemenin 1997/87 esas 1998/7 karar sayılı ilamı, 22.05.1997 tarihinde açılan davada Hazine aleyhine kesin hüküm oluşturmamaktadır. Hal böyle olunca çekişmeli taşınmazın Hazinenin tutunduğu ve 162 ada 1 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören tapu kaydı ile davalının tutunduğu tespit dayanağı olan tapu kaydının 162 da 2 parsel sayılı taşınmazı kapsayıp kapsamadığı konularında araştırma yapılması gerekmektedir. Mahkemece bu yönde yeterli araştırma yapılmamış, davalının tutunduğu ve tescil ilamıyla oluştuğu ve sonra ifraz gördüğü anlaşılan tapu kaydının tesciline esas dava dosyası getirilmemiş, bu ilamın Hazine’yi bağlayıp bağlamadığı üzerinde durulmamış, davalının tutunduğu ve haritası olduğu anlaşılan tapu kaydının miktarı 638 m2 davalı parselin yüzölçümünün ise 1.010,10 metrekare olması karşısında miktar fazlasının zilyetlikten iktisabının mümkün bulunup bulunmadığı araştırılmamış, teknik bilirkişiden pafta haritası ile Hazinenin tutunduğu tapu kaydının ve davalının tutunduğu tapu kaydının haritalarını çakıştırır ve keşfi izlemeye olanak sağlar tarzda rapor ve harita istenmemiştir. Eksik inceleme ve araştırma ile karar verilemez. Doğru sonuca ulaşabilmek için yukarıda açıklanan şekilde araştırma ve inceleme yapılmalı, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Davacı Hazine’nin temyiz itirazlarının bu nedenlerle kabulü ile çekişmeli 162 ada 2 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükmün BOZULMASINA,
4) Davacı-davalı … … vekilinin temyiz itirazına gelince; bu kişinin temyiz itirazları 162 ada 1 parsel sayılı taşınmazın doğusunda kalan ve hak iddia ettikleri bölüme ilişkindir. Her ne kadar mahkemece … … davasının açıkça reddine karar verilmemiş ise de bu kişinin hak iddia ettiği bölümü de içine alır şekilde 162 ada 1 sayılı parselin teknik bilirkişi raporunda (A), (B), (C), (D), (E), (H), (İ) ve (K) harfleriyle gösterilen bölümleri dışında kalan 230 hektar 1.602,56 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümünün Hazine adına tesciline karar verilmiş olmakla bu kişi yönünden de davasının reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Davacı, hak iddia ettiği bu bölüm için daha önce Göle Sulh Hukuk Mahkemesi’nde tescil davası açmış ve mahkemenin 1992/2-95 sayılı ilamıyla taşınmazın davacı adına tesciline dair verilen karar kesinleşmiş ise de Hazine tarafından yapılan yargılamanın iadesi talebi kabul edilerek yeniden yapılan yargılama sonunda Göle Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 1997/73 E. 1998/27 K. sayılı ilamıyla davacı … …’in davasının reddine ve tapu kaydının iptaline karar verilmiştir. Mahkemece, temyiz incelemesinden de geçerek kesinleşen Göle Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 197/73 esas 1998/27 karar sayılı kesin hükmüne değer verilerek davacının hak iddia ettiği bölümün de Hazine adına tesciline karar verilmiş bulunmasında bir isabetsizlik yoktur. Bu nedenlerle yerinde görülmeyen … … vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,
5) 162 ada 1 ve 487 parsel sayılı taşınmazların teknik bilirkişi raporlarında (A), (C), (D), (E), (H), (İ) ve (K) harfleriyle gösterilen kesimleri ile bu kesimlerin dışında kalıp mahkemece Hazine adına tescile karar verilen ve mera olarak sınırlandırılan taşınmaz bölümlerine yönelik olarak davacı-davalılar … …, … … mirasçıları ile … … mirasçıları vekili Av. …, Hazine temsilcisi ve … Köyü Muhtarlığı temsilcisinin itirazlarına gelince; Mahkemece, çekişmeli 162 ada 1 ve 487 parsel sayılı taşınmazların teknik bilirkişi raporlarında (A), (C), (D), (E), (H), (İ) ve (K) harfleriyle gösterilen bölümleri üzerinde Hazine tapusunun Göle Mal Müdürlüğü’nün 18.08.1983 tarih 983/181 sayılı yazısı üzerine idari yoldan oluştuğu 19.08.1983 tarihinden geriye doğru 20 yılı aşan zilyetlik bulunduğu ve adına tescil kararı verilenler yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu kabul edilerek hüküm verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Kişiler adına tescil kararı verilen taşınmazların doğusunda ve batısında eylemli durumda mera parselleri bulunmaktadır. 1996 yılında yapılan keşiflerde dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar çekişmeli taşınmazların öncesinin mera olduğunu bildirmişlerdir. Yine dosyada mevcut bilirkişi ve tanık sözlerinden 162 ada 1 parsel içinde kalan ve şahıslar yararına tescil kararı verilen taşınmaz bölümlerinin çok uzun süreden beri kullanılmadığı, üzerinde askeri birliğin yerleşik olduğu ve taşınmazın etrafının tel örgüyle çevrili bulunduğu anlaşılmaktadır. (E) harfiyle gösterilen taşınmaz bölümünün batısında yer alan ve … …’in hak talep ettiği taşınmazla ilgili olarak Göle Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 1997/73 esas 1998/27 karar sayılı ilamıyla sözkonusu taşınmazın öncesinin mera olduğu kabul edilerek tescil davası reddedilmiş ve karar temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiştir. Davacı-davalı … …’ın hak iddia ettiği ve teknik bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen taşınmaz bölümüne ilişkin olarak alınan beyanlarda bu taşınmazın kuzeyinin “Kaşmer Merası” olduğu ifade edilmiş, ziraatçi bilirkişi raporunda da bu taşınmazın doğusunda mera bulunduğu bildirilmiş, davacı tanığı ise taşınmazın 1960 yılından sonra kullanılmaya başlandığını açıklamıştır. Tüm bu olgular birlikte değerlendirildiğinde mahkemece şahıslar adına tescile karar verilen ve teknik bilirkişi raporunda (A), (C), (D), (E), (H), (İ) ve (K) harfleriyle gösterilen taşınmaz bölümlerinin öncesinin kamu orta malı
niteliğinde mera olduğu anlaşılmaktadır. Meraların zilyetlik yoluyla mülk edinilmesi mümkün olmayıp üzerinde sürdürülen zilyetlik de hukukça değer taşımamaktadır. Hal böyle olunca mahkemece teknik bilirkişi raporlarında (A), (C), (D), (E), (H), (İ) ve (K) harfleriyle gösterilen taşınmaz bölümlerine ilişkin davaların reddine, 162 ada 1 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (B) harfiyle gösterilen bölümü dışında kalan kısmının tamamının Hazine adına tesciline, 487 parsel sayılı taşınmazın ise mera olarak sınırlandırılmasına karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir. Açıklanan nedenlerle davacı-davalılar … …, … … mirasçıları ile … … mirasçıları vekili Av. …’ın yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının REDDİNE, Hazine temsilcisi ve … Köyü Muhtarlığı temsilcisinin temyiz itirazları ise bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle 162 ada 1 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (A), (C), (D), (E), (H), (İ), (K) harfleriyle gösterilen bölümlerine ve 487 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükmün BOZULMASINA, Yargıtay duruşması için belirlenen 550.00 YTL. vekalet ücretinin aleyhine temyiz olunan taraftan alınarak kendisini duruşmada vekil ile temsil ettiren Hazine’ye verilmesine 17.07.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.